Calandlyceum rouwt: Meester Caland stopt ermee

Hans Ansingh werkte 42 jaar in het Amsterdamse onderwijs; de laatste 38 jaar op de vmbo-afdeling van het Calandlyceum in West. De Amstelvener neemt op 9 oktober offcieel afscheid. 'Hé meester, we komen allemaal.' Foto Marc Driessen

AMSTERDAM - De eerste twee weken met een nieuwe klas zijn het moeilijkst. Dat weet oud-docent Nederlands Hans Ansingh (65) na 38 jaar les te hebben gegeven op de vmbo-afdeling van het Calandlyceum in Osdorp als geen ander. De docent wordt getest en getergd. Ansingh heeft in die periode nog wel eens een hekel aan zichzelf. ''Ik zeg zulke schoolmeesterachtige dingen, zoals 'praten is voor op het schoolplein, zwijgen voor in de klas'. Dan laat ik een lange stilte vallen. En vervolgens zeg ik, u mag nu beginnen met braken.''

Dat werkt. ''Al is er altijd wel een leerling die zegt, he meester, mag ik hier dan braken?'' Ansingh, die op 9 oktober zijn officiële afscheid heeft, pakte het lesgeven op eigen wijze aan en dat leverde hem een groot netwerk aan oud-leerlingen op. Vroeger, als hij zijn moeder in haar rolstoel door de binnenstad duwde, stopte er nog weleens een tram naast hem, ver van een halte. ''Stap maar in, meester Ansingh,'' klonk het dan. Hij leverde naar eigen zeggen vooral af aan de hoofdstedelijke taxibranche en het GVB.

Net nog kwam hij een paar oud-leerlingen tegen. Op metrostation Wibautstraat vroegen ze hem op luide toon wanneer zijn afscheid is. ''Hé meester, we komen allemaal,'' doet Ansingh het na. Met zwaar Marokkaanse accent en bijpassende gebaren. En hij heeft honderden vrienden op Hyves, vrijwel allemaal leerlingen van vroeger.

Ansingh gelooft in de positieve aanpak. In aandacht geven, warmte, persoonlijk contact. En daarbij raakte hij zijn leerlingen aan. ''Ik ben nogal een klopper.'' Hij klopte op heel wat ruggen, schouders en armen, 'en ik schud ze soms een beetje door elkaar'. Elke dag stond hij boven aan de trap om leerlingen een hand te geven. Eén leerling, een Koerdische jongen, vond een handdruk blijkbaar te beperkt en omhelsde Ansingh vrijwel elke dag stevig. Soms minutenlang. Jammer, vindt Ansingh het dat de sfeer rond zulke uitingen tegenwoordig zo verkrampt is geraakt. Nergens voor nodig.

Ook in de klas is optimisme aan te raden. Ter aansporing riep hij wel eens dingen als 'kom op toekomst en bloem van Nederland!' Ansingh: ''Klonk het steevast: hé meester, ik ben geen bloem.'' Wederom dat Marokkaanse accent.

Vooral de allochtone leerlingen hadden zijn hulp hard nodig, vond de oud-docent die het boek De gelukkige klas van Theo Thijssen als leidraad gebruikte. ''Ik wilde ze het gevoel geven dat ze welkom waren op school, in Osdorp en in Amsterdam.'' Vooral na de aanslagen van 11 september 2001 en de dood van Theo van Gogh zag hij het als zijn roeping juist die, vooral Marokkaanse, jongeren oprecht vriendelijk tegemoet te treden. ''Op dat vlak zou ik een soort Job Cohen kunnen zijn. De boel bij elkaar houden.''

Niet dat hij geen ettertjes tegenkwam. Juist wel. En graag zelfs; hij wilde altijd bij voorkeur de moeilijkste klassen als mentor. ''Een uitdaging.'' De gulden regel in de omgang: nooit briesen. Rustig blijven, duidelijk. ''Als ze met een spiegeltje op het bord schenen als ik aan het schrijven was, zei ik, bedankt voor het bijlichten, het was inderdaad een beetje donker.'' En als een lastig type vroeg of hij even zijn neus op de gang mocht snuiten, wist Ansingh dat hij naar de kantine ging. ''Vroeg ik: neem je voor mij ook een blikje chocomel mee?''

Zijn opvallende optreden leverde hem op school de titel Mister Caland op. Omdat hij altijd het goede wilde zien in zelfs de grootste lastpakken. Omdat hij 59 keer met zijn slaapzak de bus instapte om mee te gaan op werkweek en omdat hij zo'n twintig keer per jaar met een leerling ging eten bij pizzeria Fantasia in de Marnixstraat - uit eigen zak en voor een goed gesprek. Vaak kinderen uit zijn eigen klas, soms leerlingen die hij eenzaam en somber in de kantine had zien zitten. ''We begonnen over school, en kwamen daarna uit bij de echte pijnpunten.''

Zijn vertrek is een waar 'rouwproces' - pijnlijk. Op school is hij sinds zijn laatste werkdag nog niet teruggeweest, hij vreest dat het een 'zielige vertoning' wordt. Wel dronk hij een paar kopjes koffie in de buurt. ''Maar ik ben met een grote boog om de school heengegaan.'' (KAMILLA LEUPEN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden