Plus

Commissaris Jan Pronker: 'Onze slagkracht is voldoende'

Commissaris Jan Pronker vindt de zorgen om de Bewakingseenheid van de Amsterdamse politie onterecht. 'Dat wat tijd nodig is om ter plekke te komen, is niet erg. Het gaat er vooral om objecten te bewaken.'

Zwaarbewapende agent bij een EU-vergadering bij het Scheepvaart­museum.Beeld anp

Op het gebied van zwaarbewapende bewakingseenheden heeft de Amsterdamse politie een geschiedenis, die commissaris Jan Pronker graag memoreert om het fenomeen in perspectief te plaatsen. Zo was er de groep jonge Molukkers die in 1975 twee weken lang personeel van het Indonesisch consulaat gegijzeld hield in de Brachthuijzerstraat in Zuid.

"Daarheen is toen een bewakingseenheid met karabijnen uitgerukt," zegt Pronker. "We hebben daarna nog jarenlang zo'n eenheid gehad. Ik ben daarvan nog commandant geweest. We oefenden elke veertien dagen op de hei, maar tot inzet kwam het nooit meer. Niet omdat zo'n zwaarbewapende eenheid niet in de Amsterdamse cultuur zou passen, maar omdat het gewoon nooit nodig was."

Uiteindelijk werd besloten de tijd en het geld te investeren in de Mobiele Eenheid, die wél de handen vol had, vooral aan kraakbeweging. "In Amsterdam is het werk van de geoefende schutters overgenomen door de arrestatieteams. Die hadden we toch bij de hand en die zijn heel goed bewapend en opgeleid. Als het spannend wordt, hebben we ook de Koninklijke Marechaussee nog."

Bewakingseenheden
Vanwege de terreurdreiging kwam de laatste jaren landelijk het debat weer op gang over de vraag of de politie weer zwaarbewapende bewakingseenheden moest opzetten.

"Uiteindelijk is besloten dat ook de (nieuwe) Nationale Politie weer haar bijdrage op dat vlak zou leveren. Het mooie van de Nationale Politie is juist dat we door met alle regio's samen te werken, slagkracht en massaliteit kunnen leveren en elkaar waar nodig kunnen helpen."

Elders in het land bestonden nog Bewakingseenheden. Die moesten worden gemoderniseerd. "Daar is eerst in geïnvesteerd. Vervolgens is afgesproken dat alle tien de regio's een bijdrage zouden leveren. Aan het eind van dit jaar moeten in totaal 448 leden van Bewakingseenheden zijn opgeleid."

De grote zorg van ingewijden is dat in Amsterdam nog maar één van de zes groepen paraat is, terwijl de rest van het land de zaken al op orde heeft. In de stad is terreur een groot risico.
"We hebben eerst gekeken waar in het land de zaken al op orde waren. Die eenheden zijn beschikbaar. Vervolgens zijn we in Amsterdam eind vorig jaar aan het selecteren geslagen. Inmiddels is inderdaad één groep inzetbaar. Die zou al worden ingezet bij het Scheepvaart­useum (bij vergaderingen van de ministers van de Europese Unie), maar het EU-voorzitterschap verloopt zo rustig dat ze nog niet aan de beurt zijn geweest."

Dat eerste team draait mee in het landelijke piket en is dus op afroep beschikbaar. Twee volgende groepen hebben het eerste deel van de training gehad en moeten nog het tweede deel krijgen. De drie andere groepen worden in het najaar opgeleid.

"In het hoogseizoen hebben we in Amsterdam nu eenmaal alle handen nodig en kunnen we niemand missen aan die opleidingen. Dat is voor mij geen issue, omdat het hele idee van de Nationale Politie nou juist is dat alle eenheden overal inzetbaar zijn."

De Amsterdamse Bewakingseenheid heeft geen gepantserde voertuigen, begrijp ik.
"We bekijken per geval wat nodig is om een object te bewaken. Ik zou het zonde van het geld vinden elke club maar 'op te toppen'. Het moet uit de lengte of uit de breedte komen. Als de opdracht dat vereist, krijgt de Bewakingseenheid een voertuig ter beschikking. Is dat niet nodig, dan niet."

Dat de leden van de Amsterdamse Bewakingseenheid geen piepers hebben en elkaar moeten bellen als ze moeten opkomen, is ook een zorg.
"Die piepers gaan ze krijgen. Er is iets mis­gegaan in de bestelling. Tot die tijd kan iedereen zijn diensttelefoon gebruiken, dus dat lijkt me niet zo'n probleem."

Dat iedereen bij een melding eerst naar het eigen bureau zal moeten om de basisuitrusting op te halen, en pas dan naar de verzamelplek kan, zorgt voor vertraging, luidt ook een klacht.
"Het zóu sneller kunnen als ook op de opkomstlocatie voor iedereen een basisuniform klaarligt, maar daarvoor hebben we niet gekozen. Als je kijkt naar de rest van het land, zijn de afstanden in Amsterdam heel klein. Daardoor zijn we ook via de omweg naar het bureau nog supersnel."

"Bij de Bewakingseenheden gaat het niet om de onmiddellijke, acute inzet zoals bij arrestatieteams. Dat wat tijd nodig is om ter plekke te komen, is niet erg. Het gaat vooral om het bewaken van objecten: statisch werk. Dat vereist een heel andere dynamiek dan wanneer je bijvoorbeeld achter verdachten aan moet."

Wat vindt u van de grote zorgen die nu worden geuit?
"Dat de zorgen zo groot zijn, verbaast me. Volgende week zal ik met de betrokkenen om de tafel gaan om nog eens te bespreken wat van de club wordt verwacht en wat daarvoor nodig is. Ik ga altijd het debat aan en op gedoe zit niemand te wachten. Ik vind het wel hartstikke mooi te merken dat er zo'n grote betrokkenheid is en dat de groep zo gemotiveerd is."

Commissaris Jan Pronker.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden