Crowdfundactie voor herstel eeuwenoude timpaan Wallen

Na ruim een eeuw door de stad gezworven te hebben, is de sierlijke timpaan van het in 1874 gesloopte Heerenlogement op de Grimburgwal grotendeels terecht. Een crowdfundactie moet de indrukwekkende stenen gevelsiering in ere herstellen.

Een impressie van hoe de restaureerde timpaan eruit zal zien.Beeld Wim Ruigrok

Voor de restauratie van het eeuwenoude stenen werk is in totaal 130.000 euro nodig. Jos Otten, initiatiefnemer van de crowdfundactie en voorzitter van de Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen, is vol vertrouwen dat hij het geld bij elkaar krijgt.

Inmiddels is volgens hem al 50.000 euro beloofd door verschillende fondsen, waaronder het Prins Bernhard Cultuurfonds. Daarnaast is door particulieren al een ruime 30.000 euro ingelegd.

Twee leeuwen
Het gaat ook niet om de eerste de beste gevelsiering, benadrukt Otten. Het Heerenlogement, waarop de timpaan stond, werd in de zeventiende eeuw ontworpen door de architect Philip Vingboon en trok altijd veel bekijks. Het gebouw zou voor de bouw van het toenmalige stadhuis op de Dam zelfs geregeld het mooiste pand van de stad worden genoemd.

De timpaan was de kroon op dit gebouw. De negen meter brede en vijf meter hoge massief stenen gevelversiering bestond uit een driehoekige basis, met daarop een kroon, middenin het wapen van Amsterdam en aan weerszijden een liggende leeuw. Het prijkte op de gevel van het pand totdat het in 1874 werd gesloopt.

Toen moest het ooit geliefde pand vanwege de uitbreiding van het Binnengasthuis wijken. Ook de timpaan sneuvelde. Althans, dat was de gedachte. Maar na een indrukwekkende zoektocht en een flinke portie geluk, zijn de belangrijkste componenten van de timpaan sinds kort teruggevonden en in het beheer van Otten.

De zoektocht
De zoektocht begon een paar maanden geleden met een telefoontje van Gerrit Vermeer, docent architectuurgeschiedenis aan de UvA. Die wees Otten erop dat de stenen leeuwen, die lange tijd de ingang van het kantoor van de ING op de Haarlemmerweg bewaakten, geen nieuwe bestemming hadden gekregen nu de bank verhuist. Otten: "Ik dacht meteen: die moeten we hebben en teruggeven aan de stad."

De originele gevel.Beeld Stadsarchief Amsterdam

De gemeente, die de beelden beheert, gaf Otten toestemming de leeuwen op te halen. Overigens zijn die hun tocht niet zonder kleerscheuren doorgekomen en moeten ook nog flink worden gerestaureerd.

Na de sloop van het logement kwamen ze namelijk achtereenvolgens in het beheer van Het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum. Die laatste besloot op een zeker moment de poten van de leeuwen in te korten, om ze op een sokkel te kunnen plaatsen.

Het wapen van de stad, dat in het midden van de timpaan hoort, werd kort daarop teruggevonden in een plantsoen in Amersbos in Noord. "Helemaal overwoekerd onkruid en brandnetels," zegt Otten. "We moesten hem met een graafmachine uit de grond halen."

Slagboom
Dat uiteindelijk ook het laatste hoofdonderdeel, de originele stenen kroon, gevonden werd, verbaast Otten nog het meest. Na het aanvangen van de zoektocht, herinnerde Otten zich de kroon dertig jaar geleden nog ergens in Amsterdam te hebben gezien. "Maar waar, dat was de vraag."

Het wapen, verstopt onder de wildgroei.Beeld Gerrit Vermeer

Die vraag werd vanuit onverwachte hoek beantwoord bij een presentatie van Otten over het project. Daar benaderde een werknemer van de gemeentelijke plantsoendienst Otten, die zei dat de kroon bij de Dienst Groenvoorziening bij Gaasperplas stond te verpieteren. Otten: "Als steunpilaar voor een slagboom nota bene."

Doorgang
Het stadsdeelbestuur gaf Otten toestemming de kroon mee te nemen. Met de belangrijkste onderdelen - hoewel gehavend - bijeen, is inmiddels een restaurateur in de weer de timpaan en de onderdelen te herstellen.

Het Binnengasthuis, waar de timpaan vroeger stond, is in het beheer van de Universiteit van Amsterdam, die de terugkomst ervan met open armen verwelkomt. Otten hoopt dat de gevelversiering in juni volgende zomer kan worden geplaatst, tussen twee gebouwen van het Binnengasthuis in.

Beeld Gerrit Vermeer
Een van de twee leeuwen bij het ING gebouwBeeld Gerrit Vermeer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden