Update

Britse zelfmoord in kliniek Zürich

Dirigent Edward Downes in 1979. Foto ANP Beeld
Dirigent Edward Downes in 1979. Foto ANP

De Britse dirigent en Verdi-expert Sir Edward Downes (85) en zijn vrouw Joan (74) hebben zich van het leven beroofd. Dat gebeurde afgelopen vrijdag in Zwitserland, in de omstreden zelfmoordkliniek van Dignitas in Zürich.

Ludwig A. Minelli, oprichter en leider van Dignitas, spreekt over 'een menswaardige dood'. In Groot-Brittannië geldt hulp bij zelfdoding als moord. Sir Edward Jones en zijn vrouw Joan maakten afgelopen vrijdag gebruik van de diensten van de Zwitserse instelling.

In de kliniek in Zürich kreeg het echtpaar, na ter plaatse met een dokter te hebben gesproken, van medewerkers van Dignitas een fatale dosis van ongeveer tien gram pentobarbotalzout aangereikt. Die moesten zij vervolgens, bij vol bewustzijn en onder toezicht, innemen.

Volgens de familie Downes hadden Jones en zijn vrouw tot deze dood besloten omdat zij niet meer wilden blijven worstelen met hun gezondheidsproblemen. Edward was bijna blind en doof, Joan leed aan kanker.

De jurist en voormalig journalist Minelli (76), zette in 1998 de vereniging Dignitas op. Leden konden hulp krijgen om een einde te maken aan hun leven. Minelli beriep zich daarbij op het recht op zelfbeschikking, vastgelegd in het Europese verdrag voor de rechten van de mens.

Uitgaande van dat recht accepteert de instantie niet alleen leden uit Zwitserland zelf, maar ook uit andere landen. Volgens de laatste gegevens (mei 2008) kent Dignitas 5989 leden. Duitsers zijn de grootste groep (2971), gevolgd door Zwitsers (834), Britten (694), Italianen (146) en Nederlanders (125). In het Duitse Hannover heeft de vereniging een nevenvestiging. Een poging om ook in Groot-Brittannië een afdeling op te zetten werd door de Britse autoriteiten geblokkeerd.

Hoewel Dignitas claimt geen winstoogmerk te hebben, rekent de organisatie wel inschrijfgeld (140 euro) en een jaarlijkse inkomensafhankelijke bijdrage van minimaal 55 euro. Voor de hulp bij een feitelijke zelfdoding in Zwitserland, inclusief crematie, werd in 2005 10.000 euro gerekend.

Hoeveel mensen jaarlijks gebruik maken van de kliniek is onbekend. De vereniging heeft in 2004 voor het laatst een jaarverslag uitgebracht (inkomsten toen: 470.000 euro). Naar schatting gaat het om 140 mensen, van wie tweederde uit Duitsland komt en tien procent uit Groot-Brittannië.

Dignitas is al een aantal keren negatief in het nieuws gekomen. Een oud-medewerkster, Soraya Wernli, berichtte over patiënten die binnen enkele uren na aankomst al dood waren. De organisatie zou bovendien as van overledenen in het Meer van Zürich hebben gedumpt. Volgens Minelli is ze inmiddels door de politie als spion ingezet. Er zijn ook geruchten dat patiënten heliumgas krijgen in plaats van pentobarbotalzout, waardoor een snelle dood onzekerder wordt.

Dignitas heeft weliswaar een kantoor in Zürich, maar waar de feitelijke stervensbegeleiding plaatsvindt is onduidelijk. De organisatie zou daarvoor villa's langs het Meer van Zürich benutten. Net zo schimmig zijn de financiën en de machtsverhoudingen binnen de vereniging. Minelli schijnt de gehele organisatie te beheersen.

Overigens heeft Dignitas in Zwitserland concurrentie van Exit, dat in 1982 werd opgericht. Ook die organisatie zit in Zürich, maar richt zich alleen op Zwitsers en in Zwitserland wonende buitenlanders. Exit heeft 70.000 leden die elk jaar achttien euro betalen. Jaarlijks helpt deze instantie zo'n 70 mensen om een eind aan hun leven te maken. (CAREL GOSELING)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden