Opinie

'Bijna niemand kent Tula door gebrek aan historisch besef'

Donderdag vond de eerste Tulalezing plaats, naar de leider van de opstand van slaven op Curaçao. Hij moest dat in 1795 met de dood bekopen. Bijna niemand in Nederland kent Tula door gebrek aan historisch besef, schrijft Jurenne Hooi.

Hedendaags portret door kunstenaar Edsel Selberie van Tula, de leider van de slavenopstand op Curaçao in 1795 Beeld Edsel Selberie
Hedendaags portret door kunstenaar Edsel Selberie van Tula, de leider van de slavenopstand op Curaçao in 1795Beeld Edsel Selberie

Ook mijn vader kwam in zijn jonge jaren in opstand op Curaçao. Tegen Shell. Omdat hij minder betaald kreeg en daarna gepasseerd werd voor een functie die aan een witte Nederlander werd gegeven. Hij werd vroeg geconfronteerd met het systeem, dat gebouwd was rondom de witte geprivilegieerden.

Ik was 19 toen ik vanuit Curaçao naar Nederland emigreerde om te studeren aan de universiteit van Maastricht. Onbevangen, maar gewaarschuwd voor het systeem van de geprivilegieerden, door de geschiedenis en het dna van mijn ouders, hun ouders en de ouders daarvoor. Het dna dat mijn mindset heeft gevormd samen met die van vele andere nazaten van tot slaaf gemaakten.

Ongelijkwaardigheid
Het huidige systeem vindt zijn oorsprong in de oude economische structuur, die slavernij heeft voortgebracht en is gebouwd op ongelijkwaardigheid van individuen. Vreemd is dit niet. Het systeem is door de nazaten van het oude systeem gebouwd.

Voor de zwarte mindset is het vaak een constante stressfactor dat zijn of haar plek in het systeem niet een vanzelfsprekende gelijkwaardige plek is. De laatste jaren verschijnen er steeds meer artikelen in de wetenschap dat subtiel racisme en discriminatie posttraumatische stress veroorzaken.

Het systeem heeft minder uitsluitingsmechanismen dan in de tijd van Tula, met emancipatiegolven richting meer gelijkwaardigheid, maar helemaal inclusief is het nog steeds niet.

Systeem met weeffouten
De weeffouten in het huidige systeem maken en maakten slachtoffers: duidelijke voorbeelden zijn vrouwen die tegen het glazen plafond botsen, homo's die in eerste instantie niet dezelfde rechten hadden als hetero's. Het maakt ook nog steeds slachtoffers onder de nazaten van de tot slaaf gemaakten.

Ik weiger echter als zwarte vrouw en afstammeling van de tot slaaf gemaakten mijn identiteit als één te zien met de slachtofferrol. Dat ervaar ik als verzwakkend en het impliceert onbewust dat je niets aan de situatie kunt doen. Het impliceert dat ik geen invloed heb, waardoor ik mijn lot lijdzaam onderga.

Jurenne Hooi: gezondheidsweten­schapper en de eerste zwarte voorzitter van de Raad van Toezicht van het Amsterdam Museum Beeld -
Jurenne Hooi: gezondheidsweten­schapper en de eerste zwarte voorzitter van de Raad van Toezicht van het Amsterdam MuseumBeeld -

Stelt u zich voor wanneer Tula, en al die anderen die gevochten hebben voor een gelijkwaardige maatschappij, zich zouden hebben vereenzelvigd met de rol van slachtoffer. Dan had ik hier niet gestaan. Of kon het homostel in uw straat niet hand in hand lopen. En was Neelie Kroes nooit terechtgekomen in Brussel, in die topfunctie.

Slavernijgeschiedenis
Nederland kent Tula niet of nauwelijks. De laatste jaren wordt steeds duidelijker dat de gedeelde slavernij- en koloniale geschiedenis van Nederland niet (goed) is beschreven. De roep hiernaar wordt steeds luider. De discussies en debatten worden steeds feller. Wat voor mij betekent dat er wederom beweging aan het ontstaan is in het systeem.

Voor mij kan het systeem alleen veranderen van binnenuit richting echte inclusie. En daarin zie ik een taak voor mezelf. Over een aantal generaties, hoop ik, is de uitkomst een echte inclusieve samenleving. Wij zijn met z'n allen, wit en zwart, met alle schuring en strijd en liefde, in het toneel dat leven heet, onderweg naar die ­situatie.

Dit is een verkorte versie van de eerste Tulalezing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden