Plus Ten slotte

Daniel Rey Piuma (1958-2016) verzette zich levenslang tegen de junta

Daniel Rey Piuma haalde de wereldpers door martelpraktijken van de Argentijnse generaal Videla aan de kaak te stellen. Pas in 2012 haalde Rey Piuma enige genoegdoening.

Daniel Rey Piuma in 2003 op de Dam Beeld Ronald Fleurbaaij

Bijna veertig jaar stonden ze in zijn geheugen gegrift: de gemartelde en vermoorde Argentijnse tegenstanders van generaal Videla's junta.

In 1980 haalde Daniel Rey Piuma de wereldpers met schokkende beschuldigingen: aan de oevers van de Rio de la Plata, tussen Argentinië en Uruguay, waren aan Uruguayaanse kant tussen 1976 en 1979 talloze lijken aangespoeld.

Volgens de autoriteiten, militairen die sympathiseerden en clandestien samenwerkten met Videla, waren het Aziatische zeelui die in onderlinge gevechten waren omgekomen en overboord gegooid. Volgens Rey Piuma betrof het slacht­offers van de Argentijnse junta.

Bewijsmateriaal
Pas veel later zou dat laatste als voldongen feit worden geaccepteerd; gedrogeerde of al overleden tegenstanders van de junta werden uit vliegtuigen of helikopters gegooid.

Rey Piuma baseerde zijn aantijg­ingen op wat hij zag als fotograaf van de inlichtingendienst van de marine van Uruguay. Daar werkte hij met een geheime agenda: het vergaren van bewijsmateriaal van martelpraktijken en andere misdaden.

Met gevaar voor eigen leven kopieerde hij in de nachtelijke uren documenten en drukte hij honderden negatieven achterover met beelden van slacht­offers van de junta. Vanaf 1978 toog hij zelf naar de Rio de la Plata om aangespoelde lijken te fotograferen.

Schuldgevoel
Eind 1979 ontdekte Rey Piuma dat hij was verraden en vluchtte naar Brazilië, met de negatieven in de voering van zijn trouwpak.

In 1980 kreeg hij politiek asiel in Nederland. In Amsterdam vond hij een baan als vormgever en art-director bij de Stadsdrukkerij. Maar zijn leven stond in dienst van het aan de kaak stellen van de misdaden die hij had gezien. Hij worstelde met een schuldgevoel over de kameraden die onder zijn ogen waren gemarteld.

In 1982 getuigde hij in Washington opnieuw over de misdrijven. Maar de Zuid-Amerikaanse junta's zaten te vast in het zadel. Ook zijn boek Un Marino Acusa (Een Marinier Beschuldigt) bracht in 1988 niet zoveel teweeg als hij hoopte. "Ik heb meer­malen zelfmoord overwogen, het leek alsof het allemaal voor niets was geweest," zei hij in 2012 tegen de Volkskrant.

Pas dat jaar haalde Rey Piuma enige genoegdoening, toen hij in Buenos Aires kon getuigen tegen handlangers van de junta.

Hij had gehoopt nog in oktober van dit jaar zijn verhaal ook te kunnen doen in een proces in Rome tegen handlangers van de junta, maar tot zijn verdriet stond zijn ziekte hem in de weg. Anderhalve week geleden overleed hij in het Erasmus MC in Rotterdam.

Amoreel bruidspaar
In Nederland zat hij in 2003 zelf in de beklaagdenbank wegens zijn protest tegen het huwelijk van Willem-Alexander met Máxima Zorreguieta. De dag voor het huwelijk liep hij op de Dam met een sandwichbord met door hem uit Uruguay gesmokkelde foto's.

In een pamflet noemde hij het bruidspaar amoreel, vooral vanwege relativerende opmerkingen over de rol van Máxima's ­vader in het Videlaregime.

Burgemeester Job Cohen vond het volstrekt verdedigbaar dat Rey Piuma veertien uur was vastgezet en zes uur werd verhoord. De politierechter legde een voorwaardelijke boete van 250 euro op. In hoger beroep ging die straf van tafel. Het hof vond het protest 'vergeeflijk'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden