Plus

Buurtbewoners: ‘Aanpak kademuren door gemeente te rigoreus’

Overal in Amsterdamse grachten worden damwanden geslagen om te voorkomen dat de verwaarloosde muren instorten. Onnodig in veel gevallen, zeggen bewoners van de Waalseilandsgracht. Zij stapten naar de rechter en opperen een andere methode.

Marc Kruyswijk
De brug over de Waalseilandsgracht. Beeld Nosh Neneh
De brug over de Waalseilandsgracht.Beeld Nosh Neneh

Het is alsof je een patiënt helemaal in het gips legt, terwijl die alleen maar zijn pols heeft gebroken, zegt buurtbewoner en architect Jim Klinkhamer. “Deze crisis wordt door de gemeente overdreven. De kades zouden op instorten staan, maar de situatie is helemaal niet zo slecht als ons wordt voorgespiegeld.”

Er wordt een paardenmiddel ingezet, bedoelt Klinkhamer te zeggen voor de rechtbank in Amsterdam. Volgens hem zaaien de gemeente en Waternet paniek en is er sprake van niets anders dan stemmingmakerij. “Men wil damwanden aanbrengen voor een periode van ten minste tien jaar, maar dat is helemaal niet nodig. Wij pleiten ervoor dat de vergunning die de gemeente daartoe heeft verleend wordt ingetrokken.”

Belabberde kademuren

De problemen in de stad zijn bekend: kades (en bruggen) zijn tientallen jaren belabberd onderhouden. Het gevolg, stelt de gemeente volgens Klinkhamer en zijn medestanders: de boel staat op instorten. De afgelopen jaren is dat her en der door de stad al een aantal keer gebeurd. Om gevaarlijke toestanden voor te zijn, worden alle kades en bruggen in kaart gebracht en wanneer de situatie daarom vraagt, worden er tijdelijke maatregelen genomen.

Meestal gaat het daarbij om het slaan van damwanden voor de kademuren. Dit in afwachting van een definitieve aanpak, waarmee de damwanden zomaar tien jaar zouden kunnen blijven staan. Dat is absurd, meent Klinkhamer, die spreekt namens het grootste deel van de bewoners op en rond de Waalseilandsgracht, die loopt tussen het Scheepvaarthuis en de Montelbaans­toren. Later deze maand zullen daar dergelijke ‘veiligheidsconstructies’ worden geplaatst, wat bewoners volgens de klagers opscheept met een ‘nodeloos verloederende leefomgeving’.

Holle buispalen

Daarom moet de rechter zijn licht over de aanpak laten schijnen. “Wij hebben een veel betere methode ontwikkeld,” zegt Klinkhamer, “de buispalenmethode. Hierbij wordt voor de kademuur een rij holle buispalen geslagen of geschroefd. Tussen de kade en die buispalen worden horizontale balken aangebracht die zorgen voor een ijzersterke constructie.” De voordelen van die methode, volgens Klinkhamer: het is goedkoper en oogt vriendelijker dan jarenlang verroeste damwanden in je grachten.

De gemeente is niet per se tegen dit alternatief, stelt een vertegenwoordiger van de gemeente. Wel moet eerst nog goed worden bekeken of het echt wel een betere oplossing is dan de damwandenmethode.

‘Gemeente neemt geen risico’

Van uitstel voor het geval Waalseilandsgracht kan geen sprake zijn, aldus de gemeentevertegenwoordiger. “Er zijn de afgelopen jaren grachten ingestort, dus nemen we maatregelen als we constateren dat het met een kademuur de verkeerde kant dreigt op te gaan. Je weet nooit precies wat de kans is of iets wel of niet instort, maar wij kunnen daar wel een zekere inschatting van maken.”

Het gaat ook om aansprakelijkheid, aldus de gemeente. “De gevolgen kunnen enorm zijn. Als een kademuur het begeeft kunnen leidingen knappen en omvallende bomen kunnen terechtkomen op woonarken. Ook kunnen boten zo scheef komen te liggen dat ze water gaan maken. Wij zijn verantwoordelijk voor de staat van de kades, dus we nemen geen enkel risico. Maar we zorgen tevens dat er sprake is van proportionele maatregelen.”

‘Misleidende termen’

Daar geloven Klinkhamer en zijn medestander Nico Scholten, die als expert werkzaam is bij het Expertisecentrum Regelgeving Bouw, helemaal niets van. “De gemeente gaat uit van incidenten die nooit of te nimmer gebeuren. Is er door de instorting van een kade wel eens een boom op een ark gevallen? Niets over bekend. Men constateert soms een heel klein scheurtje in een kadefundering, maar dat wordt dan behandeld alsof alles helemaal kapot is en de boel op instorten staat. De gemeente spreekt bijvoorbeeld over funderingsconstructies die al bezweken zouden zijn, maar die functioneren dan nog gewoon. Dat zijn echt heel misleidende termen.”

De rechter zal binnen twee weken uitspraak doen over het plaatsen van damwanden voor een periode van tien jaar. Nauwelijks een moment te laat: op 24 september wordt een ponton de Waalseilandsgracht op gevaren, waarna drie weken later - volgens de huidige planning - de eerste damwanden worden geplaatst.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden