Plus

Burgemeester Den Haag onder vuur: geeft ze wel leiding?

Na het debacle met de vreugdevuren op het strand van Scheveningen neemt de druk op de Haagse burgemeester Pauline Krikke (57) toe. Is de voormalige VVD-wethouder van Amsterdam wel berekend op haar functie?

Er zijn vele typeringen voor Pauline Krikke, van charmant en ontwapenend tot een grijze muis zonder zelfreflectie Beeld ANP

In Arnhem keken ze er in 2017 van op toen ze hoorden wie in Den Haag de scepter zou gaan zwaaien. Pauline Krikke? Hún Pauline Krikke, tussen 2001 en 2013 burgemeester van de Gelderse hoofdstad? Een onverdeeld succes was dat niet geweest.

Krikke was geen boegbeeld, lieten elf fractievoorzitters in de Arnhemse gemeenteraad al drie jaar na haar aantreden in dagblad De Gelderlander optekenen. Geen vrouw 'die op de zeepkist klimt'. Een grijze muis.

Ze moest zich melden voor een openbaar functioneringsgesprek in de raad. Daar stelde men na een urenlange sessie koeltjes vast: zelfreflectie is niet het sterkste punt van de burgemeester.

Lucifers
Wie Krikke de afgelopen dagen volgde na het debacle met de vreugdevuren op het Scheveningse strand heeft daar wel beeld bij. Nadat bijkans het halve dorp in de hens dreigde te vliegen door een combinatie van veel te grote vuren en een stevige westenwind, wist ze niet veel meer uit te brengen dan dat zíj haar werk had gedaan: de hekken op iets grotere afstand laten zetten. Op het weer had ze geen enkele invloed - en kennelijk ook niet op de beslissing om een lucifer bij de brandstapels te houden. Haar commentaar: "Ik ben me rot geschrokken."

Het was de aftrap voor het grote afschuifspel dat zich momenteel voltrekt in Den Haag. Terwijl de politie wijst naar de gemeente, wijst Krikke naar de organisatoren, die op hun beurt weer wijzen naar de politie, die het allemaal oogluikend zou hebben toegestaan.

Krikke, zeggen haar volgers, is een liberaal met een sociaal hart. Elegant, charmant en ontwapenend. Ooit door stadschroniqueur Martin Bril in deze krant omschreven als 'een struise, blonde vrouw met een stevige glimlach en gouden kronen in het gebit'.

Maar is ze ook het 'bestuurlijk zwaargewicht', waar Den Haag in 2017 op hoopte?

Rimpelloze jaren
Krikke, geboren Friezin en opgeleid als bibliothecaris, begon in 1994 haar politieke en bestuurlijke carrière in Amsterdam. Eerst als raadslid voor de VVD en later als wethouder Economische Zaken. Rimpelloze jaren, op twee slagroomtaarten na, die ze in het gezicht geduwd kreeg door boze krakers van de Kalenderpanden. die haar verweten de stad aan het grootkapitaal uit te leveren.

In 2001 stapte ze over naar Arnhem. Daar ging het voor het eerst mis. Binnen de kortste keren konden een chauffeur, een secretaresse, twee hoofden kabinet, een persvoorlichter en een beleidsmedewerker omzien naar ander werk. Haar relatie met de gemeenteraad was moeizaam. Diverse malen eisten oppositiepartijen haar aftreden omdat ze de stad niet goed zou vertegenwoordigen, terwijl ze wel regelmatig verscheen op VVD-borrels in Amsterdam.

"Ze wilde het liefst alles onder controle houden," zei het veelgeprezen Arnhemse raadslid Addy Plieger van de ChristenUnie na haar vertrek. "Ze had moeite met kritiek. Dan voelde je haar verstijven."

Het was: Krikke of stikke.

Brandbrief
Ruim vier jaar geleden keerde ze terug naar Amsterdam om er directeur van het Scheepvaartmuseum te worden - een pand dat ze al na een jaar met slaande deuren verliet.

Krikke 'een sterke verbinder', zoals de Haagse raad haar bij haar aantreden omschreef? Daar dacht het personeel van het museum heel anders over. In november 2015 stuurde het voltallig managementteam een brandbrief naar de raad van toezicht, waarin stond dat het Krikke aan 'kennis, ervaring en vaardigheden' ontbrak om het museum te leiden.

Een uitgelekt rapport van een adviesbureau, geschreven in opdracht van de ondernemingsraad van het museum, schetste een ontluisterend beeld van het tijdperk-Krikke. Ze had 'weinig draagvlak binnen het museum' en riep 'om verschillende redenen' weerstand op.

Uit gesprekken met betrokkenen tekent het bureau op: 'Genoemd worden de veelvuldige afwezigheid vanwege nevenfuncties, het naar zich toe trekken van besluitvorming, een eigen, afwijkende visie op het museum, de zeer directe wijze van aanspreken (door medewerkers als schofferend ervaren) en het niet tijdig nemen van noodzakelijk geachte besluiten.'

Solistisch en intimiderend
Haar management zou solistisch en intimiderend zijn. Slechts enkele medewerkers durfden haar aan te spreken. 'Velen durfden deze stap echter niet te zetten, vaak op basis van negatieve ervaringen van henzelf of anderen.'

Krikke zelf omschreef het gesprek met de raad van toezicht dat op het rapport volgde als 'een groepsverkrachting'.

Voor de Haagse gemeenteraad was het allemaal geen reden vraagtekens de plaatsen bij de aanstelling van de nieuwe burgemeester. Die kwamen wel nadat de Syrische statushouder Malek F. in mei op het Haagse Johanna Westerdijkplein drie mensen neerstak en zelf werd neergeschoten door de politie.

Hoewel er bij de gemeente een melding binnen was gekomen dat er van de man een terroristische dreiging was uitgegaan, wist Krikke onmiddellijk na het incident te melden dat het hier ging om een verward persoon.

In de raad erkende ze schuldbewust dat de communicatie beter had gekund. Ze kwam er met een schrammetje vanaf.

Nu ligt op haar bureau een nieuwe stapel raadsvragen. Deze keer over het bijna-inferno van de Scheveningse vreugdevuren.

Pauline Krikke

Geboren: 9 mei 1961 in Sneek
Opleiding: Frederik Muller Academie voor bibliotheek en documentatie en een studie rechten aan de VU Amsterdam (niet afgemaakt)
1994-1996: Gemeenteraadslid in Amsterdam voor de VVD
1996-2001: Wethouder Economische Zaken, Amsterdam
2001-2013: Burgemeester van Arnhem
2014-2015: Directeur Scheepvaartmuseum, Amsterdam
2015-2017: Lid van de eerste Kamer
2017-heden: Burgemeester van Den Haag

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.