Plus

Cruise tegen vieze en inhumane kolen

Een 'kolencruise' door de Amsterdamse haven draaide vrijdag uit op teambuilding voor milieubeschermers en mensenrechtenactivisten: samen in één schuitje tegen steenkool.

De Kolencruise vaart langs overslagbedrijf OBA. Beeld Joris van Gennip

Boven de schoorsteen van de kolencentrale is geen rookpluim te bekennen. "De Hemweg staat uit!" roept Sven Jense van Amsterdam Fossielvrij. "Zullen we even juichen?"

Klimaatactivisten hebben de wind mee. Het nieuwe kabinet wil per 2030 alle kolencentrales sluiten. In datzelfde jaar moet het afgelopen zijn met de overslag van steenkool, vindt het Amsterdamse Havenbedrijf. Jense: "Applaus voor de Amsterdamse haven!"

Natuurlijk is er nog een wereld te winnen. Van Greenpeace mag het ook 2025 worden, zegt campagneleider Faiza Oulahsen. "En trek dat conservatieve Rotterdam mee." Nederland zou zelfs helemaal moeten stoppen met de doorvoer van kolen, bepleit de milieubeweging rond de klimaattop, die maandag in Bonn begint.

Grootste kolenhavens
Tachtig procent van de steenkool in Rotterdam en Amsterdam gaat naar het Duitse achterland. Samen zijn ze met afstand de grootste kolenhavens van Europa. Andere havens kunnen dat nooit helemaal overnemen, redeneert Oulahsen. Kortom: een buitenkans om als Nederland meer te doen tegen de opwarming van de aarde. "En dan zeggen ze dat wij een klein landje zijn. Maar kijk eens even, dat is toch niet mis," wijst ze naar het uitgestrekte berglandschap bij de steenkooloverslag van OBA.

Maar op deze boot zitten activisten die het om een heel andere reden hebben gemunt op steenkoolhaven Amsterdam. Ze protesteren tegen beroerde arbeidsomstandigheden en onderdrukking in de landen waar de kolen vandaan komen. De Zuid-Afrikaanse activiste Lorraine Kakaza vertelt hoe mijnbouwbedrijven in haar dorp het drinkwater hebben vervuild en landbouw onmogelijk hebben gemaakt.

Mensenrechtenorganisatie Pax wil dat Nederlandse energiebedrijven hun invloed gebruiken om het vredesproces in Colombia bij te sturen. Pax spreekt van 'bloedkolen' omdat mijnbouwbedrijven samen met paramilitairen boeren zouden hebben verdreven van hun land. Maar of de verzoening in Colombia erbij gebaat is als Nederlandse havens straks geen steenkool meer overslaan en werkgelegenheid rond de mijnen opdroogt?

Conflictgebieden
Waarborgen voor eerlijke handel en mensenrechten blijven onverminderd actueel, benadrukt Maina van der Zwan van Pax. De schaarse delfstoffen die nodig zijn voor opwekking en opslag van schone energie komen ook vaak genoeg uit conflictgebieden.

Aan boord van de Kolencruise zijn duidelijk twee bloedgroepen. Bij het betreden van het schip kreeg iedereen de keuze: gaat het om eerlijke handel, of is het in de eerste plaats om het klimaat te doen? "Wij willen groen en sociaal bij elkaar brengen," zegt organisator Elliaa Jutte van mensenrechtenorganisatie Actionaid.

Dat valt niet altijd mee. Van der Zwan maakt energiebedrijf Nuon een compliment omdat het onderzoek heeft gedaan naar de mensenrechtensituatie in Colombia. "Als er nou één zaal is waar het niet populair is om Nuon een compliment te maken, dan is het hier."

Maar GroenLinksraadslid Jasper Groen wil niet kiezen. "In allebei de gevallen gaat het om groepen die niet kunnen protesteren. Aan de ene kant gaat het om solidariteit met mensen in de verre toekomst, aan de andere kant gaat het om solidariteit met mensen in landen ver weg."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden