Plus Ten Slotte

Daan van Golden (1936-2017) was meester van ingetogen alledaagsheid

Daan van Golden was geliefd om zijn conceptuele schilderijen waarbij de zichtbare waarheid op de eerste plek stond. Dinsdag overleed hij op 80-jarige leeftijd.

Daan van Golden vorig jaar, bij zijn tentoonstelling Make Over in het Stedelijk Museum Schiedam Beeld Anjès

Kunst is geen wedstrijd heette de tentoonstelling die Daan van Golden in 1989 in Arti et Amicitae aan het Rokin maakte. Een pakkende titel - ontleend aan A. Roland Holst - die zijn visie op kunst treffend weergeeft. Midden in de postmoderne hectiek, waarin kunstenaars met veel bravoure niets liever deden dan de internationale kunstmarkt bestormen, liet Van Golden met ingetogen, meditatieve schilderijen een mooi tegen­geluid horen.

Hij maakte geen onderscheid tussen kunst en het dagelijks leven. Een vel cadeaupapier of een snapshot van zijn dochter: hij kon van alles prachtige kunst maken.

Van Golden behoorde tot de meest geliefde en gelauwerde kunstenaars van Nederland, maar hij was tegelijk een enorm bescheiden man die niet graag op de voorgrond trad.

Afgelopen
Van Golden werd in 1936 geboren in Rotterdam. Hij volgde een opleiding tot machinebankwerker, maar werd etaleur bij de Bijenkorf. In de avonduren volgde hij lessen aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam.

Zijn eerste schilderijen waren, zoals wel meer kunst in het begin van de jaren zestig, abstract-expressionistisch. Dat veranderde toen hij in 1963 naar Japan vertrok. Daar vond hij zijn eigen werk ineens niet interessant meer.

"Toen dacht ik: dan is het afgelopen met de kunst," vertelde hij enkele jaren geleden. "Ik vond een stukje papier met een motief erop op de vloer van mijn atelier en dat ben ik toen als rustgevend iets gaan naschilderen. En dat bleek het te zijn. Daarna heb ik nooit meer iets anders gedaan. Alleen de motieven werden anders."

Van Golden ging uiterst verfijnde schilderijen maken van alledaagse voorwerpen, zoals zakdoeken en Japans pakpapier. Delicate patronen of decoratieve elementen werden op het doek gezet met behulp van sjablonen en tape, in strakke lakverf die geen enkel handschrift verraadt. Van Golden had een contemplatieve manier van schilderen gevonden, die hij zijn leven lang trouw zou blijven.

Oog voor detail
Schiedam werd zijn thuisbasis en van daaruit maakte hij veel lange reizen naar alle uithoeken van de ­wereld. Door de alledaagse dingen uit de consumptiemaatschappij te schilderen, naast portretten van beroemdheden als Brigitte Bardot en Mick Jagger, werd Van Goldens werk wel gezien als popart.

Tegelijk zijn de schilderijen conceptueel, omdat hij met zijn werk essentiële vragen stelde over de aard van kunst. Voor veel conceptuele kunstenaars was de zichtbare werkelijkheid een bijzaak, maar voor Van Golden kwam dat altijd op de eerste plaats.

Hij had een scherp oog voor detail, vond zijn onderwerpen door reproducties of krantenfoto's uit te vergroten. Rasters van foto's in drukwerk blies hij zo op dat allerlei toevalligheden zichtbaar werden.

Na een aantal tentoonstellingen in Nederland exposeerde Van Golden in 1968 op de Documenta in Kassel. Daarna liet hij zich jarenlang niet zien in de kunstwereld, om in 1978 terug te keren met een solotentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam.

Koning Willem-Alexander bekeek het werk van Daan van Golden in 2004 Beeld ANP

Van Golden ging ook steeds vaker fotograferen. Vooral de serie snapshots die hij maakte van zijn dochter Diana (1978) zijn van een verpletterende schoonheid. Hij legde haar als peuter vast terwijl ze om een enorm dikke boom rent, als ze een radslag voor een schilderijtje maakt en tijdens een verkleedpartijtje in India of Marokko.

Voor de manifestatie Century '87 in Amsterdam verving hij de steentjes op de paden van de Hortus Botanicus door blauw grind, waardoor het leek alsof er riviertjes tussen de planten stroomden. De meanderende paden deden hem sterk denken aan een rivierengebied in Mexico.

Werk van Daan van Golden is aanwezig in veel Nederlandse musea. In 1991 vond een overzichtstentoonstelling plaats in het Stedelijk Museum. Hij vertegenwoordigde Nederland in 1999 op de Biënnale van Venetië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden