Bewoners vrijhaven ADM leven tussen hoop en vrees

Vrijhaven ADM in het Westelijk Havengebied moet vrezen voor zijn voortbestaan. De eigenaar van het in 1997 gekraakte terrein zegt een huurder te hebben, die er een scheepsreparatiewerf van wil maken.

De bewoners van het ADM-terrein hielden zaterdag open huis. 'We willen de rest van de wereld laten zien wat voor moois wij de stad brengen.' Beeld Jean-Pierre Jans (www.jeanpierrejans.nl)
De bewoners van het ADM-terrein hielden zaterdag open huis. 'We willen de rest van de wereld laten zien wat voor moois wij de stad brengen.'Beeld Jean-Pierre Jans (www.jeanpierrejans.nl)

'Niemand kan zich beter wensen, dan een ADM'er te zijn,' zingen de kinderen in hun eigen versie van Aan de Amsterdamse Grachten. Ze zijn geboren op het ADM-terrein en kunnen zich niet anders voorstellen of deze in 1997 gekraakte woestenij diep in de Amsterdamse haven is hun speelplaats.

Maar hoe lang nog? De eigenaren van het terrein, de vastgoedmaatschappijen Chidda en Amstelimmo, hebben de bewoners gedagvaard. In een bodemprocedure eisen ze hun vertrek. Vandaar de open dagen die de ADM'ers dit weekend organiseerden. 'We willen de rest van de wereld laten zien waarom we het recht hebben genomen hier te wonen en wat voor moois wij de stad brengen,' zegt theatermaker Milou Veling.

En dus voert ze haar gasten mee langs de ateliers van beeldhouwers, glasblazers en uitvinders, langs hun woningen in boten en Kirgizische yurts en langs de afwatering die ze eigenhandig hebben aangelegd. Installaties her en der op het terrein worden aangewezen als de kiemen van festivals als Rollende Keukens en Robodock.

Kabouters
Even verderop wordt gewaarschuwd voor kabouters en warempel, daar zit er één, op een vernuftig gebouwde driewieler. In het atelier van uitvinder Fred Abels zet zich opeens een dakloze in beweging. De dakloze is een robot en heet Dirk, zoals op de supermarkttas aan zijn winkelwagentje te lezen is. De uit het straattheater bekende Dirk start een orgel in, rammelt met zijn centenbakje en neemt ook nog zijn hoed af.

'Dirk is één van de nettere personen hier op het terrein,' zegt Abels lachend. Maar dan zonder dollen: 'ADM is de perfecte voedingsbodem om dit soort dingen te maken. Dit kost natuurlijk veel tijd. Ik had dit op geen andere plek kunnen maken.'

De 130 bewoners maken zich zorgen. Chidda is de laatste maanden telkens met andere plannetjes voor het terrein gekomen, wat hen ernstig doet twijfelen aan het realiteitsgehalte. Ook vragen ze zich hardop af of de gemeente Amsterdam de eigenaren nog zo strikt zal houden aan de verplichtingen die rusten op de liefst 43 hectare.

Bertus Lüske
In 1997 kon Bertus Lüske, de in 2003 geliquideerde eigenaar van Chidda en Amstelimmo, de vroegere scheepswerf van de Amsterdamsche Droogdok Maatschappij tegen een zacht prijsje opkopen. Voorwaarde was wel dat het terrein zou worden gebruikt voor scheepsbouw. Zodra Chidda en Amstelimmo probeerden het terrein een andere bestemming te geven, waarmee de grond een veelvoud waard zou worden, werd dit na een slepende rechtszaak verhinderd door de gemeente.

Behalve op de rechter hebben de bewoners hun hoop opnieuw gevestigd op de gemeente, die het eerste recht heeft om de grond van Chidda en Amstelimmo te kopen. Maar hoe sterk hecht de publieke opinie nog aan vrijplaatsen waar kunstenaars hun creativiteit de vrije loop kunnen laten? En wat wil het intussen verzelfstandigde havenbedrijf, waarvoor dit één van de laatste mogelijkheden is om uit te breiden?

De eigenaren zien volop mogelijkheden om het gebied eindelijk eens in gebruik te nemen. Ze hebben zichzelf uitgenodigd voor de open dag, al was het maar om eens met eigen ogen een kijkje te kunnen nemen op het afgesloten terrein. Hun oordeel: 'Een berg rotzooi met hier en daar een pareltje. Maar heel bijzonder.'

Huurder
Het moet een scheepsreparatiewerf worden, zeggen Ferry Sint en Bert Rotteveel namens Chidda. 'Het huurcontract is al getekend.' De naam van de huurder willen ze niet prijsgeven, wel dat er volgens hem kansen liggen omdat in Amsterdam alle scheepsreparatiewerven in handen zijn gekomen van grootmacht Damen. Ook biedt de aanleg van de A5, de West­randweg, nieuwe perspectieven.

Rotteveel en Sint denken zelfs meer aan scheepsbouw gerelateerde bedrijven te kunnen interesseren voor de rest van het ADM-terrein. 'Liever verkopen wij ook niet,' zegt Sint. Met de bestemming die rust op de grond kunnen ze prima uit de voeten. Die hoeft wat hen betreft dus niet meer veranderd te worden. Dat met een eventueel vertrek van de ADM'ers ook een dorpsgemeenschap wordt opgedoekt, is even niet anders. 'We zijn gewoon een bedrijf dat winst moet maken. In achttien jaar hebben we nooit een euro aan deze grond verdiend. Dat zou een keertje tijd worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden