Crimineel tegenwoordig eerder bereid om te moorden

De drempel voor criminelen om een liquidatie te plegen, lijkt lager dan vroeger; het aantal veelal jonge criminelen dat bereid is een onderwereldmoord uit te voeren, is gegroeid.

Politieonderzoek na de liquidatie van Vincent Jalink, vorig jaar in Diemen. Beeld anp
Politieonderzoek na de liquidatie van Vincent Jalink, vorig jaar in Diemen.Beeld anp

Hoewel moorden professioneler worden voorbereid, gaan de uitvoerders ruwer én klungeliger te werk.

Dat zijn de belangrijkste bevindingen van onderzoek naar recente liquidaties door criminologe Barbra van ­Gestel van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Het onderzoek bevestigt het beeld dat ingewijden al jaren hebben. Van Gestel interviewde 'sleutelfiguren' uit de opsporing en raadpleegde onder meer interne politiedocumenten.

Statusverhogend
Het voorbereiden van liquidaties is inmiddels 'een bedrijfstak op zichzelf'. Gespecialiseerde criminele groepen brengen de gangen van doelwitten met allerlei hulpmiddelen in kaart. Verkenners observeren ze zoals de politie verdachten in beeld brengt.

Veel schutters zijn 'home grown', zoals Van Gestel het formuleert. Jonge mannen van twintig tot 25 jaar, veelal. Het plegen van een moord werkt 'statusverhogend'.

Dat bij liquidaties zware wapens zoals kalasjnikovs worden gebruikt, is niet nieuw, maar wel dat die aanvalsgeweren nu de norm zijn.

"Voor het hanteren van volautomatische wapens zijn vaardigheden nodig en die vaardigheden blijken veel relatief nieuwe schutters uit Nederland niet te hebben," citeert Van Gestel een geïnterviewde. "Ze hebben veel schoten nodig om een slachtoffer doeltreffend te raken."

Ze gaan 'slordig en grof te werk' en 'lijken colatteral damage op de koop toe te nemen: nevenschade zoals onschuldige slachtoffers.

Schoonmaakacties
Om buiten beeld van politie en justitie te blijven, gebruiken de bij liquidaties betrokken criminelen bedrijven die hun auto's of huizen 'sweepen': controleren op apparatuur waarmee de recherche ze probeert af te luisteren en te volgen.

Communicatie via versleutelde smartphones werd als veilig beschouwd. Die illusie komt heel wat criminelen duur te staan nu veel van die communicatie wél onthuld is voor en door de opsporingsdiensten.

Verreweg de meeste liquidaties vloeien voort uit de drugshandel, tekent Van Gestel op, waarbij in Nederland steeds meer spelers betrokken zijn.

Veel spanningen komen voort uit verschuivende machtsposities. Bepalende criminelen uit de Amsterdamse 'Hollandse Netwerken' zijn geliquideerd of gepakt - bijvoorbeeld in de grote liquidatiezaak Passage en het proces Vandros tegen de van zes moordzaken verdachte Willem Holleeder. Hun plekken zijn ingenomen door een bonter gezelschap.

Ingevlogen
Waar de drugsmarkt tot zo'n tien jaar geleden duidelijk was verdeeld (woonwagenbewoners deden vooral in xtc, Turken bestierden de heroïnehandel, Hollanders hadden de cocaïnehandel en Marokkanen die in softdrugs - grofweg), is het beeld nu diffuus. "Tegenwoordig doet iedereen alles," aldus een 'sleutelfiguur' in de opsporing.

De daling van de cocaïne- en heroïneprijzen stuwt de spanning op. Politie en justitie gaan ervan uit dat verscheidene liquidaties binnen het Turkse milieu zijn gevolgd op het onder de prijs verkopen van heroïne.

Mogelijk zijn Turkse criminelen, ook uit Amsterdam, vermoord door uit Turkije ingevlogen schutters - al staat dat niet vast doordat in die hoek weinig moorden worden opgehelderd.

Het Amsterdamse onderwereldconflict dat in 2012 is geëscaleerd en waarin inmiddels tientallen doden zijn gevallen, sluimerde volgens Van Gestels bronnen al sinds 2007.

Lees ook: Alle liquidaties en ruzies met fatale gevolgen in Amsterdam in 2016

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden