Plus

Carrédebat: Buma passeert Rutte, Klaver leider op links

De strijd op links lijkt te zijn gestreden, op rechts daarentegen is het spannend: in Carré presenteerde CDA-leider Sybrand Buma zich gisteravond als de grootste uitdager van VVD-premier Mark Rutte.

De acht lijsttrekkers, gisteravond in Carré Beeld anp

Sybrand Buma weet Rutte rechts te passeren
Weliswaar riepen de kijkers van RTL GroenLinksleider Jesse Klaver uit tot winnaar van het debat, het was een ander die met de hoofdprijs naar huis ging. Sybrand Buma profileerde zich gisteravond als de belangrijkste uitdager van Mark Rutte in de strijd om het Torentje door zich te presenteren als het fatsoenlijke alternatief voor de PVV van Geert Wilders.

Buma had het geluk dat hij Klaver, op links de meest uitgesproken vertolker van de multiculturele droom, tegenover zich vond in een debatje over de identiteit van Nederland. Zo kreeg zelfs zijn eigenaardige plan om kinderen staand het Wilhelmus te leren zingen op school de kleur die het nodig had.

De voorman van het CDA wist Rutte in Carré rechts te passeren met zijn opmerking dat moslims 'weleens wat meer aangesproken mogen worden in de strijd tegen de radicale islam' en zijn vurige pleidooi voor de instandhouding van de joods-christelijke cultuur. Geen Wilders - hij schitterde opnieuw door afwezigheid - die daar een schepje bovenop kon doen.

Spuit elf
Met zijn, door factcheckers overigens in twijfel getrokken, opmerking dat negentig procent van de Nederlanders normen en waarden het belangrijkste thema van de verkiezingen vindt, profileerde hij zich als de belangrijkste vertolker van boos en ongerust Nederland.

Daar wist Rutte, in de dertig aan hem toegemeten seconden, slechts tegenover te stellen dat hij 'iedereen die onze waarden onderschrijft, waar hij of zij ook vandaan komt, de hand reikt'.

De CDA'er ging vol op het orgel tegen de voormannen van de coalitie. Rutte verweet hij onbetrouwbaarheid door te wijzen op diens oude belofte geen extra geld aan de Grieken te geven. Asscher kreeg de volle laag met zijn pleidooi het eigen risico af te schaffen. "Vier jaar geregeerd en nu komt spuit elf en zegt: terug naar nul."

In de peilingen kruipt Buma langzaam richting de koplopers VVD en PVV. Gisteravond heeft hij een tussensprintje ingezet.

Sybrand Buma Beeld anp

De wedstrijd leek aan Mark Rutte voorbij te gaan
Hij zat 'goed in de wedstrijd', zei Mark Rutte na afloop van het Carrédebat. Dat tekent het ongebreidelde optimisme waarmee de liberale voorman nu al zes jaar lang de kiezers aan zich weet te binden, maar met de werkelijkheid had het gisteren weinig van doen.

De wedstrijd leek vooral aan Rutte voorbij te gaan, met als gevolg dat de volgers op Twitter zich na een half debat begonnen af te vragen of Rutte eigenlijk wel was komen opdagen bij zijn eerste grote politieke debat voor de verkiezingen.

Rutte probeerde zich te profileren als de staatsman, de betrouwbare rots in de branding. "Als premier is het mijn taak om dit land sterker, welvarender en stabieler te maken," voegde hij in een debatje over Europa Alexander Pechtold toe, in een poging de D66-leider met zijn lange politieke ervaring weg te zetten als een beginneling op het gebied van besturen.

Wilde beloftes
Bij de AOW-leeftijd ging hij nadrukkelijk boven de partijen staan met de mededeling dat er 'eigenlijk geen alternatief is' voor verhoging.

Rutte als laatste bastion tegen het 'verkeerde soort populisme' van de PVV. Waar de premier vier jaar geleden nog de aandacht op zich wist te vestigen met de mededeling dat hij Syriëgangers liever zag sneuvelen dan terugkeren naar Nederland, reikte hij gisteravond vooral een vaderlijke hand.

Er is een ander soort leiderschap nodig, zei hij. "Leiderschap dat partijen bij elkaar brengt. Dat heb ik de afgelopen vier jaar laten zien en dat wil ik de komende jaren laten zien." Maar bij ontstentenis van Wilders zelf kwam díe boodschap nauwelijks uit de verf.

D66-voorman Pechtold vroeg zich snerend af waarom de VVD'er zich in Nederland opstelt 'als PVV'er' zodra het over Europa gaat, maar zich in Brussel gedraagt als een trouw lid van D66. Dat waren aanvallen op de plek waar het echt zeer doet bij de premier: zijn betrouwbaarheid en neiging tot het doen van wilde beloftes.

Mark Rutte Beeld anp

Jesse Klaver is de enige echte leider op links
Een wedstrijd in de wedstrijd: wie is de leider op links? Wie is nog in staat een klein bresje te schieten in het bastion op rechts, waar PVV, VVD en CDA er met veruit de meeste stemmen vandoor lijken te gaan?

Na gisteravond is er eigenlijk nog maar één man die aanspraak mag maken op die positie: Jesse Klaver, de jonge leider van GroenLinks die volle zalen met uitzinnige jongeren op de been weet te brengen.

Als enige wist Klaver in Carré echt te verrassen door vóór de stelling te stemmen dat de Nederlandse cultuur onder druk staat: de Nederlandse cultuur van tolerantie en verdraagzaamheid. Hij gooide er zelfs zichzelf bij in de strijd: "Ik stem niet op jou, want je bent een Marokkaan - aan zulke verwensingen wen ik nooit."

'Stugge boekhouder'
Wat hadden zijn linkse concurrenten daar tegenover te stellen? Niet veel.
SP-leider Emile Roemer mocht zich erop verheugen dat hij - in tegenstelling tot vier jaar geleden - geen grote fouten maakte.

En zelfs over de nodige humor en relativeringsvermogen te beschikken ('Ik heb enorm gepiekt, alleen op het verkeerde moment'). Maar tot veel meer dan het op degelijke wijze herhalen van over­bekende standpunten kwam hij niet.

"Meneer Buma, u bent gewoon een stugge boekhouder." Dat gaat er bij de vaste achterban van de SP in als koek, maar uitbreiding van het electoraat zal het niet opleveren.

Asschereffect
Nog grotere zorgen mag PvdA-voorman Lodewijk Asscher zich maken. Wat hij deed, deed hij goed, maar op de keper beschouwd kwam hij er nauwelijks aan te pas. Het Carrédebat was zijn laatste kans om volgende week een dramatische nederlaag van de sociaaldemocraten af te wenden. Hij heeft hem niet gegrepen.

"Ik leg me er niet bij neer dat we de peilingen beschouwen als feiten," probeerde Asscher nog toen hij door interviewer van dienst Diana Matroos werd gewezen op het uitblijven van het Asschereffect. Het klonk weinig strijdbaar.

Jesse Klaver Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden