Plus

Bierdrinkers oplossing voor tekort aan kunstmest

Via de herentoiletten van de Heineken Music Hall wordt sinds kort urine verzameld. Daaruit wordt fosfaat gewonnen, de snel schaarser wordende grondstof voor kunstmest.

In de kelder van de HMH staat een urinetank van 13.000 liter Beeld Ron Offermans

Het afscheidsconcert van de rockers van Status Quo spande tot dusver de kroon. Bij de Heineken Music Hall kwam die avond maar liefst 4125 liter urine binnen. Niet misselijk, want het komt erop neer dat de 6000 toeschouwers gemiddeld bijna driekwart liter uit hun blaas lieten lopen. Drie plasjes per persoon.

De oogst van het Televizierring-gala was daarbij vergeleken matig: 550 liter. Dat is toch het verschil tussen bier- en wijntjespubliek, concluderen ze bij Waternet, dat sinds dit najaar de urine van het concertpodium inzamelt als bron voor de fosfaathoudende meststof struviet. Tijdens Amsterdam Dance Event moest de 13.000 liter grote tank die de urine opvangt in de parkeergarage zelfs halverwege de week al leeggepompt worden.

En dan te bedenken dat de damestoiletten niet eens aangesloten zijn op de urinetank, die gisteren officieel geopend werd. Alleen de waterloze herentoiletten hebben het voordeel dat urine onverdund kan worden opgespaard. Dat veel plasjes dan weer wel verdund zijn door heel veel drank en mogelijk andere opwekkende middelen bevatten, is geen beletsel.

Waterloze urinoirs
Het gaat Waternet om de fosfaten in de urine. "Per liter zit er misschien ietsje minder in, voor het resultaat maakt dat niet uit," zegt grondstoffencoördinator Lex Lelijveld.

De 'HMH' is allang blij dat het ervan af is. Met de waterloze urinoirs wordt per jaar liefst 2 miljoen liter water bespaard. Het gevolg was wel dat de concerthal elke twee jaar het leidingwerk kon vervangen. De boosdoener: het nu opgevangen struviet, een knetterhard kristal dat voor veel slijtage zorgt. "Wij kennen het als urinesteen," zegt Hans Riepma van de HMH. "Onze leidingen slibben dicht."

Urinesteen
Tot 2013 was de urinesteen ook bij het waterleidingbedrijf een groot probleem. Sindsdien heeft Waternet op Westpoort daarom een struvietreactor bij de rioolwaterzuivering die de kristallen uit het afvalwater haalt. De opbrengst, vooralsnog zo'n 250.000 kilo per jaar, wordt verkocht aan kunstmestfabrikant ICL.

4125

Bij het afscheidsconcert van de rockers van Status Quo in de Heineken Music Hall werd maar liefst 4125 liter urine opgevangen

Want fosfaat is óók een essentiële en snel schaarser wordende grondstof voor kunstmest. Fosfaat wordt gedolven in ertsmijnen in onder meer Marokko, die op den duur uitgeput raken. "De voorraad fosfaat is gewoon eindig," zegt waterschapsbestuurder Rolf Steenwinkel van hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht.

Vandaar alle pogingen fosfaat terug te winnen in de stad. Bij festivals heeft Waternet, het waterleidingbedrijf van het waterschap en de gemeente, daarmee al veel ervaring opgedaan. Gezocht wordt nog naar andere gebouwen die zich hiervoor lenen. Hoe dan ook lijkt het terugwinnen van fosfaat in grote rioolwaterzuiveringcentrales niet erg efficiënt.

"Maar voordat we weten hoe we dit precies moeten doen, zijn we decennia verder," zegt Steenwinkel. Daar komt bij dat het scheiden van urine nog andere voordelen heeft. Met urine komen nu ook veel medicijnresten en stikstofverbindingen in het afvalwater, waardoor de waterzuivering op kosten wordt gejaagd.

Waterzuivering
Daarom wordt hardop gedacht over nieuwe uitgangspunten voor de riolering. De komende jaren zijn grote delen van het riool toch aan vervanging toe. Het ligt voor de hand de waterzuivering dan meer 'decentraal' op te zetten, dicht bij de wijken zelf, zegt Waternetdirecteur Roelof Kruize.

Urinoirs in de Heineken Music Hall Beeld Ron Offermans

In wijken die nog gebouwd moeten worden is dat natuurlijk makkelijker. In de toch al op veel meer recycling van afvalstoffen gerichte 500 woningen die de komende jaren worden gebouwd in de Buiksloterham in Noord is het plan daarmee verder te experimenteren.

Afvalwater wordt in de wijk zelf gezuiverd en daarbij blijven urine, fecaliën, afvalwater en hemelwater zo veel mogelijk gescheiden. Het waterschap heeft daar deze maand geld voor vrijgemaakt.

Op Centrumeiland, de eerst komende uitbreiding van IJburg, komt het er dan weer niet van. De gemeente zag onlangs toch af van de investering, schreef wethouder Udo Kock (Water) aan de gemeenteraad.

Bij de opzet voor Middeneiland, het volgende eiland, wordt opnieuw naar de mogelijkheden gekeken. Jammer, vindt GroenLinksraadslid Jasper Groen. "Doodzonde om nu nog nieuwe wijken te bouwen waar dit concept niet wordt toegepast."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden