Plus Filmrecensie

Daphne

Ooit was het anders, maar tegenwoordig moet je als filmmaker lef hebben om een film te maken over een personage dat niet meteen knuffelbaar en sympathiek is. Film­financiers houden niet van weerbarstige personages die voor hun omgeving bloedirritant zijn.

Daphne (Emily Beecham) beweegt zich cynisch en met gevatte betweterigheid door het leven. Beeld Agatha A. Nitecka

Wij als publiek willen personages zien met wie we kunnen meeleven en die we in onze armen kunnen sluiten, is de gedachte. Door deze benadering blijft een deel van de werkelijkheid buiten beeld, want niet alle mensen zijn nu eenmaal knuffelbaar en sympathiek. Het is de vraag of Martin Scorsese, om maar een voorbeeld te noemen, in de huidige tijd Taxi driver had kunnen maken.

Veel lof voor de Britse regisseur Peter Mackie Burns die in zijn speelfilmdebuut Daphne een 31-jarige Londense vrouw opvoert die niet van de gezelligheid is, maar zich cynisch en met gevatte betweterigheid door het leven ­beweegt.

De openingsscène verbeeldt meteen wat deze Daphne, die door Emily Beecham geweldig wordt gespeeld, mankeert. Dat we haar in een warenhuis gefragmenteerd weerspiegeld zien in de glimmende zijkant van een roltrap is geen originele, maar wel een doeltreffende manier om te suggereren dat deze vrouw geen consistente persoonlijkheid heeft.

Daphne doolt zonder stevig fundament door het leven, zodat ze niet in staat is zinvolle banden met anderen aan te gaan. Niets is voor haar de moeite waard. Liefde al helemaal niet, want dat is volgens haar een zinsbegoocheling om de voortplanting van de menselijke soort te garanderen. Gewoonlijk duikt ze na haar werk in een restaurant onder in het Londense uitgaansleven, waarna ze vreugdeloze seks heeft met deze of gene.

Cynisch gelukskoekje
Met haar cynisme houdt ze iedereen op afstand, waarbij ze met verwijzingen naar de filosoof Slavoj Žižek en Freud zichzelf wijsmaakt dat dat een zinvolle levenshouding is. Je hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat die houding mogelijke liefdesrelaties, zoals met een aardige jongen die ze in een winkel ontmoet (Nathaniel Martello-White), bij voorbaat torpedeert.

Haar cynisme uit zich het pijnlijkst in haar relatie met haar moeder (Geraldine James). Dat de vrouw, die kanker heeft, steun en troost zoekt in mindfulness, beantwoordt Daphne met hoon en sarcasme. Haar moeders opmerking dat Daphne zich met niets verbindt in het leven ("Jij doet niets, maar denkt te veel") is raak, maar dringt niet door bij haar dochter.

Dat geldt ook voor haar opmerking dat je beter spijt kunt hebben van de dingen die je hebt gedaan, dan van alle dingen die je niet hebt gedaan.

Daphne ­reageert erop met de vraag op welk gelukskoekje haar moeder die wijsheid gelezen heeft.

Boven Daphne hangt als een wolk de vraag wie of wat in staat is om door Daphnes pantser te breken. Zal het er ooit van komen of blijft ze met haar filosofische wisecracks ­geharnast in zichzelf opgesloten zitten?

Aan haar verbale gevatheid heeft ze in elk geval niets als ze getuige is van een overval in een winkeltje, waarbij de winkelier (Amra Mallassi) wordt neergestoken. In eerste instantie reageert ze met haar vertrouwde afstandelijkheid op het voorval en wijst ze slachtofferhulp af, maar het blijkt haar meer te hebben aangegrepen dan ze dacht.

Regisseur Peter Mackie Burns en scenarist Nico Mensinga hebben met Daphne een intrigerende karakterstudie gemaakt die het anekdotische overstijgt. Daphne is geen uniek geval, maar staat in onze individualistische samenleving voor die dertigers die nog steeds als tieners egocentrisch om hun eigen ik cirkelen.

Ze hebben moeite zich te binden, omdat dat kwetsbaar maakt. Daphne laat zien dat die houding op zijn zachtst gezegd niet de beste route naar een gelukkig leven is. Dat klinkt misschien moraliserend, maar de film is dat juist niet en laat het oordeel over zijn dolende hoofdpersoon aan de kijker.

Dat zij niet alsnog ineens het licht ziet en in een reuzesympathiek personage verandert, laat zien dat de makers in realisme en niet in gezellige sprookjes geloven. Helaas is daar in de huidige filmwereld dus lef voor nodig.

Daphne
Regie Peter Mackie Burns
Met Emily Beecham. Geraldine James
Te zien in Cinecenter, Ketelhuis, Kriterion

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden