Plus

Bezorgdiensten: wendbaarder, kleiner, milieuvriendelijker

Duizenden bestelbusjes zetten dagelijks straten in Amsterdam op slot, tot ergernis van iedereen. Als meer gebruik wordt gemaakt van de beschikbare alternatieven, kan dat veel schelen.

LEVV's (Licht Elektrische Vrachtvoertuigen) in diverse uitvoeringen blokkeren het overige verkeer niet Beeld POSTnl

Probeer op zo maar een gemiddelde doordeweekse dag de binnenstad eens te doorkruisen zonder continu te moeten aansluiten in een file van stilstaande bestelauto's. De Amsterdamse straten en grachten raken verstopt door laad- en losverkeer.

Door de bevoorrading van grote bedrijven natuurlijk, maar hoe langer hoe meer ook doordat steeds meer bewoners pakketjes aan huis laten bezorgen. De hinder die dat oplevert, is een van de meest genoemde klachten, zowel van bewoners als van automobilisten.

Het kan ook anders, blijkt uit onderzoek door onder meer de Hogeschool van Amsterdam dat afgelopen week werd gepresenteerd. Door gebruik te maken van lichtere, kleinere en wendbaardere voertuigen kan 10 tot 15 procent van de ritten van de vaak vervuilende bestelbusjes verdwijnen, blijkt uit het onderzoek Stadslogistiek: licht en elektrisch.

LEVV's worden ze genoemd in jargon: Licht-Elektrisch VrachtVoertuigen. Het is een breed begrip, maar het gaat voornamelijk om elektrische fiets- en brommerachtige voertuigen (zie kaders) waarmee de afgelopen jaren al regel­matig wordt geëxperimenteerd.

Fietskoeriers
Grote bedrijven als Coolblue, Wehkamp en Picnic maken voor een deel van hun leveringen al gebruik van LEVV's.

Ook een aantal post- en pakketbedrijven is bezig met het opzetten van netwerken met dit soort voertuigen en een aantal 'ouderwetse' fietskoeriersbedrijven is de afgelopen jaren druk met het uitbreiden van de fietsvloot met elektrische bakfietsen, zodat omvangrijkere pakketten kunnen worden bezorgd over een grote afstand.

Er valt echter nog een wereld te winnen, zegt de betrokken onderzoekster Susanne Balm van de Hogeschool van Amsterdam.

"Het begin is er, er zijn allerlei bedrijven die op uiteenlopende manieren proberen oplossingen te vinden voor logistieke problemen in steden als Amsterdam. Maar het moet beter, want het wordt steeds drukker met bijvoorbeeld bedrijven die hun goederen en diensten bij hun klanten willen krijgen."

Op dit moment rijden in Nederland bijna één miljoen bestelauto's rond, een aantal dat toeneemt. Gevolg: het verkeer in steden komt vast te staan, de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van woonwijken komt in het geding, het wordt onveiliger en de luchtkwaliteit staat verder ­onder druk.

Nieuwe logistiek
Overstappen van het ene voertuig op het andere is een ingewikkelde stap, zegt Balm. De voertuigen die je kunt inzetten voor het laatste stukje naar de ontvanger kennen niet alleen ­beperkingen in laadruimte, maar ook in actie­radius en snelheid.

"Het moet rendabel zijn. De inzet van LEVV's wordt dat pas als de levering sneller kan worden uitgevoerd dan met de conventionele vervoermiddelen: in gebieden dus waar de rijsnelheid of toegankelijkheid beperkt is, waar afleveradressen dicht bij elkaar liggen of waar een goede parkeerplek belangrijk is."

Het vergt het nodige van ondernemers. "Er moet een nieuw logistiek concept worden opgetuigd, bijvoorbeeld met een overslagpunt waar lading wordt overgeladen van het ene in het ­andere voertuig. Dat kost geld en energie."

Ook overheden moeten hun steentje bijdragen, zegt Balm. "Je moet bij de ontwikkeling van nieuwe stedelijke gebieden rekening houden met stadslogistiek. Denk bij de aanleg van een wijk bijvoorbeeld ook aan de mogelijkheid van een overslagpunt.

Bestel- en vrachtwagens kunnen daar dan lossen, waarna de boel met kleinere voertuigen naar de uiteindelijke bestemming wordt gebracht. Daar wordt vaak niet bij stil­gestaan."

LEVV's (Licht Elektrische Vrachtvoertuigen) in diverse uitvoeringen blokkeren het overige verkeer niet¿ Beeld Richard Mouw

Melkwagens

Met wind mee en heuvel af haalt ie krap 50 kilometer per uur, zegt Michiel Muller, een van de oprichters van online supermarkt Picnic.

De voertuigen zijn geïnspireerd op de oude Britse melkwagens en blinken volgens Muller uit in efficiëntie. "Zoiets als dit was er nog niet: een elektrisch voertuig dat smal en wendbaar is. We hebben het speciaal laten ontwikkelen."

Picnic heeft 600 'E-workers' rondrijden in Nederland en ook het Amsterdamse deel van de vloot ontwikkelt zich met 40 exemplaren. "Hij is 1,30 meter breed en daardoor perfect te ­manoeuvreren. Je zet 'm op straat bij het bezorgadres voor de deur en auto's kunnen toch gewoon passeren."

Het is een kwestie van ideale afmetingen, zegt Muller. "De meeste bestelauto's zijn te groot, die vervoeren de helft van de tijd vooral lucht. Ze mogen vaak niet eens helemaal volgeladen worden, dan zijn ze te zwaar. En wij hebben frames aan de zijkanten die je oprolt, zodat je gemakkelijk eruit kan halen wat je nodig hebt. Wij rijden ­altijd ramvol."

Nadelen? "We kunnen er niet de grote wegen mee op. Vanuit ons distributiecentrum in Duivendrecht kunnen we niet bezorgen op IJburg: daar kom je niet over de weg en op het fietspad mogen we niet."

E-bakfiets

Spierkracht heeft te allen tijde prioriteit, zegt Marieke Snoek, directeur van platform fietskoeriers.nl.

"Maar omdat pakketten steeds groter worden, zijn we sinds een jaar of zes ook actief met elektrische bakfietsen. Hiermee kunnen we onder meer in de Amsterdamse binnenstad op vrijwel alle plekken heel gemakkelijk en heel snel komen."

Ze durft de weddenschap wel aan dat het grootste deel van de ritjes in de stad met een bakfiets met trapondersteuning minder tijd kost dan met een auto.

"En je bent ook stukken vriendelijker met je fiets. Binnensteden slibben dicht. Met de fiets ben je wendbaar en als je even stopt om een pakketje af te leveren sta je veel minder in de weg. Bovendien zijn onze e-bikes uitstootvrij en leveren we aanmerkelijk minder ­gevaar op."

De inzet van meer elektrische bakfietsen zou de stad goed doen, denkt Snoek. "We moeten af van de grote hoeveelheid bestelauto's die leiden tot ­viezigheid en opstoppingen.

Er zijn natuurlijk wel beperkingen aan wat je met een fiets kunt vervoeren; we realiseren ons ook wel dat je geen Action-filialen kunt bevoorraden met bakfietsen, maar voor pakketten van een bepaalde maat en gewicht is de elektrische bakfiets het vervoermiddel van de toekomst."

Bolderkar

De bolderkarachtige voertuigen van PostNL hebben een 'schildpaddenstand' voor het ­bezorgen van post in voetgangersgebieden.

De begrenzing, die normaal voorkomt dat met de Stint harder wordt gereden dan 17 kilometer per uur, wordt dan teruggeschakeld naar wandelsnelheid:
4 kilometer per uur.

Monique Nijhuis, ­programmamanager ­innovatie bij PostNL, spreekt van een succesvol traject waarbij in de zomer van vorig jaar een fiks aantal dieselbusjes werd vervangen door elektrische bakfietsen en Stints. Vooral die laatste springen in het oog en worden ook al gebruikt door kinderopvang­organisaties voor het ophalen van kinderen.

Ideaal, zegt Nijhuis. "Ze zijn uitstootvrij en we kunnen efficiënter onze bezorgrondes doen. We hebben inmiddels honderd autoroutes waarop we elektrische voertuigen inzetten, dat scheelt 60.000 kilogram CO2-uitstoot per jaar." De Stints, die tussen de paaltjes op fietspaden passen, kunnen overal komen.

"Het vervangen van busjes is op zichzelf niet ingewikkeld, maar het kost wel tijd. Een groot deel van je organisatie moet worden aangepast." De voertuigen worden zo dicht mogelijk bij het centrum van de stad ingezet. De drukke binnensteden inrijden ligt ingewikkeld, zegt Nijhuis.

"Het zijn nog altijd de busjes die de Stints en bakfietsen bevoorraden, dus op de allerdrukste plekken is het niet handig

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden