Plus

Cijfers zijn bij het Cartesius 2 niet aan de orde

Op het Cartesius 2 heb je slechts twee vakken per dag, zitten in de klassen 44 leerlingen en is er geen huiswerk. Dat lijkt op de universiteit waar het vwo op voorbereidt.

Buiten rekenen met een tijdlijn van stoepkrijt en sommetjes van papier. Inclusief keten. Beeld Dingena Mol

In het rooster staat geen enkel vak dat de gemiddelde (oud-)leerling van een Amsterdamse school heeft gehad. Ideeëngeschiedenis bijvoorbeeld. Of formeel denken 1. Identiteit dan? Of research & development. Alleen kunst zal wel eens op een rooster van een reguliere school opduiken, en lichamelijke opvoeding. Maar verder, nee. Dit is allemaal nieuw.

Niet toevallig lijken de namen van de vakken op de termen die op de universiteit worden gebruikt. Het Cartesius 2 is een vwo+-school, die leerlingen goed wil voorbereiden op de universiteit.

'Heel leerzaam'
Op de school in de Tweede Passeerdersdwarsstraat, waar ooit het beroemde Circus Elleboog zat, volgen de 87 leerlingen slechts twee vakken per dag. De vakken heten overigens modules en duren 2,5 uur. In die tijd zitten 44 leerlingen bij elkaar in de les.

Zo'n grote klas kan een flink rumoer teweeg brengen. Soms iets te veel, zegt Lara (12). Al vond ze de eerste week vooralsnog 'heel leerzaam'.

Voor de klas staan altijd twee docenten, en na maximaal twintig minuten instructie gaan de leerlingen zelf aan de slag. Die grote klassen hebben een hele verdieping tot hun beschikking, met grote lokalen en kleinere ruimtes.

En zeker één ochtend in de week werkt de school in de OBA. Daar mogen ze neuzen in de databases en gebruikmaken van de boeken en tijdschriften. De bieb gaat er zelfs een half uur vroeger voor open.

Half tien beginnen
Een paar jaar geleden liep schoolleider Martijn Meerhoff als leraar Nederlands uit nieuwsgierigheid een keer een hele dag mee met zijn leerlingen op het Cartesius Lyceum. Van lokaal naar lokaal en van vak naar vak. Vermoeiend vond hij dat. "Ik hield het bijna niet vol, het is een wonder dat zo veel leerlingen hun school afmaken."

Op het Cartesius 2 - het zusje van het Cartesisus Lyceum, maar wel een totaal ander soort school - moest dat dus anders. Hier beginnen ze pas om half tien echt met de les. Vanaf negen uur kunnen de leerlingen tijdens de dagopening actuele kwesties bespreken of even aan hun portfolio werken. Zo hoeven ze niet meteen in 'lesmodus'.

De ideeën voor het onderwijs­model komen van denkers als John Hattie en Robert Marzano, die uitgebreide verhandelingen schreven over effectief en kwalitatief onderwijs.

'Doubleren demotiveert'
Bij formeel denken 1, een combinatie van rekenen, logica en wiskunde, gaat het vandaag over negatieve getallen. Na een korte uitleg loopt de helft van de klas naar buiten. Daar tekenen ze op de Passeerdersgracht met stoepkrijt een tijdlijn van -20 tot 20. De klas krijgt vervolgens briefjes met sommen die ze op de tijdlijn mogen uitbeelden. -14 min -6? Noah loopt van -14 naar -8. Hannah pakt de som 9 plus -3.

Giechelend staat de groep elf- en twaalfjarigen in de zon. Ze plukken aan hun korte broekjes, duwen elkaar van de stoep. Een beetje buiten rekenen nodigt wel uit tot keten. Gelukkig zijn de sommen nog niet zo moeilijk.

Cijfers krijgen ze hier niet. Opdrachten worden beoordeeld met voldoende, goed of excellent. Een onvoldoende kun je ook niet halen. Als iets nog niet goed is, is het gewoon nog niet klaar. "Dan moet je er nog even aan werken," zegt Meerhoff. Ook blijven zitten hoeft hier niet. "Doubleren is demotiverend," aldus Meerhoff.

Nooit huiswerk
Wie dreigt te doubleren, kan een module opnieuw doen, zonder een heel jaar te moeten herhalen. En aan het einde van elk schooljaar zijn er 'deficiëntiedagen', waarbij je nog even kunt blokken om toch het volgende jaar te halen.

Voor Idris (11) was de keuze snel gemaakt. Projectmatig werken past wel bij hem. Hij heeft al gebruikgemaakt van het feit dat je op school mag blijven totdat je opdracht af is. Zo heb je nooit huiswerk. Samen met een klasgenootje zat hij nog tot vier uur te werken. "Helemaal niet erg, want ik vind leren leuk."

Door de hele stad beginnen dit schooljaar nieuwe scholen. Het Parool volgt de eerste weken van deze pioniers. Lees ook de vorige delen:
- Leerlingen hoeven niet stil te zitten op Spring High in Nieuw-West
- Op de Alan Turingschool rekenen ze op het allerhoogste niveau
- Op de Amsterdamse Mavo mag je helemaal jezelf zijn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden