China's apolitieke handel met Afrika

De Ethiopische premier Meles Zenawi noemt het apolitieke Chinese beleid van internationale handel zonder voorwaarden pragmatisch en realistisch. Foto EPA Beeld
De Ethiopische premier Meles Zenawi noemt het apolitieke Chinese beleid van internationale handel zonder voorwaarden pragmatisch en realistisch. Foto EPA

PEKING - Afrikaanse leiders zijn frequente gasten in Peking, de hoofdstad van China. De handel tussen China en Afrika is de laatste vijf jaar verviervoudigd. De Keniaanse regering wil een tweede grote zeehaven. Kosten: ruim twee miljard euro, een bedrag dat het ontwikkelingsland niet heeft. Een Keniaanse regeringsdelegatie is daarom in Peking om met de Chinezen over het aanleggen van de haven en de financiering te praten.

Volgens de Keniaanse delegatieleider, premier Raila Odinga, ziet het er veelbelovend uit. De haven moet worden aangelegd bij het eiland Lamu, een beschermde plaats en een trekpleister voor toeristen. Ook moeten er weg- en treinverbindingen komen tussen het eiland en het vasteland.

Lamu ligt zo'n driehonderd kilometer ten noorden van de Keniaanse havenstad Mombasa en slechts honderd kilometer van de grens met Somalië. Een haven bij het eiland zou ook gunstig zijn voor goederenverkeer naar Soedan en Ethiopië.

Het bezoek van de Keniaanse delegatie aan Peking is er één in een serie van Afrikaanse delegaties die China aandoen. Sinds 2004 is de waarde van de handel over en weer gestegen van ruim vijftien miljard tot bijna 68 miljard euro.

China is in de eerste plaats geïnteresseerd in landen met grondstoffen. Kenia bezit nauwelijks bodemschatten, maar de Chinezen hopen in het noorden olie te vinden. Volgens geologen is er een goede kans dat het zwarte goud zal worden aangetroffen, aangezien de regio dicht bij het olierijke Soedan ligt. China heeft daar al grote belangen. ''Chinese bedrijven moeten olie kopen op plaatsen waar de Amerikanen en Europeanen nog niet zijn. Daarom is onze aanwezigheid in Soedan een strategische zet,'' stelt Chen Fengying van het Chinese Instituut voor Internationale Relaties.

China verbindt in tegenstelling tot het Westen geen voorwaarden aan handelscontacten. Het hielp de verguisde president Robert Mugabe van Zimbabwe een privépaleis te bouwen. Ook heeft China net een miljardencontract getekend met Guinee voor de levering van olie en bauxiet, in ruil voor het aanleggen van infrastructuur daar. De deal met de Guinese junta kwam veertien dagen nadat leger en politie demonstranten in de hoofdstad Conakry hadden 'afgeslacht'. Er vielen zo'n 150 doden en honderden gewonden. Tientallen vrouwen werden door soldaten en politiemensen verkracht. Het Westen veroordeelde het geweld en eiste het aftreden van de junta. Uit Peking klonk geen woord van afkeuring.

De Ethiopische premier, Meles Zenawi, zelf geregeld doelwit van westerse kritiek, noemt het apolitieke Chinese beleid van internationale handel zonder voorwaarden pragmatisch en realistisch. ''Het Westen moet niet denken dat het goed bestuur kan afdwingen. Dat moet vanuit de Afrikaanse landen zelf komen.''

China verbindt slechts één voorwaarde aan de overeenkomsten. Het geld dat landen van Peking krijgen, moet worden besteed bij Chinese bedrijven om werk uit te voeren en aan Chinese producten.

In de grondstoffenrijke Congolese provincie Katanga zijn de laatste jaren talrijke 'Chinatowns' verrezen, woon- en werkplaatsen voor duizenden Chinezen. De meeste Afrikaanse regeringen, waaronder ook de Congolese, verstrekken zo min mogelijk werkvergunningen aan buitenlanders om de eigen burgers aan werk te helpen. Maar veel landen maken een uitzondering voor Chinezen, die zelfs werken als chauffeurs, elektriciens, koks en boekhouders.

China's optreden in Afrika wordt in het Westen vaak beschouwd als egoïstisch. Maar Monika Thakur van het Zuid-Afrikaanse Instituut voor Internationale zaken, vindt dat Peking slechts het Westen kopieert. ''China manifesteert zich als wereldmacht en treedt gewoon in de voetsporen van andere grootmachten.'' (ILONA EVELEENS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden