Plus Filmrecensie

Cold War is een imponerend en tragisch liefdesdrama

In Cold War, winnaar van de Paff Publieksprijs 2018, worstelt een Pools stel met de liefde. De Koude Oorlog maakt hun complexe relatie extra ingewikkeld.

Cold War-hoofdpersonen Wiktor en Zula kunnen elkaar niet loslaten

Het persoonlijke is politiek, was in de jaren zeventig het motto van de feministische beweging. Alles wat je in je dagelijkse leven doet heeft een politieke dimensie, was de gedachte.

In Cold War zien we het omgekeerde: het drama toont de invloed van de politieke omstandigheden in de Koude Oorlog op een liefdesrelatie. Niet dat die invloed exact valt vast te stellen bij het Poolse stel Zula (prachtrol van Joanna Kulig) en Wiktor (Tomasz Kot), maar de Koude Oorlog zorgt in de vijftien jaar die het drama bestrijkt voor barrières en complicaties in hun liefdesrelatie.

Het stel, van het type 'niet met, maar ook niet zonder elkaar', zou het ook in politiek ideale tijden zwaar hebben gehad, maar de Koude Oorlog werkt als een katalysator in hun chaotische liefdesrelatie.

Het is 1949 als Wiktor als artistiek leider van een folkloristische zang- en dansgroep in een Pools provinciestadje als een blok valt voor een nieuwe zangeres, die auditie komt doen. Ze heet Zula en is veel jonger dan hij, maar dat staat knetterende verliefdheid niet in de weg.

"Ik zal je overal volgen, tot het einde van de wereld," roept Zula in jeugdige overmoed uit. Snel blijkt dat ze gecompliceerder en minder naïef is dan ze op het eerste gezicht lijkt, maar vooralsnog triomfeert de liefde.

Onmogelijke liefde
Ook fijn: de folkloregroep is succesvol en mag in 1952 in Oost-Berlijn optreden, op voorwaarde dat ze jubelliederen in het repertoire opneemt over kameraad Stalin en de geweldige sprong voorwaarts in de landbouw.

De eis zorgt voor onenigheid binnen de groep, maar zakelijk leider Kacz­marek (Borys Szyc) ruikt internationaal succes en buigt graag voor de politieke druk. Er staat nog geen Berlijnse Muur en Wiktor en Zula besluiten om naar het Westen over te lopen.

Cold War

Regie Pawel Pawlikowski
Met Joanna Kulig, Tomasz Kot
Te zien in Cinecenter, Eye, Filmhallen, Kriterion, The Movies, Rialto, Tuschinski

Als Zula het op het beslissende moment laat afweten, gaat Wiktor in zijn eentje. Hij wordt jazzpianist in Parijs, maar Zula en hij kunnen elkaar niet loslaten. Hun onmogelijke liefde, die afwisselend aan een hete en een koude oorlog doet denken, maakt het leven al ingewikkeld genoeg. Het IJzeren Gordijn zorgt voor extra barrières door de onmogelijkheid vrij te kunnen ­reizen tussen landen.

Zorgvuldig gecomponeerd
Dat scenarist en regisseur Pawel Pawlikowski zich voor Cold War liet inspireren door het leven van zijn ouders is van geen belang, want ook zonder die kennis is de film een imponerend tragisch liefdesdrama.

Net als bij Pawlikowski's Oscarwinnende Ida, waarin een jonge aspirant-non in de jaren zestig achter haar Joodse identiteit komt, spreekt uit Cold War een grote interesse voor het recente Poolse verleden. Pawlikowski treedt ermee in de voetsporen van de twee jaar geleden overleden Andrzej Wajda, de regisseur van meesterwerken over het Polen van de Tweede Wereldoorlog en de communistische periode.

Cold War is net als Ida opgebouwd uit schitterende, zorgvuldig gecomponeerde zwart-witbeelden, die het drama een tijdloos karakter geven. Ook betoont Pawlikowski zich weer een superefficiënte verteller: hij heeft aan 85 minuten genoeg om dit complexe liefdesverhaal te vertellen. Het gebeurt niet vaak dat we het aan het einde van een film jammer vinden dat hij is afgelopen, maar bij Cold War wel. Dat zegt genoeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden