Plus

Circus in Betondorp: alle klassiekers van Reve komen langs

Circus Reve is een literaire komedie, waarin Gerard Reve terugkeert uit de dood. Schrijver Arie Storm en regisseur Marijke Schermer betreuren het dat de jeugd hem niet meer kent.

In Circus Reve lopen twee jongens de auteur tegen het lijf in Betondorp, waarna ze op avontuur gaan Beeld Bowie Verschuuren

Aan de rand van Betondorp, in een deels open tent, wordt vanaf vrijdag het toneelstuk Circus Reve opgevoerd.

Schrijver-criticus Arie Storm (54) schreef de literaire komedie, zijn eerste toneelstuk; schrijver-regisseur Marijke Schermer (42) voert de regie over de locatie­voorstelling door Theater Oostblok. Schermer en Storm praten kort voor de première in een Amsterdams café over Circus Reve.

Arie Storm: "Actrice Lilou Dekker, die ook in het stuk speelt, is de initiatiefneemster voor dit stuk. Zij is een Revefan en ze wilde graag een bewerking van Werther Nieland op het toneel brengen. Ze heeft daar drie jonge acteurs, uit haar jaar van de toneelschool, bij gezocht, ­Marijke als regisseur, en mij als schrijver."

Marijke Schermer: "Toen hebben we geprobeerd de rechten van Werther Nieland te verwerven bij Reves partner Joop Schafthuizen. Eerst stond hij er niet onwelwillend tegenover, maar uiteindelijk heeft hij, ook nadat we geld hadden geboden, geen toestemming gegeven."

AS: "Niet echt op grond van argumenten."

MS: "Hij beschuldigde ons van amateurisme. Toen we lieten zien dat er fondsen waren die ons financieel ondersteunden, vond hij het feit dat de voorstelling subsidie zou krijgen een teken van onze uitvreterachtige mentaliteit. Hij nam telkens een andere bocht om nee te zeggen."

AS: "We zaten op een zomerse dag op een terras. In zak en as."

Feit en fictie
MS: "Ik herinnerde me dat ik had horen zeggen dat op iemands leven geen auteursrecht berust. Dan zit je niet meer vast zaten aan de bewerking van één novelle, maar heb je totale vrijheid. Arie heeft zoiets gedaan met zijn roman over Frans Kellendonk. Dat vermengen van feit en fictie en de zelfgecreëerde mythe. En daar dan je eigen verhaal van maken."

AS: "Met dat plan gingen we vrolijk verder."

MS: " Toen heb jij die Werther Nieland-bewerking, die al bijna af was, in de prullenbak gegooid. Er is nog een scène van behouden, toch?"

AS: "Ja, maar niet tegen Joop zeggen!"

MS: "Arie heeft echt een toneeltekst geschreven. Geestig, en het speelt met allerlei realiteiten: de realiteit dat we theater aan maken zijn in een tent in Betondorp, dat er mensen in de zaal zitten waar we wel of niet bekend mee zijn, de twee jongens die verdwalen in Betondorp, maar ook in een ander soort werkelijkheid..."

AS: "Zal ik kort zeggen waar Circus Reve over gaat? Twee jongens zijn een wandeling aan het maken in Amsterdam en komen in Betondorp terecht. En daar zien ze iemand, meer een schim, in een muur staan hakken. Dat is meneer Reve, en die kennen ze niet. Hij is teruggekeerd uit de dood. De drie beleven avonturen, en het eindigt bij Reves graf in België."

Jeugd van tegenwoordig
MS: "Hij heeft ons wel met problemen opgezadeld. Personages die met bijlen gaten hakken in muren en daar dan doorheen klimmen en in een andere wereld terecht komen. Heel filmisch, maar dat zijn we wel allemaal gaan doen."

AS: "Er wordt regelmatig gezocht of Joop Schafthuizen in de zaal zit in verband met de rechtenkwestie, en er wordt verantwoording afgelegd over de citaten die zijn gebruikt."

MS: "Het stuk heeft heel veel lagen. Voor de mensen die heel erg thuis zijn in het werk van Reve proberen we ontzettend veel herkenningspunten te creëren. Met een balletje uit De Grote Gerard Reve Show en muziek uit De Avonden. Voor niet-Revefans is dat niet storend."

AS: "Het stuk probeert, aan de hand van die twee jongens, te laten zien wat er zo leuk is aan Reve. De jeugd kent hem niet meer, en dat vind ik heel jammer. Er zit ook een internationale huisvrouw in, en zij is een fan van Reve - gespeeld door Lilou Dekker. Zij probeert uit te leggen wat er zo mooi is aan Reve."

MS: "Ze is een afsplitsing van jou, Arie."

AS: "Het stuk heet Circus Reve, en er zitten circusachtige elementen in. Alle Reveklassiekers komen langs, er zijn literaire scènes, homoseksuele scènes, scènes over de dood, poëtische scènes. Waardoor je denkt: het is belangrijk dat dat in kunst tot uitdrukking kan worden gebracht. Reve is echt een geestige en aangrijpende schrijver. Kunst is niet levensvervangend, maar het kan je wel helpen in het leven."

Fijne schrijver
MS: "Je hebt ook een lied geschreven."

AS: "Morsdood in Betondorp.

MS: "Dat zeer inconsequent is in het metrum als ik zeggen mag."

AS: "Dat was nieuw voor me, net als het schrijven van toneel."

MS: "Er komen ook schoolklassen uit de buurt, waarmee we proberen een jonge generatie met Reve te verleiden. Dat ze niet alleen Johan Cruijff gaan eren in Betondorp."

AS: "Voor mij zou het geslaagd zijn als mensen na een leuke avond naar huis gaan en zouden zegen: dat is een fijne schrijver, die Reve, we gaan hem weer lezen."

Circus Reve. 13-22 april, tegenover Onderlangs 72, Betondorp. www.circusreve.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.