Plus Binnenstad

Buurten rond het Rokin leven weer op

Rond het Rokin wordt nauwelijks nog gewoond, er slapen vooral toeristen. Toch hebben de buurten baat bij shortstay: er komen meer woningen boven winkels.

Kleine Amsterdamse oases: geveltuintjes in de Voetboogsteeg Beeld Rink Hof

De eerste paal van de Kalvertoren was eind 1995 al geslagen toen monumentenbeschermers er alsnog in slaagden hem een flinke kop kleiner te maken. De ontwikkelaar was namelijk vergeten een 'Hoogbouw Effect Rapportage' te laten maken en dus mocht de toren niet hoger worden dan dertig meter.

Vanaf de straat is de hoekige glazen opbouw daardoor nauwelijks zichtbaar, maar omgekeerd is het uitzicht maximaal: vanuit het restaurant bovenin sta je op ooghoogte met de klok van de Munttoren en onder je is de wirwar van daken en uitbouwen bijna tastbaar.

Historische eigenaardigheden
Hier zie je in één klap wat stedenbouwkundigen bedoelen met morfologie: de fysieke verschijningsvorm van de stad met al zijn historische eigenaardigheden.

En je snapt ook meteen waarom het oudste deel van de binnenstad met gemak weerstand biedt aan sturing van bovenaf: al die panden, opbouwen en scheve hoekjes zijn in bezit van verschillende eigenaren, ieder met zijn eigen agenda.

Als je op donderdagavond komt, zie je bij het vallen van de avond nóg wat. Of beter gezegd: je ziet iets niet. Overal floepen lichten aan, maar aan de kant van de Dam blijven de meeste ramen donker: hier woont bijna niemand meer.

Als je op je tenen gaat staan kun je net het dakterras zien van het huis in de Handboogstraat waar ik vannacht zal logeren. Via Airbnb, symbool van het grote graaien, verwoester van sociale cohesie.

Bed and breakfast
Daniel (29) is een Amsterdammer met Britse hippie-ouders, zijn 27-jarige vriendin Julia een Zuid-Afrikaanse. Hun keuze twee jaar geleden om een bed and breakfast te beginnen was rationeel: ze konden geen woning vinden en de verhuur van twee kamers brengt genoeg geld op om de huur van 2900 euro te dragen.

Profiteurs die illegaal hun woning uitmelken, zou je kunnen denken. Maar nog los van het feit dat het legaal is omdat ze er zelf echt wonen en minder dan veertig procent van hun woning verhuren, oefenen ze uit welbegrepen eigenbelang juist een positieve invloed uit op de buurt.

Draaiorgelman
Ze houden contact met Disco Dolly, de Bloemenbar en de coffeeshop onder hen en bellen de politie als er veel fietsendieven staan te venten of als de herrie echt uit de klauwen loopt.

Tegen hun grootste ergernis kunnen ze trouwens niets doen: het draaiorgel dat driemaal per week om half vijf onder hun raam staat. Ruud, de draaiorgelman, is zich van geen kwaad bewust. Het grote voordeel van de binnenstad is volgens hem dat je steeds nieuwe mensen hebt. "In de Jordaan sta ik alleen op zaterdag, daar hoef ik echt niet te proberen elke dag te komen."

En de prijsopdrijvende werking van Airbnb? Een, overigens omstreden, onderzoek van ING Bank stelde in april dat woningen een ton in waarde zouden stijgen. Maar dat blijkt in de shortstayzone van de binnenstad juist in het voordeel van de stad te werken: het zijn de stijgende prijzen die de aanpak van leegstaande woningen boven winkels rendabel maken.

De subsidie van maximaal 25.000 euro is steeds minder vaak nodig, merkt stadsdeelbestuurder Jeanine van Pinxteren. Dit jaar zijn al 23 woningen boven winkels opgeleverd en zijn er nog eens 41 in uitvoering, driemaal zoveel als de doelstelling.

Nieuwe buren
De afgelopen tien jaar is het aantal inwoners rond het Rokin met ruim een vijfde gestegen. In absolute zin gaat het om bescheiden aantallen, hier wonen nog steeds maar iets meer dan duizend mensen, in de ongeveer even grote Elandsgrachtbuurt zijn dat er viermaal zo veel.

Toch helpt het de buurt vooruit: de 186 nieuwe bewoners creëren misschien nog niet meteen sociale cohesie, de sociale veiligheid gaat er wel door omhoog. Zittende bewoners juichen de komst van nieuwe buren dan ook toe, maar liefst twee derde pleitte in een recente enquête van OIS voor meer woningen.

Zee van uniformiteit
Vreemd is dat niet, in het gebied tussen Oudezijds Voor- en Achterburgwal zie je bijna nooit iemand zijn hond uitlaten of voor zijn deur zitten. Deze buurt pulseert op het ritme van de hordes kooplustigen in de Kalverstraat en de drank- en toneelzuchtigen op de Nes.

In de zee van uniformiteit - rond het Rokin zitten acht vestigingen van Tours&Tickets en vier H&M's - vind je hier en daar lokale eilandjes. De vaste ontbijttafel van oud-Hemamedewerkers in de kelder van de Kalvertoren. Café De Buurvrouw bij de Nes. De boekenmarkt op het Spui.

Ook de geveltuintjes in de Voetboogsteeg horen bij deze kleine oases van Amsterdamsheid. Nee, die worden niet kapotgemaakt, zegt een bewoonster. Tegen de tijd dat de schoonmakers van café Havelaar naar huis gaan, begint de patatboer aan zijn dag, er is dus altijd iemand wakker.

Dit is het tweede deel van een serie waarin Het Parool buurten in de binnenstad uitlicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden