Plus

Boa's willen wapenstok: 'Soms telt elke seconde'

Buitengewoon opsporingsambtenaren komen in actie voor meer middelen om zich met oud en nieuw te verdedigen. 'De gemeente laat ons stikken.'

Pepperspray Beeld Shutterstock

Wapenstok, pepperspray en een bodycam. Het zijn drie onmisbare middelen om de veiligheid van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) te garanderen, aldus Eric Lakenman, woordvoerder van de Nederlandse BOA Bond.

"We willen het al jaren." Nu oud en nieuw nadert en Amsterdam meer vuurwerkvrije zones heeft dan ooit, is de urgentie groot. Het is immers niet de politie, maar de handhavers die op de regels omtrent vuurwerk moeten toezien.

"Zij staan aan de frontlinie tijdens die oorlogsnacht, zij spreken burgers als eerste aan," zegt Lakenman. "Maar als het escaleert, hebben de ambtenaren niet het juiste gereedschap om zich te verdedigen." Volgens Lakenman is dat iets waar de gemeente toe verplicht is: materiaal faciliteren, zodat werknemers veilig kunnen werken. "Nu laat de gemeente ons stikken."

Verdedigingsmiddelen
Volgens de vakbondswoordvoerder zitten te veel mensen die dit werk doen thuis met ernstige psychische en fysieke klachten. Uit het onderzoek Een Verkenning naar Agressie en Geweld tegen handhavers blijkt dat het overgrote deel van de handhavers in Amsterdam, 86 procent in 2017, slachtoffer is geworden van agressie of geweld.

In totaal waren er 465 incidenten. December en januari zijn, samen met juli, de maanden waarin zich het meeste geweld voordoet.

Voor de leden van de Nederlandse BOA Bond en van Vakbond BOA ACP - voor de gelegenheid verenigd - is de maat vol. Morgen verzamelen zij zich daarom bij de Stopera om burgemeester Femke Halsema een brief met handtekeningen te overleggen, waarin ze geweldsmiddelen -"Nee, het zijn verdedigingsmiddelen" - eisen. In de raadscommissievergadering wordt het verzoek van de boa's besproken.

De woordvoerder van de burgemeester en de Amsterdamse driehoek is nu al duidelijk: "We snappen onder welke druk handhavers moeten werken en dat het ingrijpend is, maar de oplossing ligt niet in uitbreiding van de geweldsmiddelen. Het geweldsmonopolie moet bij de politie blijven."

465
In 2017 waren er 465 incidenten. December en januari zijn, samen met juli, de maanden waarin zich het meeste geweld voordoet.

86%
In 2017 is 86 procent van de handhavers in Amsterdam slachtoffer geworden van agressie of geweld.

De woordvoerder geeft toe dat de samenwerking tussen de politie en de handhavers beter kan. "Maar handhaving en politie zijn allebei schaars. We hebben altijd te weinig."

Werkonderbrekingen
Nu zijn de boa's bij escalaties aangewezen op de hulp van politieagenten. "Maar niet alle boa's kunnen op het C2000-netwerk, het portofoonnetwerk van de politie," zegt de woordvoerder. Meldingen worden daarom eerst naar een eigen meldkamer doorgegeven en dan pas naar de ­politie.

"Omslachtig, zeker in situaties waar elke seconde telt. Stel dat je vijf minuten moet wachten? Dat lijkt misschien niet lang, maar reken maar dat die minuten eindeloos lijken te duren als je moet knokken omdat een burger uit zijn slof schiet."

Als het aan de vakbond ligt, is de actie van morgen slechts het begin. "Dit is nog een publieksvriendelijke actie. Als de gemeente geen verantwoordelijkheid neemt voor de veiligheid van de boa's, dan pakken we door, tot werkonderbrekingen aan toe. Het actieplan ligt klaar."

Wapenstok

Xander (26)

"Sommige mensen zijn niet gevoelig voor autoriteit," zegt boa Xander (26), die van de gemeente niet met zijn achternaam in de krant mag. "Ik ben afgestudeerd psycholoog. Ik weet echt wel wat van communicatie. Je kunt situaties deëscaleren door iemand op de juiste manier te benaderen. Maar er is een bepaalde groep die daarvoor niet vatbaar is."

Ook mensen onder invloed zijn verbaal minder goed in toom te houden, weet hij. "Iemand heeft me ­geprobeerd neer te steken met een sleutel." De dader kwam uit het ­casino en was onder invloed van ­harddrugs toen hij zag dat Xander een parkeerbon uitschreef bij zijn auto.

"Ik wilde de dialoog met hem aangaan, maar er zit een beperking in wat communicatie kan doen, helemaal als iemand onder invloed is en daardoor niet voor rede vatbaar. Ik weet dat de politie achter ons staat en haar best doet, maar het is lastig. Als iemand voor je staat met een mes telt elke seconde.

Dan is zelfs een aanrijtijd van drie minuten al erg lang." Toch twijfelt Xander niet over zijn functie: "Ik doe het voor Amsterdam. Het is mooi dat ik dit werk voor de stad kan doen, maar nog mooier zou het zijn als we ons werk veiliger kunnen maken. Als die geweldsmiddelen nu niet worden toegestaan, wat is dan wel mogelijk voor ons boa's?"

Amir (25)

"Ik geef trainingen aan handhavers, zodat ze goed voorbereid zijn tijdens oud en nieuw," zegt Amir (25), die naast boa ook projectleider Aanpak Vuurwerk is. Ook hij mag van de gemeente niet met achternaam in de krant.

"Alle handhavers beschermen zich met een veiligheidsbril en oortjes tegen gehoorschade. Ook zorgen we dat niemand een open jas of zakken heeft. Verder hebben we slechts onze handen en mond die we kunnen inzetten. Het komt voor dat we echt ­alleen voor onze eigen veiligheid kunnen kiezen."

Daarmee refereert Amir aan het voorbeeld dat een milieuagent gaf tijdens een training: als iemand voor hem staat en een Cobra 6 dreigt te gooien - vuurwerk dat even krachtig is als een handgranaat - kan de agent een waarschuwingsschot lossen of zelfs een aanhoudingsschot op de benen.

Amir: "Als boa zet je dan een stap achteruit, je maakt dat je wegkomt. Dan laat ik die persoon, die eigenlijk zou moeten worden aangehouden, gaan voor mijn eigen veiligheid. Ik kan niet anders met de middelen die ik
nu heb."

Bodycam
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden