Plus

Brug over het IJ zou bij Artis moeten beginnen

De brug over het IJ moet waarschijnlijk zo'n 12 meter boven het water liggen. Hoe breng je fietsers op zo'n hoogte? Hoe hoger de brug, hoe langer de aanloop.

In Noorwegen is een steile helling opgelost met een fietslift Beeld -

Een enorme aanloop, daar komt het op neer. Als Amsterdam het volgens de regels doet, moet de helling voor een vaste brug over het IJ beginnen bij het giraffenverblijf in Artis.

Pas 1500 hemelsbrede meters verderop, aan de rand van Javaeiland, zou de fietser de vereiste hoogte van 12 meter bereiken. Dat ook een van de drukst bereden stukken spoor boven op een talud en een zwik historische pakhuizen nogal in de weg liggen, ­laten we voor het gemak maar even buiten beschouwing.

Extra lengte
Het is maar gezegd: een fietspad een kippeneindje boven het maaiveld brengen betekent woekeren met meters. Hoogte kost lengte kost ruimte. Waarbij een voor Nederlandse begrippen extreme hoogte van wel 12 meter extra veel lengte kost, omdat hoe hoger de brug is, hoe lager het stijgingspercentage mag zijn.

Die aanloop van misschien wel 1,5 kilometer is het gevolg van de richtlijnen die zijn afgesproken door bouwers en gemeenten. Het draait om de X-factor, oftewel: de hellinglengte gedeeld door de hoogte in het kwadraat.

"De lengte van een fietsbrug neemt kwadratisch toe," zegt Rico Andriesse van verkeersadviesbureau Goudappel Coffeng. "Het komt erop neer dat mensen wél tegen een korte steile helling op willen fietsen, maar zodra het te lang duurt, gaat dat zeer ten koste van het fietsplezier. Uit onze onderzoeken blijkt dat goed gewaardeerde bruggen een behoorlijke lengte hebben."

Vlak stukje
Daar moet je iets mee, zegt Wim Nijland van ingenieursadviesbureau Sweco, verantwoordelijk voor het ontwerp van de bijna net zo hoge Nesciobrug over het Amsterdam-Rijnkanaal. "Je mag maximaal 4 procent stijgen, oftewel 1 meter stijging per 25 meter fietsen. Maar dat mag niet te lang duren: maximaal 100 meter. Daarna moet er een vlak stukje van 25 meter worden ingebouwd."

Om tot een goed befietsbare helling te komen heb je waarschijnlijk ruim 1400 meter fietspad nodig, rekent Marco Ossendrijver, hoofd Bruggen bij Arcadis voor. "Daar komen dan nog een stuk of vijf horizontale plateaus bij, waar fietsers 5 seconden rustig kunnen trappen. Dan zit je dus aan 1,5 kilometer."

Het luistert allemaal nauw, want ruimte is schaars aan met name de centrumkant van het IJ. Ossendrijver noemt de opgang 'lastig' en noemt nadrukkelijk de voordelen van een beweegbare brug. Het college zegt dat de nieuwe brug een klep moet krijgen die open en dicht kan.

Nijland is positiever, ook over een vaste brug. Hij wijst op de Cykelslangen, een lange, langzaam stijgende brug in het centrum van het Deense Kopenhagen. "In Amsterdam zou zoiets ook mogelijk moeten zijn. Op palen bijvoorbeeld, of hangend aan gebouwen."

Het is duidelijk: een rechte oprit naar de nieuwe brug gaat 'm niet worden, zegt Andriesse. "Er moet een gevouwen oprit komen, iets om efficiënt gebruik te maken van de weinige ruimte die je hebt."

Zie ook: Zal die ene brug over het IJ echt helpen?

Skilift voor fietsers

Zelfs geoefende racefietsers komen niet zonder slag of stoot boven. De helling in het centrum van Trondheim in Noorwegen is 20 procent: véél te steil voor de gemiddelde fietser.

­Gebaseerd op skiliften bedacht een Frans bedrijf een lift om toch boven te kunnen komen. De linkervoet wordt op het pedaal gehouden, terwijl de fietser de rechtervoet op een plaat zet die met een druk op de knop van een kastje naar boven schuift.

Als je overeind blijft, kan het hoogteverschil van 26 meter in iets meer dan een minuut worden overwonnen. Probleem voor Amsterdam zou zijn dat de maximale capaciteit slechts driehonderd fietsers per uur is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden