Plus

Bram Peper: Feyenoord is een levensverkortende ervaring

Bram Peper (1940) is oud-politicus. Hij was burgemeester van Rotterdam en minister van Binnenlandse Zaken. Vrijdag spreekt hij bij de Gerard Reve-avond in Felix Meritis. Een interview aan de hand van 13 trefwoorden.

Bram Peper Beeld Harmen de Jong
Bram PeperBeeld Harmen de Jong

Haarlem

"Daar ben ik vlak voor de oorlog geboren, in een arbeidersbuurt. Ik heb er prettige herinneringen aan. Er zijn weinig voordelen aan ouderdom, maar één is dat je weleens wat kunt overzien. Straatvoetbal en dat soort gedoe, maar ook armoede. We aten één keer in de week vlees."

"De buurt is een beetje gebombardeerd geweest, afzwaaiers van de Engelsen. Ja, zeker weet ik dat nog. Ik heb een verschrikkelijk goed geheugen. Ik heb nog allerlei scherpe beelden uit die tijd. De hongerwinter en dat mijn vader af en toe langere tijd weg was, omdat hij een sein­tje kreeg dat hij moest opkrassen. Hij zat in het verzet bij een groep die was gelieerd aan Hannie Schaft. Het meisje met het rode haar is nog vaak bij ons thuis geweest, voor vergaderingen. Dat herinner ik me dan weer niet. Het bombardement wel. Ik weet nog dat er dode mensen lagen, maar kinderen kunnen een hoop hebben. Die zijn zo soepel als wat."

Bolleboos

"Ja, ik was een redelijk bolleboosje. Ik heb ook een klas overgeslagen op de lagere school. Maar ik heb twee keer de zesde klas gedaan, omdat ik te jong was om naar de hbs-b te gaan. Als een van de weinigen uit die buurt ging ik daarheen. In de stad was dat. Daar kwam ik met andere millirem in aanraking. Allemaal chique types, zal ik maar zeggen. Zonen van tandartsen, van dat soort volk. Dan ging je weleens mee naar huis en dacht je: ­jezusmina, wat zijn dat grote huizen."

RCH

"Ik ben begonnen dicht bij huis, bij DSK, Door Samenspel Kampioen. Dat klopte niet, in de praktijk. Op mijn twaalfde ben ik naar RCH gegaan. Die speelden toen in de hoogste divisie, in 1953 werden ze nog landskampioen. Vanaf mijn zeventiende heb ik er zes jaar in het eerste gespeeld. Ik ben een echte voorhoedespeler, ik kan niet verdedigen, ik ben een aanvaller. Een goaltjesdief. Korte tijd zat ik ook in het Nederlands amateurelftal, met Theo van Duivenbode en Fransje Bouwmeester, die namen ken je waarschijnlijk wel. Nee, niet veel geld verdiend, maar op een gegeven moment heb ik wel achter de schermen geld gekregen, want ik wilde geen contract tekenen. Omdat ze dan iets over me te zeggen hadden, daar kwam het op neer."

Rehabilitatie

"Dat duurt lang. Als je wordt beschuldigd in de bekende bonnetjesaffaire, dat je uitgaven hebt gedaan die niet voortvloeien uit jouw functie, en als je de publiciteit ziet die er toen was om dat gedoe heen - het AD heeft dat toen aangekacheld, ja - dan ben je een beetje hopeloos verloren natuurlijk. In die tijd werden accountants nog geloofd, hè. KPMG had onderzoek naar me gedaan en die zijn later ook veroordeeld in rechtszaken die ik heb ­gevoerd. Maar ik trad wel af als minister, dus je bent je baan kwijt. En je eer ook wel. Die beeldvorming loopt lang door. De gemeente Rotterdam heeft pas in 2009 gezegd dat ze dat rapport van KPMG nooit hadden mogen publiceren. Als ik fout was geweest, had ik het niet getrokken. Dan had ik hier nu niet tegenover je gezeten, denk ik."

Ard van der Steur

"Ik ben niet meer dan een volger van de Haagse politiek. Ik heb er nu ook de tijd voor. Ik geloof niet dat ik iets nieuws zeg als ik zeg dat hij in grote moeilijkheden verkeert. Kijk, ministers en staats­secretarissen, die worden er op het laatst bijgezocht. Je hebt een programma en dan gaan ze rondbellen. En deze Van der Steur, hij heeft op een advocatenkantoor gezeten, dat is geen omgeving waarin je leert een apparaat aan te sturen. Daar had ik, en Ivo Opstelten ook trouwens, wel ervaring mee."

"Politiek bedrijven hangt in hoge mate af van het vertrouwen dat je geniet en de suggestie die je weet te wekken dat je het in de hand hebt. Dan mogen er best dingen mis gaan. Ik zat een keer naast Gerrit Zalm in de ministerraad en toen stond in de krant dat vier belastingambtenaren hadden gefraudeerd. Ik zei: "Gerrit, nu moet je aftreden." Dat was natuurlijk niet aan de orde. Dat doe je niet bij een sterke minister."

Neelie

"Nou..., ja..., laat maar zitten."

Gerard Reve

"Zijn laatste boekje is Brieven aan Bram P., uit 2003. Het zijn maar achttien brieven, maar ze zijn kostelijk. Ik weet nog niet wat vrijdag in Felix Meritis van me wordt verwacht, maar ik heb veel mooie verhalen over Gerard. Ik ben een keer met hem naar Boijmans Van Beuninigen gegaan. Ik liet hem ophalen door mijn chauffeur en in het museum werden we rondgeleid door de adjunct-directeur, Johan ter Molen, een keurige man, gepromoveerd op zilverwerk. Gerard had een driedeling gemaakt. Dan liep hij langs een schilderij en zei: 'Deze mag blijven hangen.' Dan kwam er een categorie 'Die mag je ver­kopen'. En ten slotte: 'Die mag in de open haard.' Zo liep hij door dat museum."

"Hij is ook een keer geopereerd in een Schiedams ziekenhuis en toen zei hij tegen me: 'Ik laat me altijd door een vrouw opereren. Die kunnen hartstikke goed met naald en draad werken'."

undefined

PvdA-basher

"Ik?! Ik geloof niet dat ik als zodanig ­bekend sta, maar ik ben wel iemand ­geweest - zonder daar enige status aan te verbinden - die weleens zijn mond heeft opengedaan. Voor een deel met een speelse ondertoon. Ik heb jaren geleden weleens gezegd: er staat nergens geschreven dat de PvdA moet blijven bestaan, maar dat valt dan op als je eens een keertje een kritische noot plaatst. Zeker als je oud bent. Zo'n kwijlende mastodont uit Rotterdam, wat heeft hij nou weer te melden? Je wordt gauw aan de kant geschoven in die kringen."

"Zeker ben ik nog lid. Jan Pronk heeft zijn lidmaatschap opgezegd, maar ik ben daar te weinig origineel voor. Ik hou daar ook niet zo van. Ik ben niet iemand die zegt: het zit een beetje tegen, ik spring er maar eens uit. Waar moet ik in godsnaam naartoe? Er is overal wel wat."

Premier Wilders

"Daar kun je over zitten speculeren, maar dat zal niet gebeuren. Ik heb hem in de Kamer nog meegemaakt. Hij schoot me een keer aan, hij was nog lid van de VVD, en toen was ik wel onder de indruk. Hij vertelde mij dat hij al een groot aantal jaren de zomervakantie van zes weken gebruikte om door het Midden-Oosten te reizen. Syrië, Israël natuurlijk, je verzint het maar. En hij wees mij op radicalisering en bewegingen die je in de gaten moest houden, het broeide. Dus je kunt niet van Wilders zeggen dat hij zich niet op de hoogte heeft gesteld. Ik heb hem doorgestuurd naar de directeur van de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Ik kon niks met dat verhaal."

Ahmed Aboutaleb

"Ben ik zeer over te spreken. Een publieke figuur van importantie, moedig. Hij doet het hier in Rotterdam hartstikke goed. Ik zeg niet dat hij het niet zou kunnen, leider worden van de PvdA, maar ik zou het hem afraden. En het burgemeesterschap is toch iets anders dan het premierschap, hoor. Ik zou het Job Cohen destijds ook hebben afgeraden, als hij het had gevraagd. Een burgemeester is toch meer leider, primus inter pares. Een ­minister-president, en dat doet Mark Rutte erg goed, moet ontzettend veel dossiers tot zich nemen."

"En ik doe niet mee met 'het gaat slecht, dus er moet een nieuwe leider komen'. Diederik Samsom begon met vijftien zetels in de opiniepeilingen. Hij trok een stropdas aan en werd wat rustiger en hij pakte 38 zetels. Dus dat kiezersvolk: zeventig procent weet het nog niet."

Molenbeek

"Ik ben een groot liefhebber van België, laat ik daarmee beginnen. We moeten oppassen te snel een oordeel te vormen over zoiets als Molenbeek. Het grote verschil met vroeger is dat de communicatie zo ongelofelijk wereldwijd is. Als je vroeger emigreerde, kwam je niet meer zo veel in je eigen land. Nu stap je voor tweehonderd euro in een vliegtuig en je bent een eind weg. Nog afgezien van de schotels en wat dies meer zij. Dus er is een grote invloed van de herkomstlanden op het gedrag hier. En veel dingen worden een beetje vergiftigd doordat religie een bijzondere rol speelt."

"Ik denk wel dat de politie in Nederland beter op de hoogte is wat er in wijken speelt. Dus wij zijn wat meer voorbereid, zonder ook maar enige garantie te kunnen afgeven. Er zijn wat dingen in Rotterdam gebeurd en dan gaat Aboutaleb meteen de volgende dag naar zo'n wijk toe, met mensen praten. Maar ik ben er niet opgewekter op geworden."

Johan Cruijff

"Een ster zonder sterallures. Heel aardige man. Ik werd in 1982 burgemeester en in 1983 kwam hij naar Feyenoord. Jazeker, ik stond erbij op het bordes, duizenden mensen op de Coolsingel, je wilt het niet weten. Als burgemeester van Rotterdam heb je natuurlijk geen voorkeur voor Feyenoord, Sparta of Excelsior, maar ik dacht wel: dit is mijn laatste kans om Cruijff te zien. En ik ben Feyenoorder. Wat overigens niet altijd een vreugde is. Een levensverkortende ervaring, noem ik dat, Feyenoord."

Mostafa Hilali

"Dat vind ik heel goed, #nietmijnislam. De vraag of de grote meerderheid van de moslims zich meer moet laten zien, heb ik nog aangeroerd bij mijn speech na de dood van Theo van Gogh. Waarom komt die stem niet? En zo'n gemeenschap moet weten waar gekke dingen gebeuren, dat zag je in Molenbeek ook. Dat geeft aan dat ze flinker moeten zijn en die mensen moeten aangeven. Maar dat ligt moeilijk en dat maakt me af en toe een beetje somber."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden