Plus

Contouren van Nationaal Monument MH17 worden zichtbaar

In een park langs de Polderbaan worden langzaam de contouren zichtbaar van het Nationaal Monument MH17. Met dank aan grond uit Amsterdam.

Projectleider en initiatiefnemer Sjaak de Ligt (r) en een controleur bij het fundament waar straks het monument op zal worden geplaatst Beeld Marijke Stroucken
Projectleider en initiatiefnemer Sjaak de Ligt (r) en een controleur bij het fundament waar straks het monument op zal worden geplaatstBeeld Marijke Stroucken

Het terrein van het gronddepot van de stad, vlak langs de oever van de Noorder IJplas, is een soort polderversie van de Sahara. Zandheuvels tot zo ver het oog reikt, maar dan wel van donkere grond vol klei en stenen.

Het ronkende geluid van een grote trommelzeef klinkt. Met een bulldozer wordt het gezeefde zand weer op een hoop geduwd, waarna een graafmachine een vrachtwagen vult.

Veld met zonnebloemen
Daar gaat weer 20 kuub grond, overgebleven van een van de grote bouwprojecten in de stad. Door de Coentunnel, over de A5, richting het park bij Vijfhuizen dat vlak naast de Polderbaan van Schiphol ligt. Vanaf daar vertrok de boeing 777 op 17 juli 2014 om 12.14 uur richting Kuala Lumpur. Drie uur later lagen de brokstukken in een veld met zonnebloemen in Oekraïne.

Die zonnebloemen komen ook terug bij het monument dat nu wordt aangelegd bij Park Vijfhuizen. Vanaf een van de zandheuvels op het terrein vertelt landschapsarchitect Robbert de Koning dat zijn ontwerp, een herdenkingsbos in de vorm van een herdenkingslint, naar een idee van Arold Jansen, zal worden omringd door een veld met zonnebloemen.

Hij wijst aan hoe een bomenlint zo'n 200 meter verderop zal beginnen en zich langzaam uit het landschap zal verheffen. Tot een hoogte van drie meter, waar - op de plek waar hij nu staat - het lint een bocht zal maken.

Lijsterbessen
De Koning kent het ontwerp inmiddels zo goed dat hij zijn ogen niet eens hoeft te sluiten om te kunnen visualiseren hoe het er hier over een paar maanden uitziet. Het wordt een dertig meter breed lint, met rijen van vijf bomen breed.

Er komen onder andere sierappelbomen, dennen, linden, meidoornen en lijsterbessen. 298 bomen in totaal, voor ieder slachtoffer één. De landschapsarchitect ziet de vloeiende lijnen voor zich, de ritmiek van de stammen en het doolhof van paden, zitranden en hellingbanen. Elke individuele boom moet toegankelijk zijn, ook met een rolstoel.

Het monument, waarvan de nabestaanden van de slachtoffers de locatie en het ontwerp hebben gekozen, moet 'een plek van bezinning en troost' worden. Met een amfitheater in het oog waar herdenkingdiensten kunnen worden gehouden.

Stalen gedenkteken
Daar komt ook het stalen gedenkteken - voor een wand van 4 meter hoog en 16 meter lang - van kunstenaar Ronald Westerhuis. Het totaal moet sereen worden, maar ook weldadig. Vandaar dat de grond onder de bomen ook vol zal komen te zitten met bloembollen. Er zullen straks een oneindig aantal kleuren en vormen te zien zijn, in elk seizoen.

De 1300 kuub grond - ongeveer 65 vrachtwagens vol - die de gemeente Amsterdam deze week gratis heeft geleverd, zal de komende weken over het terrein wordt uitgespreid. Daarmee zullen de contouren van het lint steeds duidelijker worden.

Daarna gaat het snel: in maart zullen nabestaanden de eerste bomen al planten en in de drie maanden die volgen moet het monument helemaal worden afgewerkt. Op 17 juli moet het monument worden onthuld, exact drie jaar nadat het vliegtuig met een BUK-raket uit de lucht werd geschoten. Als de zonnebloemen in bloei zijn.

Ontwerp van het MH17 monument zoals straks te zien is vanuit een vliegtuig Beeld Robbert de Koning landschapsarchitect BNT / Duplo Studio
Ontwerp van het MH17 monument zoals straks te zien is vanuit een vliegtuigBeeld Robbert de Koning landschapsarchitect BNT / Duplo Studio

Geen warme gloed rond monument

Bij het monument voor de slachtoffers van vlucht MH17, dat op dit moment in aanbouw is bij Vijfhuizen, komt waarschijnlijk geen verlichting. Door enkele 'onaangename verrassingen' bij de aanleg is daar geen geld meer voor.

Landschapsarchitect Robbert de Koning, verantwoordelijk voor het ontwerp van het herdenkingsbos, vindt het zonde. "Het idee was om alle 298 bomen, voor ieder slachtoffer een, met grondspots van onder aan te lichten, zodat er een warme gloed om het monument ontstaat. Dat moest het gevoel van die enorme impact weergeven, want je ziet in één blik hoe groot het is. Nu wordt het 's avonds gewoon helemaal donker."

De Koning hoopt dat het misschien toch nog goed komt. Als er op korte termijn nog een bedrijf, instelling, overheid of particulier is die 50.000 euro aan materiaal of geld ter beschikking wil stellen, kan de verlichting alsnog worden aangebracht. Dat is wel nu of nooit: in maart gaan de bomen de grond in, daarna wordt het lastig om de verlichting alsnog aan te leggen.

Ook de fundering voor de meters­lange stalen wand bij het gedenkteken in het oog van het lint was een tegenvaller: dat vereiste uiteindelijk meer beton en vlechtwerk dan was berekend. "Dat zijn tegenvallers van tienduizenden euro's," zegt Sjaak de Ligt, initiatiefnemer van het project. "En dat moet toch ergens vandaan komen."

In totaal is de aanleg van het monument begroot op 1,5 miljoen euro. Naast het geld voor de verlichting is ook nog ruim twee ton nodig voor het onderhoud in de komende twintig jaar.

Lees ook: 2 jaar na MH17, een ode aan de Amsterdammers die stierven

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden