Plus

Bijlmerkerk is nu eigen huisbaas: 'Het is een wonder dat het gelukt is'

Kerkverzamelgebouw De Kandelaar in Zuidoost is aangekocht door de Pentecost Revival Church. Dominee Emmanuel Koney is in de zevende hemel.

Dominee Emmanuel Koney kocht De Kandelaar met zijn Pentecost Revival Church Beeld Mark van der Zouw

Het is oorlog geweest, zegt hij, maar nu is de vrede getekend. Net als de eigendomsakte van De Kandelaar, het kerkverzamelgebouw in Zuidoost dat vanaf deze maand het bezit is van de Pentecost Revival Church van dominee Emmanuel Koney.

"We waren geschokt toen ons kerkgebouw in de zomer in de verkoop werd gedaan. Vijftien kerken maakten er al tien jaar gebruik van. De eigenaar wist dat wij het graag wilden kopen, maar koos er toch voor het gebouw in de etalage te zetten, zonder ons te informeren. Daar waren wij erg boos over."

Dat is voorbij. Vergeving behoort tot het vaste gereedschap van de dominee, en een goede afloop van de moeizame onderhandelingen helpt natuurlijk ook mee. Koney spreekt verzoenende woorden over corporatie Rochdale, de voormalige eigenaar en stichter van De Kandelaar.

"We moeten eerlijk zijn: zonder Rochdale hadden we hier niet gezeten. Dan was er helemaal geen kerkgebouw geweest. Het kerkgebouw stelde Rochdale weliswaar in staat een Europese subsidie voor het hele complex te verkrijgen, maar toch: dankbaarheid is op zijn plaats."

Enorme klus
De pinkstergemeente betaalde 1,6 miljoen euro voor de vijf kerkzalen, waarvan Koney de helft zelf voor zijn rekening nam. De rest kwam op tafel in de vorm van een lening door kerkelijke stichtingen.

"Het was een enorme klus om het geld bij elkaar te krijgen. Ik ben bij alle grote banken langsgeweest, maar zodra je vertelt dat je namens een stichting komt, is het gesprek voorbij. Dat maakte het allemaal erg spannend. In juli hebben we de eerste tien procent betaald, daarna hadden we drie maanden om de rest te verzamelen. Het is een wonder dat het gelukt is."

Zwerftocht langs zaaltjes
De aankoop van het kerkverzamel­gebouw is een mijlpaal. Voor de Afrikaanse kerken in de Bijlmer, en ook voor Koney, die in de jaren tachtig als jonge zendeling uit Ghana neerstreek in Amsterdam. "Mijn eerste dienst was bij mij thuis in de flat Hakfort, voor twee kerkgangers," vertelt hij.

Kerkverzamelgebouw De Kandelaar Beeld ANP

"Daarna begon een zwerftocht langs zaaltjes. De kerk groeide, en we moesten steeds weer op zoek naar een grotere ruimte. In 1990 kwamen we terecht in een partycentrum in de garage van de flat Kempering. We ruimden zondagochtend eerst het bier en het braaksel op, daarna kon de dienst beginnen."

Een dodelijke schietpartij in het partycentrum zorgde ervoor dat de zaal werd dichtgetimmerd op last van burgemeester Ed van Thijn. Koney: "Ik ben naar de burgemeester gegaan om te vragen of daar iets aan te doen viel. Er stonden vierhonderd gelovigen op straat. Wij hadden niets te maken met die schietpartij."

Van Thijn kon weinig doen, maar suggereerde dat een nieuwe eigenaar zou kunnen helpen. "Wij hebben de zaal toen gekocht voor 350.000 gulden. Een enorm bedrag in die tijd, maar we hadden wel een eigen kerk."

Geluidsoverlast
Dat laatste was een kostbaar bezit in een tijd dat de vele tientallen migrantenkerken nog wanhopig op zoek waren naar plekken om samen te komen.

Bij gebrek aan kerkzalen in de Bijlmer trokken de gelovigen op zondag naar buurthuizen, scholen, parkeergarages en industrieterreinen. Dat was ook de aanleiding voor de stichting van De Kandelaar, tien jaar geleden. Het stadsdeel Zuidoost en woningcorporatie Rochdale sloegen de handen ineen om naast metrostation Ganzenhoef een kerkverzamel­gebouw neer te zetten in combinatie met dertig appartementen en een grillrestaurant.

De verhouding tussen de Afrikaanse huurders en de huisbaas was weinig harmonieus; vooral op het tijdig betalen van de huur leek soms een vloek te rusten. En nadat de door Europa opgelegde periode van tien jaar onveranderlijkheid was verstreken, haastte Rochdale zich om het kerkelijke deel van het complex te koop te zetten.

Ook Koney klinkt opgelucht als hij zegt dat de kerken een nieuwe start kunnen maken. "Een van de kerk­zalen hebben we nooit kunnen gebruiken vanwege geluidsoverlast. Rochdale wilde daar niets aan doen, wij ook niet als huurders. Nu we eigenaar zijn, kunnen we die investering wel doen."

Vijftien genootschappen
De Kandelaar krijgt een nieuwe naam: Charity's House. De zalen ­zullen op weekdagen te huur zijn voor vergaderingen, conferenties en andere bijeenkomsten. Op zondagen wordt er van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat op luid volume gekerkt door vierduizend gelovigen, verdeeld over vijftien kerkgenootschappen.

Koney zegt eerst zijn financiers te willen afbetalen, maar meteen daarna te gaan sparen voor een tweede kerkverzamelgebouw. In de Bijlmer, want daar wil de dominee nooit meer weg. "The Bijlmer is my paradise."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden