Plus

Buma en Pechtold aarzelen over vicepremierschap

Willen Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) straks minister worden of fractieleider blijven? Het voortbestaan van een toekomstig kabinet kan ervan afhangen.

Mark Rutte, Alexander Pechtold en Sybrand Buma Beeld ANP

Voor Mark Rutte en Gert-Jan Segers is het glashelder. Als de onderhandelingen lukken, blijven zij lekker zitten waar ze nu zijn. VVD'er Rutte gaat op voor een derde termijn in het Torentje, Segers blijft in de Kamerbankjes voor de ChristenUnie. Zij hebben nooit om hun voorkeur heen gedraaid.

Hoe anders is dat voor Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66). Voor hen lonkt het vice­premierschap, maar tegelijkertijd stellen zij zich hardop de vraag of ze de partijbelangen niet beter kunnen dienen vanuit het parlement.

Waar Buma zijn kaarten stevig tegen de borst houdt, leek Pechtold - in Balkenende II al eens minister geweest - lange tijd openlijk voor te sorteren op een kabinetspost. "Ik zou het hartstikke leuk vinden om nog eens te doen," zei hij in augustus vorig jaar in tv-programma Pauw.

In kringen rond de D66-leider klinken inmiddels sussende woorden. Pechtold zou toen hebben gedoeld op kabinetsdeelname van zijn partij, waar hij niet per se zelf deel van uit hoeft te maken.

Ook Buma zou niet zitten te springen om een plekje in de Trêveszaal. "Dat ligt niet voor de hand," zegt een nauw betrokkene.

Bedrijfsleider van het kabinet
De aarzelingen zijn begrijpelijk, stelt oud-CDA-spindoctor Jack de Vries. In de Kamer hebben partijleiders 'in theorie' meer ruimte om het profiel te bewaken, meent hij. "Maar we hebben aan Diederik Samsom gezien dat het ook anders kan aflopen."

De oud-PvdA-leider koos ervoor in de Kamer te blijven, maar was zo druk met coalitiebrandjes blussen, dat hij nooit van zijn imago als 'bedrijfsleider van het kabinet' afkwam, zoals partijgenoot Felix Rottenberg hem noemde.

VVD-leider Frits Bolkestein bleef in de Paarse jaren ook in de Kamer. Hij drukte zijn stempel op debatten door zich te profileren op thema's waarover in het regeerakkoord geen afspraken waren gemaakt. Daarmee zette hij wel voortdurend de toenmalige coalitie met PvdA en D66 op scherp. In een kabinet met een smalle basis van 76 zetels kleven daar risico's aan, stelt De Vries.

Het zou ook zomaar kunnen dat Rutte als premier persoonlijk een beroep doet op Buma en Pechtold om zijn kabinet te komen versterken.

Dat zou niet voor het eerst zijn: bij zijn vierde kabinet vroeg CDA-premier Jan Peter Balkenende aan Wouter Bos (PvdA) en André Rouvoet (ChristenUnie) vicepremier te worden, nadat beiden eerst uitdrukkelijk hadden gezegd in de Kamer te willen blijven.

De Vries: "In de loop van de formatie ontstond het gevoel dat het voor het draagvlak van het kabinet van belang zou zijn dat de geestelijk vaders zitting zouden nemen. Dan maak je dus een andere afweging."

Profileringsdrang
D66-coryfee Bert Bakker is ervan overtuigd dat Rutte Buma en Pechtold aan boord wil hijsen. "De leider van een kabinet vraagt aan degenen met wie hij maanden heeft onderhandeld, en die dus ook alle gevoeligheden en details kennen, of ze in het kabinet komen. Want als ze in de Tweede Kamer gaan zitten, zal de neiging om afstand te nemen groter worden naarmate de tijd verstrijkt: dan komen er nieuwe verkiezingen aan en de profileringsdrang is dan groter."

Bakkers gutfeeling zegt dat Pechtold uiteindelijk op het verzoek ingaat. "Hij investeert er heel veel in en als het allemaal lukt, zal hij ook verantwoordelijkheid willen laten zien. Pechtold zal willen laten zien dat regeren niet per se halveren is." Voor De Vries valt er nog geen peil op te trekken wat Buma zal doen. "Het gaat ook om de kabinetsposten die je als partij binnenhaalt. Daar moet er wel een van op je lijf geschreven zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden