Opinie

BRAAF: We fietsen tegenwoordig bijna allemaal met licht

De fietsende Amsterdammer, zo lijkt het, heeft zich hier en daar laten opvoeden. Wat betreft de fietslampjes geldt dat zeker. Foto Bart Koetsier Beeld
De fietsende Amsterdammer, zo lijkt het, heeft zich hier en daar laten opvoeden. Wat betreft de fietslampjes geldt dat zeker. Foto Bart Koetsier

Wordt Amsterdam braver? Het Parool zoekt het uit. Vandaag: fietsen in de nacht.

Voormalig korpschef Jelle Kuiper mopperde vorige eeuw al over de valse romantiek rond het stereotiepe 'anarchisme' dat in de stad hangt. Hij was de kleine overtredingen, de ingesleten ongehoorzaamheid zat. Door rood licht sjezen, zonder fietsverlichting door het pikkedonker, over de trottoirs scheuren. Als zeker zeventig procent van de Amsterdammers zonder licht fietst - want zo was het - dan zitten daar heel wat brave borsten bij. Nergens in Nederland werd de lampjesregel met zoveel voeten getreden als hier.

Tot de introductie van de grootschalige fietscontroles.

Inmiddels zijn we er aan gewend, zodra de dagen korter worden en de eerste bladeren vergelen, strijken politieteams neer om de wanfietser te beboeten. Geen lampjes: 35 euro. In 2003 reed al de helft met licht, en hoewel er geen recentere cijfers zijn, zou het de politie niet verbazen als het percentage nog hoger ligt. Tegenwoordig accepteert de Amsterdammer gelaten zijn proces-verbaal, circa tienduizend stuks dit jaar. Steeds minder, zo beweren de agenten, gaan Amsterdammers de discussie aan over politieprioriteiten: 'Ga toch boeven vangen.' Boete, oké - risico van het vak.

Deze nieuwe grondhouding is begonnen met een visie van Kuiper. Deze luidt dat de politie het gevoel van onveiligheid niet wegneemt met alleen het aanpakken van de grote criminaliteit. "Ik ben het eens met een beroemde theorie die ons in New York is voorgehouden: fixing broken windows," zei hij in de fietslampencontext. "Als de omgeving er gevaarlijk uitziet, met gebroken ruiten in de straten, voelen de mensen zich onveilig. Als chaos heerst en iedereen maar doet wat hij wil. Als je die kleine misstanden weet recht te zetten, betekent dat minstens zoveel voor het gevoel van veiligheid dan wanneer je de grote boeven vangt. Wildplassen, fietsen zonder licht, door rood rijden, vervuiling, chaos: als we dat allemaal kunnen temperen, leidt juist dát tot een gevoel van veiligheid. "

Door rood fietsen werd niet meer gezien als gezonde vorm van recalcitrantie, maar als een gevaar voor alle verkeersdeelnemers. Maar er werd meer beteugeld, ook door de stadsdelen. Er kwam een parkeerbeleid voor de 550.000 fietsen die de stad telt. Stadsdeel Centrum begon in oktober 2002 als eerste met het verwijderen van fietswrakken en hinderlijk geparkeerde fietsen, die werden verbannen naar de Afac in het Westelijk Havengebied. Inmiddels worden in alle stadsdelen sloten geknipt, soms na klachten van bewoners, soms op eigen initiatief. Een paar jaar geleden kwam daar iets nieuws bij: parkeervlakken. En het werkt: Amsterdammers plaatsen de fiets keurig binnen de lijnen.

De fietsende Amsterdammer, zo lijkt het, heeft zich hier en daar laten opvoeden. Wat betreft de fietslampjes geldt dat zeker. "We hoeven er niet meer zo uitgebreid op te controleren," zegt een politiewoordvoerder anno 2010. "Dan kunnen we beter andere dingen doen."

De vraag is of deze gehoorzaamheid beklijft, ook zonder grootschalige politiecontroles. De fietsersbond gelooft van wel. Al is dat niet alleen aan de controles te danken, maar volgens een woordvoerder ook vanwege de emancipatie van de fietser en de techniek, die ervoor zorgt dat je tegenwoordig al voor een paar euro lampjes kan kopen. (MALIKA SEVIL)

Wordt Amsterdam braver? Wat vindt u? Reageer per mail
Meer over de serie Braaf
Een offensief op kabouterniveau (over het paddoverbod)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden