Cantona: Ajaxfanaat, acteur en trompettist

Sinds 1998 is Eric Cantona officiëel acteur, maar een dragende rol had hij nog nooit gespeeld. Foto AP Beeld
Sinds 1998 is Eric Cantona officiëel acteur, maar een dragende rol had hij nog nooit gespeeld. Foto AP

CANNES - ''Morten Olsen is een aanhanger van de aanvallende stijl. Hij is van de school die Ajax zelf groot heeft gemaakt. Een reünie met Olsen zou Ajax goed doen. Het is beter de eigen visie trouw te blijven. Ajax is uniek vanwege zijn artistieke filosofie. Als Ajax uniek wil blijven, dan moet de club die artistieke kant altijd koesteren.''

Eric Cantona (1966) neemt ondanks een krap schema nog even de tijd voor een gedachtenwisseling over Ajax. De oud-speler, op het filmfestival can Cannes te zien in de Engelse film Looking for Eric, houdt nog altijd veel van voetbal, en van Ajax in het bijzonder. ''Het grote Ajax uit de jaren zeventig blijft mijn voorbeeld. Zo hoort voetbal gespeeld te worden. Met technisch vernuft, met flair, met de nadruk op doelpunten maken. Ajax groeide in die jaren uit tot meer dan een topclub. Ajax werd een mentaliteit.''

Wie met Cantona een gesprek voert, doet er goed aan dicht bij hem te gaan zitten. Ondanks zijn reputatie en zijn gestalte is de Fransman in het dagelijkse verkeer een voorzichtige spreker. Als hij iets zegt, dan gebeurt dat na een ferme denkpauze, en op fluistertoon.

In Looking for Eric, na de zomer in de Nederlandse bioscopen, heeft Cantona daar minder last van. Hij speelt in het lichtvoetige drama zichzelf. Een oud-voetballer, die nog altijd wordt geadoreerd door een tobbende postbode uit Manchester. Deze sukkelaar, ook Eric geheten, stelt op middelbare leeftijd vast dat het leven hem door de vingers is geglipt. Totdat Cantona aan hem verschijnt, als een soort geest. Met typische Cantona-aforismen duwt Cantona zijn fan weer richting het geluk.

Het was Cantona zelf die regisseur Ken Loach benaderde met het plan deze film te maken. Sinds 1998 is hij officiëel acteur, maar een dragende rol had hij nog nooit gespeeld. Hij wilde weten of de door hem bewonderde Loach, maker van sociaal-realistische flms, niet eens met hem wilde werken.

Cantona: ''We hebben toen lang gesproken, over voetbal vooral. Later ben ik met scenarioschrijver Paul Laverty gaan brainstormen. Daar rolde dit idee uit. Looking for Eric gaat over een man die de luxe heeft zijn eigen leven te kunnen inrichten. Hij sluit een verbond met een man die veel minder geluk heeft gehad. Een gegeven dat is gebaseerd op een ervaring in mijn tijd bij Manchester. Een wanhopige fan hoopte dat ik zijn bestaan kon veranderen. Dat kon ik natuurlijk niet. Als voetballer of filmacteur kan je er hoogstens voor kiezen iemand aandacht en steun te geven. Maar de verandering moet van binnenuit komen. Wat bij die fan ook is gebeurd. Nog altijd heb ik contact met hem.''

Cantona's carrière zit vol met veranderingen en breuklijnen. Hij lag op jonge leeftijd al overhoop met de leiding van Auxerre, de club van zijn jeugd. Als speler van Marseille kreeg hij, kort na een formidabel interlanddebuut, ruzie met bondscoach Henri Michel, wat tot een schorsing van een jaar bij de nationale ploeg leidde. Ook Marseille plaatste hem een maand op de strafbank, nadat hij na een wissel tegen Torpedo Moskou, in een vriendschappelijke wedstrijd, zijn shirt verscheurde. Na opnieuw een schorsing - hij gooide een bal naar de scheidsrechter en schold op de voetbalbond - stopte Cantona ermee. Om een tweede loopbaan te beginnen in Engeland, waar hij bij Manchester United uitgroeide tot een held.

'Eric the king' staat in Manchester voor passie en schoonheid. In 2000 werd hij verkozen tot speler van de eeuw van Manchester. Een jaar later wezen de lezers van het blad Four Four Two hem aan tot de beste buitenlandse voetballer in Engeland ooit.

''Als ik terugkijk, overheerst het plezier. Het genot van het scoren. De voldoening van een pass die precies aankomt. De ondefiniëerbare spanning in de kleedkamer. Dat je zo ontzettend samen bent. Die elementen hebben de conflicten helemaal naar de achtergrond gedrongen.''

Niet dat hij het nu anders zou doen. Het idee alleen al, zet hem op scherp. Anders? Hoezo? ''Er is maar één Eric Cantona. Mensen leren van hun fouten, maar principes blijven principes. Ik heb altijd gevoetbald met vuur. Met hartstocht. De botsingen die ik had, komen uit diezelfde kracht voort. Yin en Yang. Het is niet anders.''

In Looking for Eric komen veel doelpunten van Cantona voorbij. Geplaatste afstandschoten, lobjes, stiftballen van buiten het strafschopgebied, bekeken trappen met buitenkant voet. Met de selectie van de doelpunten heeft hij zich niet bemoeid. ''Het zijn ook niet per se de mooiste. Er is door Ken gekozen op ritme, op variatie. Omdat dat in een film belangrijk is. Persoonlijk had ik graag een dropvolley tegen Arsenal in de film gehad. Omdat ik daar in een flits van een seconde een beslissing moet nemen. En de bal zo raak dat hij precies op het goede moment zakt.''

In januari 1995 werpt Cantona opnieuw een donkere schaduw over zijn carrière door tijdens een uitwedstrijd bij Crystal Palace een karatetrap uit te delen aan een fan die hem uitscheldt. Hij wordt door de Engelse bond voor negen maanden geschorst, wat er onder meer voor zorgt dat Manchester de landstitel niet wint - de enige keer in het tijdperk Cantona. In 1997 kondigt hij aan te stoppen met voetballen. Ditmaal definitief. ''Daar werd toen verbaasd op gereageerd. Omdat ik nog fit was, goed had gedraaid en nog veel geld had kunnen verdienen. Maar de lol was eraf. En ik had altijd gezegd: als het zover komt, haak ik af. Dat heb ik dus gedaan. Inmiddels ben ik alweer tien jaar aan het acteren. Ik geniet daarvan. Toch geldt ook hier dat ik ermee stop zodra ik met tegenzin aan het werk ga.''

Een fameus hoogtepunt in zijn loopbaan is zijn doelpunt tegen Sunderland op 21 december 1996. De Fransman maakt zich op het middenveld met een draai los van drie tegenstanders, gaat een een-twee aan, en scoort met een schot dat precies in de linkerkruising verdwijnt. Het mooiste bewaart hij voor het laatst: Cantona juicht niet, maar recht zijn borst en inhaleert de vreugde van zijn publiek.

''De geluksexplosie na een doelpunt doet veel met voetballers. Er komen door de opwinding stofjes los, die verslavend zijn. Het heeft mij twee jaar gekost aan dat gemis te wennen. Mijn lichaam wilde die kick opnieuw beleven. Keer op keer. Terwijl ik lekker bezig was met mijn trompet.''

Pardon? Zit er óók nog een muzikale carrière in het verschiet?
''Ik vind mezelf een uitstekend trompettist. Hierbij dient alleen wel een kanttekening te worden geplaatst. Ik heb nog nooit iemand anders ontmoet die dat ook vindt.'' (RONALD OCKHUYSEN)

Cantona met zijn vrouw Rachida Brakni in Cannes. Looking for Eric, met in de hoofdrol Cantona, is vanavond een van de kanshebbers op de Gouden Palm. Foto AP Beeld
Cantona met zijn vrouw Rachida Brakni in Cannes. Looking for Eric, met in de hoofdrol Cantona, is vanavond een van de kanshebbers op de Gouden Palm. Foto AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden