Plus

Daughters of the Dust

Daughters of the Dust bevat schitterende landschapsbeelden en graaft diep in de pijn van het slavenverleden, maar heeft de tand des tijds niet helemaal doorstaan

Jos van der Burg
Daughters of the Dust Beeld -
Daughters of the DustBeeld -

Alles wat Beyoncé aanpakt, verandert in goud. Dat weet nu ook Julie Dash, de eerste Amerikaanse zwarte regisseuse van wie, in 1991, een film nationaal werd uitgebracht.

Beyoncé liet zich voor haar album Lemonade door deze film, Daughters of the Dust, inspireren. Niet alleen de weelderige visuele stijl - prachtige landschappen, vrouwen in schitterende jurken - maar ook thematisch doet Lemonade met zijn pijnlijke ervaringen van zwarte Amerikaanse vrouwen in heden en verleden aan Daughters of the Dust denken. Het is niet onopgemerkt gebleven, waardoor de film nu een nieuwe bioscooprelease krijgt. Julie Dash weet niet wat haar overkomt.

Enthousiast onthaald
Daughters of the Dust heeft het overigens nooit ontbroken aan waardering. De film werd in 1991 door veel Amerikaanse critici enthousiast onthaald en is in 2004 door de Library of Congress tot nationaal filmerfgoed verklaard, een eer die hij deelt met slechts zeshonderd andere Amerikaanse films.

Dat de film nu weer wordt uitgebracht, past bij de hernieuwde aandacht voor de zwarte Amerikaanse cultuur, die voortkomt uit desillusie over het voortwoekerende ­racisme in Amerika. De gedachte dat met Obama's presidentschap Amerika een postraciale samenleving was ­geworden, blijkt wensdenken te zijn geweest.

Daughters of the Dust speelt zich af op één dag in 1902 in het leven van de grote familie Peazant, afstammelingen van tot slaven gemaakte leden van de Afrikaanse Gullah-gemeenschap. Omdat deze slaven geïsoleerd van het vasteland op plantages op een eilandje voor de kust van Zuid-Carolina leefden, overleefden met hen veel Afrikaanse tradities en rituelen.

Slaveneiland
Nana (Cora Lee Day), de matriarch in de Peazantfamilie, die nog uit eigen ervaring weet wat de slavernij betekende, wil vasthouden aan de op familie gerichte traditie, maar de jongere generatie wil weg van het 'slaveneiland' om een nieuw leven op te bouwen in de moderne wereld in het noorden van de VS.

Het meanderende, impressionistische Daughters of the Dust, waarvoor Dash ook het scenario schreef, kijkt naar de botsing tussen traditie en moderniteit door de ogen van de vrouwen. Tegenover Nana als traditionele matriarch staan jonge zwarte vrouwen, die worstelen met hun identiteit, met verschillende uitkomsten.

De één is fel gekant tegen de Afrikaanse traditie ('primitief'), een ander is een fundamentalistische christen, die weer een andere vrouw veroordeelt om haar losbandige leven. En er is een vrouw (Alva Rogers), die verkracht is door een witte landeigenaar, wat heeft geleid tot een zwangerschap. Haar ongeboren kind, dat we kunnen zien als de link tussen het verleden en de toekomst, levert als voice-over commentaar op de gebeurtenissen.

Daughters of the Dust bevat schitterende landschapsbeelden (denk Terrence Malick) en graaft diep in de pijn van het slavenverleden, maar heeft de tand des tijds niet helemaal doorstaan. Het acteren is nogal gekunsteld en de film weet niet altijd weg te blijven van een pathos, dat nu gedateerd aandoet. Maar de boodschap dat het slavernijverleden nog lang niet is overwonnen, komt uitstekend over. "We dragen te veel littekens van het verleden mee," zegt iemand in de film. Het klinkt akelig actueel.

Daughters of the Dust

Regie Julie Dash
Met Alva Rogers, Cora Lee Day
Te zien in De Balie, Eye

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden