Plus

Carola Schouten (CU): Een strategisch en veeleisend rolmodel

De huidige formatiepoging heeft in elk geval één ding gemeen met de vorige: er schuift weer een vrouw aan. ChristenUnie-Kamerlid Carola Schouten kan promoveren van secondant naar minister.

Carola Schouten, het financiële brein van de ChristenUnie en fractievoorzitter Gert-Jan Seegers Beeld ANP

Ze heeft al sinds het kabinet- Balkenende IV ervaring met onderhandelen, hoewel Carola Schouten (39) in 2010 nog niet eens Kamerlid was. De PvdA was al uit de coalitie met CDA en ChristenUnie gestapt, als het demissionaire kabinet per motie wordt opgedragen toch nog een bezuiniging van 3,2 miljard euro in te vullen.

Vicepremier André Rouvoet zat met de handen in het haar. Hij werd overstelpt met de ene na de andere notitie van CDA'er Piet Hein Donner, die nog snel alle bezuinigingen probeerde door te drukken waar de PvdA een stokje voor had gestoken.

"Toen heb ik Carola, zij was toen onze beleidsmedewerker, gevraagd om de verkiezingsprogramma's van CDA en ChristenUnie naast elkaar te leggen en de gemeenschappelijke bezuinigingsposten te zoeken," zegt Rouvoet. "Dat leverde al meteen vier-komma-nog-wat miljard op. Zij heeft dat pakket in elkaar getimmerd."

Saillant detail: D66-Kamerlid Wouter Koolmees was degene die de gewraakte motie in 2010 indiende.

Met hem moet Schouten vanaf deze week tot een regeerakkoord proberen te komen, als de relatief onervaren ChristenUnieleider Gert-Jan Segers de door de wol geverfde ­Schouten meeneemt als zijn secondant.

Oud-partijleider Arie Slob is trots op zijn voormalige protegee: "Ik kan er best een beetje lyrisch van worden: zo goed en dan ook nog van de ChristenUnie. Gert-Jan is van de diepgang, Carola is van de praktijk."

Melkveehouderij
Koolmees en Schouten kunnen het inmiddels goed met elkaar vinden. Ze carpoolen vanuit hun woonplaats Rotterdam naar het Binnenhof. De twee leerden elkaar de afgelopen jaren al goed kennen, toen zowel D66, ChristenUnie als SGP - de constructieve oppositie - nodig waren om deals te sluiten nadat het kabinet-Rutte II de meerderheid in de senaat was verloren.

"We hebben heel vaak daar gestaan," zegt Koolmees, wijzend naar het balkon waarmee zijn werkkamer is gezegend. Daar rookten ze sigaretten en losten ze als secondanten problemen op. "Ze is heel oplossingsgericht."

Schouten komt in 2006 binnen bij de fractie van de ChristenUnie als beleidsmedewerker. Al snel valt ze op als iemand die financiële deskundigheid weet te combineren met politiek strategisch inzicht. André Rouvoet, toen partijleider, en Arie Slob kijken al ­langer uit naar een Kamerlid met financieel-economische expertise. Dat wordt er in de kleine fractie altijd een beetje 'bijgedaan'. "Al snel kwam Carola in beeld," zegt Slob.

Het zit er bij Schouten al vroeg in. Als jong meisje van 9 jaar houdt ze zich al bezig met cijfers. Op die leeftijd komt haar vader om het leven bij een tragisch ongeluk op de melkveehouderij die de familie - een GPV-nest, een van de voorlopers van de ChristenUnie - runt in het Brabantse Giessen. Het ongeluk gebeurt op de enige ochtend dat hij te druk was om haar een zoen te geven voor ze naar school ging.

Met haar moeder en twee zusjes wordt het boerenbedrijf nog een aantal jaar voortgezet, met de jonge Schouten als het financiële brein.

De fascinatie voor het familiebedrijf legt de basis voor een studie bedrijfskunde in Rotterdam. Daar leerde ze Simone Pilon kennen, die zich als noviet aanmeldt bij de studentenvereniging waar Schouten een jaar eerder lid werd. "Ik ben door Carola ontgroend," zegt Pilon.

Verwacht daarbij geen vernederingen of ontberingen - de studentenvereniging was aangesloten bij een kerkgemeenschap. In het studentenhuis waar Carola met drie jongens woonde, De Cist, zaten de vier stilzwijgend tegenover Pilon. "Toen ben ik maar wat gaan praten. Bleek dat ik eigenheid moest laten zien."

Die focus op de inhoud wordt door iedereen genoemd als het over Schouten gaat. Ga je met haar in discussie? Dan kun je maar beter weten waar je het over hebt, anders straft ze je genadeloos af.

Voorbeeld voor ouders
Op haar 23ste keert ze zwanger terug van een reis naar Israël. Met de vader heeft ze geen relatie, maar zeker is dat het kind er moet komen. Alleen: hoe dan? Haar studie bedrijfskunde is dan nog niet afgerond, ze woont in een studentenhuis en heeft geen werk. Ze spreekt erover met vriendin Pilon. "We zaten op een bankje, aan de Schie in Rotterdam. Ik zei: zullen we niet een jaar samen gaan wonen? Dan kan ik je helpen."

Ze wist zo af te studeren en krijgt een baan als beleidsmedewerker op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Elke ochtend staat ze om zes uur op om de baby voor haar werk naar het kinderdagverblijf te brengen. Pilon: "Pas nu ik zelf kinderen heb, besef ik dat ik toen laconiek was. Had ik toen niet meer voor haar kunnen betekenen? Het is niet makkelijk geweest; moest alle beslissingen altijd alleen maken. Maar ze kan het."

Binnen de ChristenUnie is haar alleenstaande moederschap nauwelijks een issue geweest. Slob: "De buitenwereld maakt het een onderwerp van gesprek, intern heb ik er nooit iets over gehoord." Daar oogst ze vooral lof. Slob noemt haar een voorbeeld voor heel veel ouders.

Ze ziet zelf niet dat ze daarmee ook een rolmodel voor anderen is, zoals voor de alleenstaande moeder die ze al jaren stilletjes als schuldhulpmaatje bijstaat, zegt fractiewoordvoerder Jonathan van der Geer. "Dat wuift ze altijd weg."

Schouten belandt op de lijst, maar komt bij de verkiezingen van 2010 nét niet de Kamer in. Slob: "Ik heb haar toen gezegd: niet weggaan, dat Kamerlidmaatschap komt sneller dan je denkt." En warempel: Rouvoet stapt in 2011 op en maakt zo plaats voor Schouten.

Kledingadvies van de woordvoerder
Binnen een halfjaar wordt ze uitgeroepen tot 'politiek talent van het jaar', een titel die ze zelf vreselijk vindt. Ze weet zich te profileren in de eurocrisis. "Daar werd ze snel beoordeeld op de buitenkant," zegt Koolmees, die secondant is namens D66. "Ze is van de ChristenUnie, vrouw, jong, alleenstaande moeder. Dan val je op. Maar wat mij betreft is ze boven alles een uitstekend Kamerlid."

Ze is 'geen ijdel poppetje', vindt Van der Geer. "Ik denk vaak mee over haar presentatie - over wat haar goed staat - en daarin laat ze zich ook sturen." Toen dagblad Trouw haar in de top 3 van best geklede Kamerleden zette, kreeg Van der Geer een sms met 'Thanks Johny'.

Als Slob in september 2015 vertrekt als fractievoorzitter, wordt Segers door de anderen in de fractie naar voren geschoven. Schouten meldt zich niet voor de functie. Zij ziet de publiciteit rond het leiderschap niet zitten. "Ze kent een enorme schroom, is geen podiumbeest," zegt Van der Geer. Dat beaamt Koolmees. "Na het etentje bij Garoeda konden wij weglopen, terwijl Segers en Pechtold camera's kopten."

Nachtelijke beller
Een rol als minister past haar beter. Toen Schouten in 2011 aan vriendin Simone Pilon meldde dat ze Kamerlid zou worden, riep die enthousiast dat ze ook nog wel minister werd. "Met zo'n marginale partij als de ChristenUnie was die kans natuurlijk klein," erkent Pilon. "Nu gaat het misschien tóch gebeuren!"

Schouten blinkt uit in dossierkennis en weet als oud-ambtenaar en Kamerlid precies hoe de hazen lopen. Dat maakt haar ook veeleisend en niet snel tevreden - ook niet over haarzelf. Medewerkers belt ze gerust 's nachts wakker - mits zij het belangrijk genoeg acht. Ambtenaren kunnen hun borst natmaken.

Andere slechte eigenschappen? "Rookt ze nog?" vraagt Slob. Daar is ze tweeënhalf jaar geleden mee gestopt. "Dan kan ik er geen bedenken."

Volg alle updates over de formatie in ons blog.

Cornelia Johanna Schouten

Geboren
Den Bosch, 6 oktober 1977

1995-2000
Studeert bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam; rondt in 2006 haar scriptie af

2000-2006
Beleidsmedewerker bij ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

2006-2011
Beleidsmedewerker bij Tweede Kamerfractie ChristenUnie

2011-heden
Tweede Kamerlid namens de ChristenUnie.

Schouten woont samen met haar 16-jarige zoon in Rotterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden