Plus

Componist uit WOII herdacht met concert: 'Vergeet zijn verhaal niet'

Bewoners van de Eerste Helmersstraat ontdekten dat hun huis ooit een concertzaal was ter nagedachtenis aan de Joodse bewoner en componist Nico Richter. Ze laten de geschiedenis herleven met een concert.

Optreden van een ­ensemble met cellist ­Anner Bijlsma Beeld Wim Jansen

Toen de drie vriendinnen twee jaar geleden de sleutel van hun woning aan de Eerste Helmersstraat 70 huis kregen, zagen ze een luikje in de meterkast in de hal.

Huisbaas Stadgenoot wist te vertellen dat er vroeger 'een of andere thuis­bioscoop' zat en dat bezoekers bij het luikje konden betalen. Een bovenbuurvrouw meldde dat het om 'thuisconcerten' ging. Bewoonster Emilie Barnasconi hoorde per toeval tijdens een rondwandeling in Zuid het echte verhaal.

Nico Richter
In hun huis woonde in de oorlog de Joodse componist/arts Nico Richter (1915-1945) met zijn vrouw Hetta en zijn schoonmoeder. De ­gemengd gehuwde Richter woonde er kort. Hij werd wegens verzetsactiviteiten opgepakt en naar Auschwitz en later Dachau gedeporteerd.

Hij overleefde het, maar keerde juli 1945 lichamelijk gebroken terug; een maand later bezweek hij alsnog. Zijn vrouw richtte in 1951 ter nagedachtenis aan hem De Suite op: in haar huiskamer en suite werden thuisconcerten ­gegeven.

De huidige bewoonsters zijn gegrepen door het verhaal. Suzette Hermsen: "Wij zijn precies op de leeftijd dat Nico in het kamp zat. Wij leven luxe en makkelijk, terwijl Nico op die leeftijd de meest afschuwelijke dingen meemaakte in het kamp."

"Dit verhaal mag niet vergeten worden," vult Sarah Holthuis aan.

Ter nagedachtenis
De drie vriendinnen (allen 28 jaar) organiseren volgende week een 'thuisconcert' ter nagedachtenis aan Nico Richter. De gipsen tussenmuur in de voormalige suite wordt ervoor uitgebroken. Er zijn zestig klapstoelen gehuurd en er wordt net als vroeger thee en koffie geschonken.

Alleen de entreeprijs ligt hoger: twintig euro, maar dat heeft een reden. "We willen graag met de ­opbrengst een herdenkingsplaat op het huis ­laten maken," zegt Barnasconi.

Nico Richter met zijn vrouw Hetta, omstreeks 1940 Beeld -

Hermsen: "We zijn onder de indruk van de ­hele geschiedenis. Het is ook een mooi liefdesverhaal. Hetta is later bijgezet in het graf van Nico. En bedenk dat de brieven van Nico's ouders uit Westerbork hier op de mat vielen."

'Intieme en voorname sfeer'
Hetta en haar tweede man Peter boden vanaf 1951 een podium aan jonge musici als Anner Bijlsma en Bouw Lemkes en componisten als Ton de Leeuw. De huidige bewoonsters houden dezelfde lijn aan.

Jonge musici verzorgen volgende week het concert en twee fotografen exposeren hun kunstwerken. In de gang hangen historische foto's van De Suite. "We kruipen om de beurt in het hokje bij de deur om kaarten te verkopen," zegt Barnasconi.

Intiem en voornaam
Muziekwetenschapper Huib Ramaer vertelt het verhaal van Nico Richter en de concerten in De Suite, waarover talrijke recensies verschenen in onder meer Het Parool.

"De sfeer is intiem en tegelijk voornaam. De muziek heeft niet de kilte van het verre podium," aldus De Tijd in 1958, in een recensie die rept over een zaaltje met antieke kisten met kelimkleedjes, klapstoeltjes op een parketvloer, blauwe gordijnen, een gashaard en buren die destijds zwart op wit aan de politie moesten verklaren dat ze geen bezwaar hadden tegen De Suite.

Nico's nichtje, Juul Muller, zal het herdenkingsconcert bijwonen.

Kaarten à 20 euro voor het concert op zaterdag 10 september zijn te koop via desuite2016@gmail.com. Er zijn drie concerten: om 11, 15 en 19.30 uur.

Programmaboekje van kamermuziek­centrum De Suite Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.