Burgemeester spreekt reizigers in OV toe over Februaristaking

Reizigers in het Amsterdamse openbaar vervoer worden donderdag vanuit het centrale omroepsysteem van het GVB toegesproken door de burgemeester.

Priscilla Tienkamp
Om 11.00 uur staan de trams in de stad een minuut stil. Beeld anp
Om 11.00 uur staan de trams in de stad een minuut stil.Beeld anp

Alle trams, bussen, metro's en veerponten van het GVB staan donderdag ter herinnering aan de Februaristaking om elf uur één minuut stil. Alleen tram 26 zal niet meedoen, omdat dit te gevaarlijk is vanwege de tunnels op dit traject.

Bij aanvang is een vooraf ingesproken bericht van burgemeester Eberhard van der Laan te horen. Daarin vertelt hij dat op 25 februari nergens 'het geklingel van de trams' te horen was en nodigt hij de reizigers uit om de Februaristaking te herdenken.

Op 25 februari 1941, precies 75 jaar geleden, legden duizenden Amsterdammers hun werk neer om te protesteren tegen de Jodenvervolging. De gemeentetram reed die ochtend niet uit, waarna vele grote Amsterdamse bedrijven ook het werk plat legden.

Razzia's
De staking breidde zich als een olievlek uit naar de Zaanstreek, Kennemerland en richting het Gooi. De Februaristaking was het enige grootschalige en openlijke verzet in heel Europa.

Aanleiding van de Februaristaking waren de razzia's [+] in het weekend van 22 en 23 februari in de Jodenbuurt, waarbij 427 Joodse mannen tussen de 18 en 35 jaar werden opgepakt en via concentratiekamp Buchenwald naar Mauthausen werden gedeporteerd. De arbeiders pikten dat niet.

Dokwerker
Koning Willem-Alexander is donderdag aanwezig bij de herdenking van de Februaristaking. Bij het standbeeld van de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein worden tijdens een ceremonie vanaf 16.30 uur toespraken gehouden. Dit jaar voeren onder anderen burgemeester Van der Laan en acteur Joost Prinsen het woord.

Na de toespraken begeleidt de koning oudstakers bij het leggen van de eerste krans bij de Dokwerker. Ook bezoekt hij op het plein een openluchtfototentoonstelling over de razzia van 1941.

Gezichten
Het Stadsarchief is op zoek naar foto's en verhalen van de stakers. Het heeft op zijn site een lijst met 4400 namen van stakende ambtenaren gezet. De lijst was opgesteld om de stakers te straffen met ontslag of korting op het salaris. Diverse (klein)kinderen hebben zich al gemeld.

Lees verder: Vier gezichten van de Februaristaking [+]

Dit horen de reizigers om 11.00 uur:

Beste reizigers,

Graag vraag ik als Burgemeester van Amsterdam even uw aandacht.

We staan op dit moment 1 minuut stil met alle voertuigen van het GVB, ter herinnering aan de Februaristaking die precies 75 jaar geleden begon in Amsterdam.

Op dinsdagochtend 25 februari 1941 reden er geen trams.
Het personeel had het werk neergelegd als protest tegen de vervolging van hun joodse stadgenoten.

Nergens klonk nog het geklingel van de trams; voor tienduizenden Amsterdammers was dat een teken om óók te staken, en hun solidariteit te tonen.

Nog altijd staat de Februaristaking symbool voor opkomen voor een ander.

Ik nodig u uit om vanmiddag om half vijf naar de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein te komen om samen deze Februaristaking te herdenken.

Dank u wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden