Recensie

'Body Worlds' in Amsterdam: gevilde lijven, is dat geluk? (**)

Op het Damrak is de nieuwe permanente expositie 'Body Worlds: The Happiness Project' geopend. Geprepareerde lichamen zijn hierbij in diverse actieve houdingen neergezet.

Beeld anp

Als voorproefje zweeft er een gevleugeld varken door de hal. Body Worlds, de nieuwste attractie van Amsterdam, is een gruwelkabinet met menselijke lichamen en tegelijkertijd een educatieve tentoonstelling. De lichamen zijn behandeld volgens de plastinatiemethode die anatoom Gunther von Hagens in 1977 uitvond.

Gruwelgehalte
De excentrieke Von Hagens wordt wel een kruising tussen Victor Frankenstein en Leonardo da Vinci genoemd: wetenschapper én kunstenaar. Beide aspecten vind je ook terug in het varken in de hal. Wie zoiets bedenkt, heeft verbeeldingskracht. Met het gruwelgehalte valt het trouwens reuze mee. Het is zelfs moeilijk voor te stellen dat de lichamen ooit geleefd hebben, zo popperig zijn ze geworden. De toeschouwer maakt kennis met allerlei onderdelen van het menselijk lichaam. De kleine preparaten van hersenen, botten, organen en prachtige, delicate vaatstelsels zijn vooral educatief; de complete lichamen zorgen voor spektakel.

'The happiness project' luidt de ondertitel, en dat niet voor niets. De tentoonstelling komt steeds terug op het thema geluk. Wat is geluk en hoe vind je het? Of wat moet je vooral niet doen? Grijze longen en een verschrompelde lever illustreren dat veel roken en drinken geen verstandige compagnons zijn op de weg naar ultiem geluk. We zien de combinatie tussen wetenschap en kunst ook in de bijschriften. Die zijn heel vreemd afgebroken, met korte en lange regels. Het is alsof je gedichten leest.

Hanenkam
Maar de taal lijkt eerder een mix te zijn tussen een medisch handboek en een kwebbelverhaal in een kwebbeltijdschrift: 'Door je op leuke dingen te richten, kun je ook je geluksgevoel trainen. Maak daar dus een gewoonte van!' Wat ook verwondering wekt, is de esthetiek van de lichamen. Die zijn bijna allemaal ontdaan van hun huid, zodat de spieren, botten en pezen zichtbaar worden. Her en der graaft Von Hagens nog dieper. Een opengeklapte knie legt het onderliggende gewricht bloot. Of we kijken plotseling in een lege buikholte, of een hersenpan.

Desondanks hebben al die lichamen hun lippen bewaard, net als de huid van de neus, de oogleden, wenkbrauwen en oren. Ook typisch: die huid is altijd blank, de wenkbrauwen blond of donkerblond en de ogen vrijwel altijd blauw. De opengelegde schedels laten weinig ruimte voor kapsels, behalve een hanenkam. Die hoort dan ook tot het vaste repertoire van Von Hagens.

Seks
Zelfs het varken in de hal heeft een hanenkam. En dan de poses. Mannen spelen saxofoon, vergaderen of spelen rugby. Vrouwen zitten wijdbeens op een schommel of worden opgetild door een man. En wat te denken van een vrouw die zich heeft ontworsteld uit de materie van een rots, maar daarbij haar huid en blonde lokken achterlaat? In de kelder (adviesleeftijd 16+) komen mannen- en vrouwengeluk samen.

Hij (hanenkam) en zij (zwarte laarzen) bedrijven de liefde op een kruk. 'Seks maakt gelukkig,' lezen we op de muur. Maar zelden werd seks zo onaantrekkelijk in beeld gebracht als door deze gevilde preparaten met hun opengereten knieschijven. De laatste ruimte, een kluis, is bekleed met spiegels. Geluk moet je immers vooral bij jezelf zoeken, luidt de laatste dooddoener in Body Worlds.


Expositie: Body Worlds
Wat: Opgezette lichamen
Gezien: 15/1
Waar: Damrak 66
Te zien: permanent

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden