Big Brother staat ook achter de bar

De meeste gasten hebben het niet door, maar ook in de Amsterdamse horeca draaien continu bewakingscamera's. Weinig plekken in de stad zijn nog onbespied.

Beeld Mike Ottink

Café Katoen op de Oude Turfmarkt is niet bepaald een vechtersbazencafé. Het is gemoedelijk, met een keurig, jong publiek. Maar dat zegt niks, had Rejo Zenger van privacybeschermer Bits of Freedom al aan het begin van de rondtocht voorspeld. Zenger stapt binnen en heeft in een luttele seconde twee exemplaren in het vizier. 'Dáár en dáár.' Hij wijst naar een zwart bolletje bij de ingang, en een ander bij de bar.

Een ober die zijn ietwat slungelige voorkomen charmant weet uit te dragen, kijkt verbaasd omhoog. 'Camerabewaking? Oh, geen idee. Ik werk hier pas een dag.' Hij knikt naar de meiden achter de bar: die weten er vast meer van. En inderdaad.

In je neus pulken
De camera's zijn ongeveer anderhalf jaar geleden geplaatst, zegt een bardame. Na een overval? 'Nee, nadat een medewerker hier na sluitingstijd een feestje met vrienden had gegeven.' Zenger: 'Dus de baas heeft de camera's opgehangen om jullie in de gaten te houden?' Het meisje: 'Nou, en vanwege overvallers.'

Volgens de bardame filmt één van de camera's de hele zaak, en nee daar heeft ze nog nooit één klacht of zelfs maar een opmerking over gekregen. Zelf is ze zich wel bewust van Big Brother. De baas kán immers meekijken. 'Als het rustig is, zorg ik dat ik altijd wat te doen heb. Niet dat ik zo'n hanger ben, hoor.'

Eenmaal buiten zegt Zenger: 'Het gevaar schuilt erin dat de beelden door de baas anders worden geïnterpreteerd. De barvrouw zei bijvoorbeeld dat ze geen hanger was, maar terwijl ze dat zei, hing ze over de bar. Een ander pulkte in haar neus. En dat is allemaal prima, helemaal niet erg, maar als het op band staat, weet je nooit hoe het tegen je kan werken.'

Geen cijfers
Hoeveel horecagelegenheden camera's hebben hangen, is onbekend. De uitbaters zijn verplicht het te melden bij het College Bescherming Persoonsgegevens, maar dat kan de aantallen niet uit het systeem halen. Ook Horeca Nederland heeft geen cijfers. Maar dat het er veel zijn, kan iedereen zelf waarnemen. Binnen en buiten.

Terwijl Zenger onder de luifel staat, spot hij ze overal: een politiecamera bij de Munttoren, nog eentje van de gemeente die richting de Amstel staat opgesteld, hotel De l'Europe heeft een batterij buiten hangen, bij Hotel des Arts aan het Rokin, en ga zo maar door. 'Hier kun je geen meter lopen zonder dat je wordt gefilmd.' Zenger heeft jaren geleden geprobeerd om de camera's in de Rotterdamse binnenstad in kaart te brengen, maar dat bleek toen al onbegonnen werk. 'Als je net als ik in een hoek van dertig graden omhoog kijkt, kun je je niet anders dan bespied voelen.'

Gasten vol in beeld
Bij café De Jaren stuiten we recht op een camera die op de ingang gericht staat. 'Dit is een opstelling die je vaak ziet. Inbrekers worden vanuit deze hoek niet herkenbaar gefilmd, omdat ze hun gezicht onder een pet verbergen, maar gasten staan vol in beeld.' Let wel, Zenger begrijpt heel goed dat ondernemers hun bezittingen willen beschermen. Als daar cameratoezicht voor wordt gebruikt, ook goed. Maar graag met mate.

Ondernemers mogen de beelden volgens de wet vier weken bewaren. 'Maar als er een overval of een vechtpartij is geweest, weet je dat meteen. Twee, drie dagen bewaarrecht is verdedigbaar, een maand niet.'


Lees vandaag (9-8) meer over bewakingscamera's in de horeca en op straat in Het Parool.

Iedereen wordt gefilmd

In Amsterdam hangen ruim tweehonderd camera's die straten en pleinen in beeld brengen; in Amstelveen tien, in het stadshart. Tweeëntwintig zogenoemde spotters van Stadstoezicht bekijken in ploegendiensten de beelden in gebouw De Eenhoorn van de politie, in Oost. Ze zitten aan zes uitkijkplekken met elk tien beeldschermen en hebben een paneel voor zich met een soort van joystick en een reeks knoppen.

Denken ze iets verdachts te zien, dan kunnen ze inzoomen - zodanig dat ze, pakweg, de inhoud van een openstaande tas kunnen onderscheiden. De politie heeft de regie. Als sprake lijkt van ernstige incidenten, kunnen de beelden worden doorgezet naar de meldkamer op het hoofdbureau van politie aan de Elandsgracht.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden