Plus

Cox Habbema (1944-2016): alsmaar gelukkiger toen ze ouder werd

Actrice en regisseur - vanaf 1971 ook vijftien jaar in communistisch Oost-Berlijn. Schrijver. Directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg, tien jaar liefst.

Cox Habbema Beeld ANP/Kippa

Een blauwe maandag de beeldschone minnares van Charles Aznavour. Model in Parijs. Juryvoorzitter van de Libris Literatuurprijs. Hoofd drama van IDTV. Hoogleraar aan de Universtiteit van Tilburg. Presentatiegoeroe. Televisiepresentatrice. COC-voorzitter.

Directeur ad-interim van een theater te Assen. Cultureel intendant van Almere. Partijprominent van de PvdA, ook als vicevoorzitter van de Amsterdamse afdeling - naast, we gokken, honderd andere bestuursfuncties die op haar curriculum vitae prijken.

Laten we de carrière van Cox Habbema veelzijdig noemen.

Tralala
Hugo Camps vroeg haar in 2003 voor Elsevier naar haar bonte loopbaan:

"Fantastisch toch, dat je zoveel dingen mag doen. Dat je introvert en extravert bezig mag zijn. Dat je mag spelen en beleid mag bedenken. Dat je speeches mag houden en toehoorder mag zijn. Dat je boven de dingen mag hangen en er middenin mag zitten. De regie voeren: het is een tweede natuur."

Naast 'alle tralala van het theater', waar ze vol in de schijnwerpers stond, deed ze die bestuursfuncties 'graag vanaf de zijlijn', lichtte ze in 2006 toe op de website van de lokale PvdA.

"Daar ben ik heel tevreden mee. Waar ik op het toneel met mijn heupen mag wiegen, heb ik tegelijkertijd heel nette banen bij heel nette bedrijven. Bij de PvdA heb ik vanaf de tijd van Joop den Uyl gewerkt. Niet in officiële functies, maar ik heb dagen voorgezeten, mensen lesgegeven in optreden en hun hand vastgehouden." Het zijn leefwerelden die weinigen verenigen.

Charles Aznavour
De romantiek van een affaire op negentienjarige leeftijd met de twintig jaar oudere Charles Aznavour, die ze als studente (rechten, geschiedenis, Nederlands) aan de haak had geslagen door als een groupie achter hem aan te reizen tijdens zijn toertje door Nederland.

De chansonnier smokkelde haar mee naar zijn villa aan de Rivièra. Dacht hij. De marechaussee op Schiphol vertrouwde het niet en liet het net opgestegen vliegtuig met het prille stel terugkeren - om Habbema aan een oom over te dragen, zo wil de anekdote.

Het was 1963, een meisje van negentien was minderjarig en mocht slechts met toestemming van de ouders afreizen. Via Aznavour leerde Habbema niettemin grote Amerikaanse sterren kennen - om vervolgens niet voor Hollywood, maar voor Oost-Duitsland te kiezen. "Het leek me vermoeiend, zo'n roemrijk bestaan," zei ze tegen Hugo Camps.

Zo'n relletje met Aznavour; zo'n bloemrijke carrière als actrice, zo'n langgerekt Oost-Duits avontuur voor het Deutsches Theater en dan al die bestuursfuncties die toch heel wat minder avontuur uitstralen: het paste kennelijk in één persoon.

Cox Habbema in 1984 Beeld ANP

Stadsschouwburg
In haar decennium als directeur trok ze publiek naar de Stadsschouwburg dat het theater voordien links had laten liggen - in een tijd dat 'toegankelijk' nog geen dood cliché was (van 1986 tot 1996).

Aan de andere kant was het altijd vechten tegen de financiële verschraling die haar aanbod dreigde af te vlakken. Ze eiste van de stadspolitiek een einde aan het pappen en nathouden, ten faveure van een stevige, kostbare renovatie die haar bastion weer tot tafelzilver van de stad moest maken.

In 1993 zei ze in Het Parool: "Vroeger protesteerde ik als iemand mij verweet dat dit theater een provincieschouwburg is. Nu kan ik dat alleen beamen." Habbema was haar tijd in die zin vooruit dat ze zich openlijk stoorde aan de gemakzucht van gezelschappen die geen risico's wilden of durfden nemen omdat ze toch wel subsidie kregen.

Modernisering
De modernisering van het gebouw die Habbema voorstond, is uiteindelijk voltooid ver na haar afscheid. Zelf bleef ze als actrice en regisseur niet hangen in de gerieflijke posities die ze had verworven. Ze combineerde de hogere kunsten met rollen in Medisch Centrum West - de soapserie avant la lettre - en het Glazen Huis.

Ze maakte het onderscheid niet dat voorschreef dat theater de hogere cultuur was en televisie die lagere, zei ze in 1996 in Trouw (over haar nieuwe baan bij IDTV van Harry de Winter). "Er is alleen goede en slechte tv." Overigens voegde ze toe dat ze zelf tot dan nooit televisie had gekeken, "want ik verveel me nooit".

Hoewel ze uiterlijk veel mee had, en daar als model en actrice volop gebruik van had gemaakt, bezong ze in Trouw juist het ouder worden. Over schoonheid: "Ik vond het leuk en makkelijk, en ik was er bang voor. Ik vond het erg griezelig om je leven te zetten op je uiterlijk."

Over dat ouder worden: "Ik denk dat ik een van de weinige mensen ben die alsmaar gelukkiger worden naarmate ze ouder worden. Ik vond jong zijn moeilijk en ingewikkeld."

In Elsevier, op haar negenenvijftigste: "Voor een vrouw ben ik prehistorisch oud, maar oud worden overkomt me niet."

Haar familie maakte maandagavond bekend dat Habbema op 72-jarige leeftijd is overleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden