Plus Ten slotte

Bob Steinmetz (1922-2017): de journalist die Het Parool vorm gaf

Een creatieve journalist, uiterst geestig, verbaal handig en met een 'urgente' belangstelling voor groot en klein nieuws. Oud-Parooljournalist Bob Steinmetz overleed dinsdagnacht op 94-jarige leeftijd in zijn slaap.

'Bob Steinmetz had een geestige en verbale beweeglijkheid' Beeld Jan van Breda

Steinmetz, geboren in Amsterdam en grotendeels opgegroeid in het Gooi, was een van de medewerkers van het illegale Parool. Hij werkte bij het Zwitserse persbureau SPT aan de Nieuwezijds Voorburgwal. Zijn hachje was daarmee gered. Steinmetz kon zich zo aan de Arbeitseinsatz onttrekken, omdat het persbureau onder de beschutting van de Zwitserse neutraliteit werkte.

Hij beheerde er de kopijstromen en bediende de ingewikkelde Hell-machine, een soort telex waarop de nieuwsberichten binnenkwamen. "Bob verzamelde inlichtingen en tikte de berichten uit die Wim van Norden dan weer voor het illegale Parool kwam ophalen," zegt oud-collega Harry van Wijnen.

Persen veilig stellen
Een week voor de bevrijding schreef de 23-jarige Steinmetz vanuit zijn onderduikadres aan de Amstelkade op een nieuwsbulletin van Het Parool dat de capitulatie aanstaande was. Hij rende naar buiten en prikte het op een boom. "Binnen zeven minuten kwam de Grüne Polizei aanrijden, die op zoek was naar de dader," vertelt Van Wijnen.

Na de oorlog kwam Steinmetz, die een Joodse moeder heeft, bij Het Parool terecht. Samen met onder anderen Parool-oprichters Frans Goedhart en Wim van Norden toog hij naar De Telegraaf aan de Nieuwezijds Voorburgwal om de persen veilig te stellen en het gebouw in beslag te nemen voor Het Parool. Hij werd er chef opmaak.

Van Wijnen: "Hoofdredacteur G.J. van Heuven Goedhart stuurde hem naar Engeland om de kneepjes van het vak te leren. Hij gaf Het Parool vorm en zette foto's op de voorpagina. Het was de eerste krant die er zo mooi uitzag."

Zwaardvis
Onder hoofdredacteur Herman Sandberg werd Steinmetz, die samen met Wim Bijmoer, Eli Asser, Annie M.G. Schmidt en Jeanne Roos lid was van het Paroolcabaret De Inktvis, in de jaren zestig 'chef der redactie'. Samen met Jan de Vries en Bert van Ree zat hij aan de 'middentafel', die hij vanuit Engeland in Amserdam had geïntroduceerd en die de redactie aanstuurde. Voorheen zaten de redacteuren aan een grote rij bureaus.

Van Wijnen: "Het was een ongrijpbare jongen. Hij had een geestige en verbale beweeglijkheid, was uitvinder van de snelle grap en een vaardige spreker." Oud-collega Jan de Vries: "Hij vertelde met gebaren. Al Pacino noemden we hem omdat hij niet alleen uiterlijk maar ook in zijn habitus op hem leek."

Boven de middentafel hing een grote zwaardvis aan een touw met twee katrollen. De vis wees op het naderen van de deadline. "We hadden verschillende edities en genadeloze tijden. De eerste editie moest kwart voor 11 met de trein mee naar Groningen. Als de vis zakte, wist iedereen dat de krant ging sluiten. Een keer riep een redactiechef tegen een redacteur die nog aan het interviewen was: 'Zeg tegen die man dat het zwaardvis is'," zegt De Vries.

'Achterlijk nieuwsgierig'
Onder hoofdredacteur Wouter Gortzak werd Steinmetz in de jaren tachtig benoemd tot adjunct-hoofdredacteur. Hij ging in 1982 op 59-jarige leeftijd met de VUT.

De krant spelde hij iedere dag, dikwijls met kritische opmerkingen dat er bijvoorbeeld geen bijschrift bij een foto stond of dat een kop niet deugde. "Hij had een obsessie met nieuws en de Tweede Wereldoorlog. Hij was achterlijk nieuwsgierig en had een hele sterke geest. Hij volgde het nieuws over Trump. Een journalist in hart en nieren. Een dag voor zijn overlijden spraken we erover dat darter Michael van Gerwen wereldkampioen was geworden," zegt dochter Nicole Steinmetz.

"Mijn vader hing aan het leven en had een enorme veerkracht. Het was een bijzondere man en een fantastische vader," zegt Nicole, een van zijn vier kinderen. Hij bezocht balletvoorstellingen en musea. Vorige week kwam oud-journalist Hans Knoop nog op bezoek en gaf hem zijn boek De zaak Menten. "Hij heeft het vier keer gelezen. Iedere keer zei hij: buitengewoon goed beschreven."

'Rotmoffen'
Op het eind van zijn leven werd Steinmetz geïnterviewd waarom het naoorlogse Parool als enige krant na de bevrijding niet over de slechte behandelingen van collaborateurs in interneringskampen had gescheven. "Dat interesseerde de redactie geen bal. De redactie bestond uit verzetsmensen, Joodse redacteuren en familieleden van geëxecuteerden, die waren niet behept met het lot van collaborateurs. Van Norden was gearresteerd en Carmiggelt zat ook vast," antwoordde Steinmetz die zelf als twintigjarige in 1943 in het Huis van Bewaring en drie maanden in een jeugdgevangenis in Duitsland zat omdat hij het woord 'rotmoffen' op straat had geroepen.

De crematie is op 12 januari op de Nieuwe Oosterbegraafplaats.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden