Plus

Boekenweek Essay: Murat Isiks standbeeld voor zijn moeder

Het Boekenweek Essay van Murat Isik is gelukkig alleen mager in omvang. In 'Mijn moeders strijd' laat de schrijver zijn moeder het verhaal zelf vertellen: krachtig en hartverwarmend.

Isiks boek is een gepast standbeeld van woorden Beeld -

Het is het soort verhaal dat je veel vaker hebt gehoord, maar dat nooit genoeg kan worden verteld: het verhaal van een lange, zware, maar uiteindelijk succesvolle emancipatie.

Murat Isiks prijswinnende roman Wees onzichtbaar draaide voor een groot deel om een rampzalige, drinkende, gokkende vader - het voelt haast oneerlijk dat tegenover dat vuistdikke boek nu een graatmager boekenweekessay staat, over de min of meer levenslange strijd van zijn moeder Aynur.

Gelukkig is Mijn moeders strijd alleen mager in omvang. Isik vertelt haar verhaal vrij rechttoe rechtaan, of beter gezegd: hij laat het haar zelf vertellen. Moeder en zoon bezoeken elkaar, Isik stelt korte vragen, noteert haar lange antwoorden en vult hier en daar zelf wat aan. Verder zorgt hij er vooral voor dat hij niet in de weg loopt.

Dat is een gelukkige keuze, net als Isiks besluit om zich ver te houden van nadrukkelijke dramatisering: het verhaal is van zichzelf al even krachtig als hartverwarmend.

Aynur vertelt over haar rauwe jeugd in Oost-Turkije, een stoffig, sterk patriarchaal dorpje, waar vrouw-zijn een vloek was, je lot bepaald werd door seksistische tradities en je leven aan je familie en je toekomstige man toebehoorde.

In elk geval niet aan jóu. Via een hoopvolle adolescentie in Izmir volgen we Aynur naar Nederland, door haar verrotte huwelijk, en uiteindelijk naar haar huidige, zwaarbevochten, compleet zelf afgedwongen vrijheid.

Wat dit emancipatieverslag des te waardevoller maakt, is dat het juist geen 'van de bodem naar de top'-verhaal is. Eerder: van de bodem naar een eigen flatje en een zware baan in het AMC. Die voor veel buitenstaanders doodgewone beloningen maken Aynurs strijd tegelijk alledaagser en heroïscher, en op de een of andere manier ook ontroerender dan als ze het pakweg tot toppolitica of Nobelprijswinnares had geschopt.

Het voorlaatste hoofdstuk, waarin Isik uitzoomt, en over feminisme, emancipatie en ongelijkheid in het algemeen schrijft, heeft iets schools, iets spreekbeurtachtigs. Gelukkig sluit de schrijver ook af met zijn moeder, over wie 'in het personeelsblad van het AMC werd geschreven dat er een standbeeld voor haar moest worden opgericht, prominent te plaatsen voor het ziekenhuis'.

Daar heeft het personeelsblad helemaal gelijk in - of nou ja, bijna dan: dit standbeeld van woorden, door Aynurs eigen zoon, is een nóg gepaster en inspirerender eerbetoon.

Lees ook: Schrijver Murat Isik: 'Niemand zal mij meer onderschatten'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden