Daria Bukvic: 'Ik geloof in de kracht van theater'

Op 25 augustus wordt de Amsterdamprijs voor de Kunst uitgereikt. In deze serie komen de negen genomineerden aan het woord. Aflevering 5: theatermaker Daria Bukvic.

Daria Bukvic: 'Als je je veilig voelt, ontstaan de mooiste dingen.'Beeld Eva Plevier

Daria Bukvic (27) studeerde in 2011 af aan de regisseursopleiding van de
Toneelacademie in Maastricht.

Ze is voor de Amsterdamprijs genomineerd omdat ze mensen weet te raken met actuele onderwerpen die verder gaan dan het nieuws. 'Nobody Home en Jihad getuigen van een groot talent van een jonge regisseur die zich sterk weet te ontwikkelen' aldus de jury.

Wat kenmerkt jouw werk?
"Ik denk dat mijn werk een grote emotionele en persoonlijke lading heeft. En ik denk dat het veel mensen aanspreekt dat ik op een luchtige manier maatschappelijke thema's behandel en analyseer. Ik maak het nooit loodzwaar, terwijl ik mezelf best ernstig vind."

"Ik heb altijd vanaf de andere kant van de medaille naar de samenleving kunnen kijken. Ik ben vluchteling; ik was drie jaar toen we naar Nederland vluchtten, heb twee jaar in een asielzoekerscentrum in Roermond gezeten en ben daarna in een Limburgs dorp terechtgekomen dat tot die tijd weinig tot geen buitenlanders had gezien.

Er is nooit een baksteen door onze ruit gegooid, maar dat had ik misschien wel liever gehad, want dan had ik kunnen zeggen: zie je wel, we zijn hier niet welkom. Ik heb dat vijftien jaar onderhuids gevoeld, dat we niet welkom waren."

"Gelukkig heb ik ook een enorm vertrouwen in de kracht van theater. Dat ontdekte ik al toen ik de engel Gabriël speelde in de kerstmusical op mijn basisschool; dat je door je voor te doen als iemand anders mensen kunt hypnotiseren en levenservaringen kunt delen. Waanzinnig vond ik dat.

Je hoort zo vaak dat kunst niets wezenlijks kan veranderen in de samenleving, nou, ik ben nog naïef genoeg om te geloven dat theater iets kan veranderen in hoe mensen denken. Nobody home en Jihad zijn daar het bewijs van."

Hoe manifesteert u zich in Amsterdam? Heeft uw kunst raakvlakken met de stad?
"Ik heb me nog nooit ergens zo thuis gevoeld als in Amsterdam. Via de 3Package Deal van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) heb ik drie jaar geleden een huisje gekregen in Bos en Lommer en ik kan nog steeds niet geloven dat ik op straat niet raar word aangekeken.

De anonimiteit, de tolerantie en de veelkleurigheid geven mij een veilig gevoel, zodat mijn creativiteit kan bloeien; ik geloof echt dat veiligheid creativiteit stimuleert, dat probeer ik ook altijd voor mijn acteurs te bewerkstelligen. Als je je veilig voelt bij mensen, in relaties, dan kun je je openen en ontstaan de mooiste dingen."

"Deze stad opent mij, opent mijn hoofd, mijn hart, maakt me nóg optimistischer. Natuurlijk zijn er dingen aan Amsterdam die niet deugen, ik zie ook dat de tolerantie afneemt, maar ik ben zo aan Limburg gewend dat ik deze stad nog steeds als het walhalla ervaar."

Een van de criteria is 'creatief ondernemend'; wat doet u om uw kunst onder de mensen te krijgen?
"Ik ben voor Nobody home mijn eigen stichting begonnen, omdat ik los wilde komen van de productiehuizenstructuur. Alles komt uit onze handen.

We hebben een hele vette poster gemaakt, een trailer en een heel goed persbericht; dat zorgde voor zo veel mediabuzz dat alle voorstellingen al waren uitverkocht voor de première. We hebben zo als kleine, onbekende organisatie een groot publiek weten te verleiden ons werk te bezoeken."

"Los van mijn stichting mag ik mezelf als regisseur gaan ontwikkelen bij het Nationale Toneel. Begin 2018 ga ik daar Othello regisseren. Dat wilde ik al jaren, omdat het stuk in de grote zalen in Nederland nooit is gespeeld met een zwarte acteur in de hoofdrol.

Die man is zwart met een reden; het gaat over een zwarte man in een afgunstige blanke omgeving. Hoe kun je daar vandaag de dag nu aan voorbijgaan, met het Zwarte Pietendebat, de Black lives matter-beweging?!

Maar alles wat in de buurt komt van thema's als racisme en slavernij is een no-goarea. Wij zien onszelf liever als tolerant, omdat we mensen hebben binnengelaten.

Maar zodra die mensen zich uitspreken, wordt er een lijn getrokken. Ik ga een Othello maken waarin het zwart-witthema centraal staat. En als wij verhalen vertellen die ertoe doen, zullen er ook andere mensen naar de schouwburg komen."

Wat doet u over tien jaar?
"Ik zou het waanzinnig vinden als ik dan nog altijd onafhankelijke toneelproducties maak en daarnaast als gastregisseur door Europa en Amerika reis. En ik zou heel graag iets opzetten in Bosnië. Hoe dan ook zal ik mijn best doen om noodzakelijke en confronterende verhalen te blijven vertellen. Door dat soort theater gaan we elkaar beter begrijpen."

Als u zelf niet wint, wie moet er dan winnen?
"Ik kende de andere genomineerden uit mijn categorie niet, wat ik heel gênant vind, maar ik heb in de zomer gelukkig wat meer tijd om me in hen te verdiepen. Nu durf ik er echt niks over te zeggen. Ik vind het een hele eer dat ik bij de genomineerden zit."

"Wat ik zo gaaf vind, is dat ik waarschijnlijk ben voorgedragen door mensen die mijn voorstellingen hebben gezien, dat mensen de moeite hebben genomen om een brief over mijn werk te sturen naar het AFK. En nu wordt er nog door een deskundige jury naar gekeken. Dat lijkt me overigens heel moeilijk: het is appels met peren vergelijken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden