Plus Analyse

Burgemeester deemoedig en kwetsbaar in debat radicalisering

Een kwetsbare Van der Laan voelt zich overvallen door de zaak rond de ontslagen ambtenaar Saadia a.-T. en noemt zichzelf naïef omdat hij de onrust niet zag aankomen.

Burgemeester Van der Laan donderdag bij het spoeddebat over de Amsterdamse afdeling Radicalisering. Beeld ANP

Voorzichtig komt de burgemeester donderdag de raadszaal inlopen, aan de hand van een medewerker. Hij knikt naar een bekende, geconcentreerd stuurt hij zijn hand naar de microfoon voor zich om die aan te zetten.

Ruim 250 aanwezigen in de raadszaal, ambtenaren, de nationale pers en belangstellenden buigen zich naar voren om de zacht sprekende Van der Laan te verstaan.

Historisch moment
Een schoolklas die donderdagmiddag aanwezig is heeft geen idee dat het toevallig getuige is van een historisch moment: "Ik reken mijzelf aan dat dit wantrouwen is ontstaan. Ik ben zo naïef geweest te denken; dit is een zaak belangenverstrengeling, zo presenteer ik 'm, en zo bespreek ik dit met de raad. Dat reken ik mijzelf aan."

Saadia a.-T., manager van het programma Radicalisering en Preventie, werd na onderzoek van Bureau Integriteit in juli geschorst en in augustus weggestuurd met strafontslag, wegens belangenverstrengeling en fraude.

Van der Laan gaf toe dat dit kon ontstaan en onnodig lang bleef voortbestaan omdat de cultuur naar binnen was gericht en de medewerkers te losjes opereerden, onder gebrekkige aansturing. Een zomer lang leek de burgemeester te zeggen: bedrijfsongevallen als deze zijn onvermijdelijk in een grote organisatie.

Maar zoals GroenLinks-raadslid Rutger Groot Wassink het tijdens het spoeddebat samenvatte: "Dit is een incident bij de afdeling radicalisering en dat is natuurlijk heel wat anders dan belangenverstrengeling bij de reinigingsdienst."

Twijfel
Pas donderdagmiddag, maanden na de schorsing van de vrouw, geconfronteerd met weken van landelijke media-aandacht en vasthoudende raadsleden, lijkt de burgemeester in te zien dat hij er naast had gezeten.

Vermoeid legt hij zijn pen neer, en deelt hij zijn twijfel. "De vraag die ik mij zelf stel: ben ik sterk genoeg geweest in het reduceren van dingen waar ik ook al moeite mee had?"

"Ik zat in discussies op het punt dat ik me afvroeg: wordt de islam hier niet te veel weggepoetst? Dat heb ik te lang laten gebeuren, als ik daar strakker op was geweest had ik in de tijd een aantal dingen kunnen voorkomen."

Van der Laan wist dat het niet goed ging, maar deed niet genoeg.

Beeld ANP

Hij belooft de raad een overzicht te sturen van de verscheidenheid aan deskundigen die de laatste tijd zijn geraadpleegd. Ook gaat hij de inzet van sleutelfiguren, invloedrijke moslims die het stadhuis op de hoogte houden van spanningen in de islamitische gemeenschap, evalueren. Daarnaast heeft Van der Laan toegezegd om nu niet langer antiradicaliseringswerk te laten uitvoeren door medewerkers die zelf ooit geradicaliseerd waren.

Beeld ANP

Raad nog niet tevreden
Maar het is niet genoeg, opgewonden raadsleden proberen op een rustige toon mee te delen dat de gifbeker voor de burgemeester nog niet leeg is. Over twee weken willen D66, VVD, SP, CDA en de Partij voor de Dieren doorpraten over de zaak rond de ontslagen ambtenaar en de toekomst van het antiradicaliseringsprogramma.

"Normaal controleren we het beleid, maar hier moeten we controleren of het beleid ook echt wordt uitgevoerd. Want dat vertrouwen is geschonden", verklaart D66-raadslid Reinier van Dantzig de vasthoudendheid.

Ook Van der Laans eigen PvdA is nog niet gerustgesteld. "Hoe goed we het ook doen, we kunnen niks uitsluiten. Daarom is het belangrijk dat we als gemeenteraad goed gaan toezien op de uitvoering", waarschuwt PvdA-raadslid Sofyan Mbarki.

Dieper ingaan op de feitelijke vragen die nog open staan, de burgmeester vraagt bedeesd of dat ook schriftelijk mag. Het debat kent dan ook geen tweede termijn, schriftelijk zal hij het grootste deel van de overgebleven vragen beantwoorden.

Camera's zoomen op hem in als hij rustig terugloopt naar zijn kamer, leunend op een woordvoerder, met een gebogen hoofd.

Beeld Maarten Brante

Zie ook: Raad blijft zorgen houden rond aanpak radicalisering en: Wat is er loos op de Amsterdamse afdeling radicalisering?

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden