Bezwaren tegen nieuw ontwerp UvA-bieb in Oudemanhuispoort

De Universiteit van Amsterdam (UvA) schuift sinds vorige maand andere plannen voor de nieuwbouw van de bibliotheek op het Binnengasthuisterrein naar voren. Het nieuwe plan ontmoet echter kritiek van erfgoedclubs.

De Oudemanhuispoort, een van de universiteitsgebouwen van de UvA, waar architecten een alternatief plan voor de nieuwe universiteitsbibliotheek hebben bedacht. Beeld ANP

De bestaande bouwplannen van de architecten André van Stigt en Roberto Meyer voor een bibliotheek in de oude ziekenhuisgebouwen op het Binnengasthuisterrein lijken ineens onzeker. De universiteit lanceerde vorige maand een ontwerp voor een bibliotheek op een nieuwe plek, in de Oudemanhuispoort.

Bestuur beslist
De UvA laat het academisch personeel dezer dagen tussen de twee plannen kiezen. Het college van bestuur beslist daarna. Er is een uitgebreid tijdpad gemaakt voor het beslissingsproces. Ook worden beide ontwerpen belicht in een tentoonstelling die momenteel op het Binnengasthuisterrein is te zien. Verder is een website ingericht.

Van Stigt had zijn ontwerp waarbij de bibliotheek werd gebouwd in de vroegere Tweede Chirurgische Kliniek van het Binnengasthuis al eerder gemaakt. Dat 'plan A' is toegekend en gegund. De bouw zou vorig jaar beginnen, maar de UvA stelde daarna meer ruimte nodig te hebben. Daarom heeft Van Stigt zijn ontwerp aangepast.

Bovendien lanceerde de UvA het tegenplan, 'plan B', van het architectenbureau Grosfeld van der Velde. Plan B werd vorige maand tegelijk met het vernieuwde plan A openbaar gemaakt.

Als de bibliotheek in de panden aan de Oudemanhuispoort komt, moet een rijtje woningen aan de Slijksteeg worden gesloopt, inclusief een karakteristiek hoekpand van architect Jan Leupen, bekend van het aulagebouw op de Nieuwe Oosterbegraafplaats en het herdenkingsmonument in de Hollandsche Schouwburg. Het bureau Monumenten en Archeologie van de gemeente heeft alvast studie naar de monumentale waarde van het pand laten verrichten.

Omstreden plein
Verder willen de architecten van plan B een ruim plein maken, waarbij de bouw een nieuw gezicht gaat geven aan de Oudezijds Achterburgwal. Dat plein ligt schuin tegenover de Agnietenkapel. Daar komt ook de entree voor de nieuwe bibliotheek. Het plein is volgens monumentenorganisaties echter in strijd met het bestemmingsplan en het beschermd stadsgezicht.

In de nieuwsbrief van het Cuypersgenootschap reageert architectuurhistoricus en UvA-docent Gerrit Vermeer gealarmeerd op de nieuwbouwplannen. "Het ziet ernaar uit dat de UvA opnieuw wil ingrijpen in een gebied dat dateert uit de veertiende eeuw," zegt Vermeer. "Een nieuwe periode van eindeloos procederen doemt op." Hij snapt niet waarom niet gewoon het ontwerp van Van Stigt wordt uitgevoerd.

Kwart eeuw bewonersstrijd
Het compromis voor de bouw van de universiteitsbibliotheek in de oude ziekenhuisgebouwen op het Binnengasthuisterein van architect André van Stigt (plan A) werd in 2012 bereikt. Omwonenden hadden sinds de jaren negentig verzet gepleegd tegen de aanvankelijke plannen. De universiteit wilde de oude monumentale kliniek en het aangrenzend zusterhuis in de Nieuwe Doelenstraat slopen en daar een nieuwe megabibliotheek neerzetten. De bouwhoogte zou boven die buurpanden uitkomen.

De gemeente steunde de universiteit aanvankelijk door dik en dun. In 2008 verleende het stadsdeel Centrum de universiteit een vergunning voor de sloop van de oude ziekenhuispanden. Maar bewoners gaven niet op. In 2011 oordeelde de rechter dat het sloopbesluit onvoldoende was gemotiveerd.

Nadat Van Stigt had gerapporteerd dat sloop niet nodig was, gaf de UvA opdracht aan drie onafhankelijke deskundigen onderzoeksrapporten te schrijven. Fons Asselsberg, oud-directeur voor de Rijksdienst Monumentenzorg en Maurits de Hoog (stedenbouw) vonden net als de universiteit sloop verdedigbaar.

Maar bouwdeskundige Rob Toornend toonde aan dat sloop nergens voor nodig was. De UvA was 'not amused'; zij had rond een ton betaald voor de onderzoeken. Daarna mocht Van Stigt een ontwerp maken. De UvA zegt dat in een laat stadium is besloten toch te kiezen uit twee plannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden