'Coöperatie kan gat in woningmarkt dichten'

Overal willen groepen huurders hun eigen huis bouwen. Plannen voor 'wooncoöperaties' zijn er ook in Amsterdam, maar niet één is uitgevoerd. Zonde, zegt woningbouwexpert Erwin Beltman.

De gemeente wil deze zomer grond exclusief beschikbaar stellen aan huurdersgroepen. Beeld Floris Lok
De gemeente wil deze zomer grond exclusief beschikbaar stellen aan huurdersgroepen.Beeld Floris Lok

Het begrip 'sociale koopwoning voor huurders' bestaat in Nederland niet. En toch ligt daar voor Amsterdam een gouden kans, zegt Beltman die is verbonden aan het Amsterdamse adviesbureau Vannimwegen. De gemeente wil deze zomer grond exclusief beschikbaar stellen aan huurdersgroepen. Volgens Beltman is dat een mooi begin, hoewel er nog veel belemmeringen zijn.

Beltman kan het weten. Hij onderzocht onlangs met Rein Bakker van de stichting OpMaat veertien woongroepen in Nederland die hun eigen huis willen bouwen of woningen van een corporatie willen overnemen. "Het bleek moeilijk te zijn met een kostendekkend plan te komen," zegt Beltman. "Met huren van vijfhonderd euro of minder lukt het bijna niet."

'Uitzichtloos'
En als ze daar wél in slaagden, ontbrak de financier. Nederlandse banken stappen er niet in. De bank komt met hooguit net iets meer dan de helft van het geld dat nodig is. De 'sociale huurder' heeft doorgaans nauwelijks spaargeld.

De situatie lijkt uitzichtloos, zegt Beltman. "Ik zie dat sommige woongroepen hun enthousiasme verliezen. Andere schuiven het probleem van de financiering opzij, bedenken allerlei plannen erbij. De luchtkastelen worden steeds groter."

Toch ziet hij mogelijkheden om uit de patstelling te komen. Amsterdam en de woningcorporaties hebben daar volgens hem alle belang bij, nu het rijk de sociale huursector aan banden legt. Hij wijst erop dat woningcorporaties volgens de nieuwe Woningwet negentig procent van hun woningen moeten toewijzen aan huurders met inkomens tot 34.000 euro. De huurgrens voor sociale huurwoningen ligt op 710,68 euro. Maar de door corporaties 'passend toegewezen' huizen mogen eigenlijk niet duurder zijn dan 628.76 voor gezinnen, en 568,68 euro voor tweepersoons huishoudens.

Voorwaarden scheppen
Woningcorporaties concentreren zich daardoor op huizen met huren tot zeshonderd euro. De corporaties moeten duurdere huizen eind dit jaar afstoten, administratief afsplitsen of onderbrengen in een aparte bv. Dáár liggen volgens Beltman ook kansen voor coöperaties. "Amsterdamse corporaties hebben veel huizen met huren vanaf vijfhonderd euro. Daarboven ligt nog een groot middensegment met huren van zeven- of negenhonderd euro per maand. Met die inkomsten kun je makkelijker een cooperatie stichten."

De overheid moet volgens Beltman veel meer voorwaarden scheppen, zoals een waarborgfonds voor coöperaties, vergelijkbaar met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Een volgende stap is dat banken wooncoöperaties financieren, iets wat in Duitsland en Scandinavië heel gewoon is."

Maar ook huurders kunnen er volgens hem toe doen. "Als iemand zelf een scharniertje insmeert, is dat goedkoper dan dat een auto met monteur moet uitrukken. Voor huurachterstanden en de boekhouding blijft het verstandig derden in te huren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden