Plus

Bewoners verzetten zich tegen 'ondergrondse balzaal'

Het aantal uitgegraven kelders is verdubbeld de afgelopen jaren. In de Vondelstraat komen omwonenden nu in opstand tegen de bouw van een kelder van ruim tweehonderd vierkante meter onder een van de villa's.

Het was met een vraagprijs van 8,4 miljoen euro vorig jaar op Funda een van de duurste huizen in Amsterdam: Vondelstraat 87, een vrijstaand huis dat aan het Vondelpark grenst. Achter de heg van bamboe schuilt een siertuin van 1200 vierkante meter, met vijver. De woonoppervlakte van de villa is 650 vierkante meter, verdeeld over vier verdiepingen. Een monumentenstatus ontbreekt: daardoor kon de vorige eigenaar het souterrain al ombouwen tot wellness met zwembad, Turks stoombad en een jacuzzi.

Ook de nieuwe eigenaar heeft grote plannen. Er komt een nieuwe dakopbouw en extra ramen, maar de grootste verbouwing is vijf meter ondergronds: daar wordt voor zo'n vier ton ruim tweehonderd vierkante meter woonoppervlakte toegevoegd door een extra kelder onder het bestaande souterrain.

Die kelder wordt groter dan de contouren van het bovenliggende gebouw, waardoor hij aan twee kanten vier meter onder de bebouwing uitsteekt. Alleen zie je daar - na de ruim twee jaar durende verbouwing - op straatniveau helemaal niets meer van. Dus wat is precies het probleem?

"We misgunnen de eigenaar niets," zegt buurtbewoner Jeroen Hoekstra. "Ik ben ook niet tegen mensen die huizen kopen en daar flink in investeren. Daar wordt de stad alleen maar mooier van. Alleen is dit een immens bouwproject en zijn de risico's voor de buurt groot."

19 pagina's bezwaren
De grootste angst is dat panden zullen verzakken, zoals onlangs ook bij een groot onder­kelderproject in de Helmersbuurt gebeurde. Om de risico's in kaart te brengen deden de bewoners een beroep op het ingenieursbureau dat ook de fundering van het Rijksmuseum verzorgt. Dat bureau waarschuwt dat bij de bouw van kelders het grondwaterpeil tijdelijk zakt, waardoor de houten palen waarop de huizen zijn gebouwd droog kunnen komen te liggen.

Eventuele schade kan zich pas jaren later openbaren. Ook sluit de permanente damwand die wordt geplaatst de grondwaterstromen af, waardoor na de bouw wateroverlast kan ontstaan. Hoekstra: "En waarvoor? De belangen van de eigenaren om privégoederen op te slaan weegt niet op tegen de belangen van de bewoners."

Door meer dan 85 bewoners op 50 verschillende adressen in de buurt is bezwaar aangetekend tegen de vergunning. En - zoals dat gaat in welgestelde buurten - stuurde een ingeschakelde advocaat nog een aanvullend bezwaarschrift na. In 19 pagina's (en 110 pagina's aan bijlagen) wordt uiteengezet waarom ze vinden dat de bouwplannen in strijd zijn met het bestemmingsplan.

Volgens de gemeente is de kelder slechts deels in strijd met het bestemmingsplan: onder het gebouw mag wel worden gebouwd, onder de tuin niet. Het algemeen bestuur van bestuurscommissie West vindt het echter 'aanvaardbaar' om in dit geval van het bestemmingsplan af te wijken: de kelder ligt zo diep dat het geen invloed heeft op de tuinfunctie en het zicht.

Een woordvoerder van West laat, op basis van een advies van Waternet, weten dat 'aangezien het een vrijstaand pand is' er geen negatieve gevolgen zijn te verwachten voor de doorstroming van het grondwater. Ook is er in de verleende vergunning opgenomen dat er controle moet zijn door een geohydroloog en dat er in de damwanden gaten moeten worden aangebracht voor de grondwaterstroming.

Bestuurscommissie West
Het stelt de bewoners niet gerust. Hoekstra: "Ik denk niet dat de bestuurscommissie op de hoogte is van de specifieke omstandigheden en hoe precair het hier allemaal is. Tien jaar geleden hadden we al verzakkingen toen er alleen al een rioolbuis werd vervangen. Nu worden er grotere risico's genomen."

650

De woonoppervlakte van de villa is 650 vierkante meter, verdeeld over vier verdiepingen. Naast de kelder komen er ook nieuwe ramen en een nieuwe dakopbouw.

En dat, zo schrijven de bewoners in een persbericht, is alleen nodig voor 'zijn kunst en wijnen'. Dat de kelder uitsluitend daarvoor wordt gebruikt, hoorden de bewoners bij een overleg met de architect.

Quote 500
De nieuwe eigenaar - wiens familie in de Quote 500 staat - is onbereikbaar. De betrokken architect wil niet reageren. Wel wordt de deur van het statige pand opengedaan, door een van de jongste telgen van de familie. Een boodschap aannemen wil hij niet. "Mijn vader gaat toch niet reageren, maar fijn dat je even langskwam."

Binnenkort vindt er bij de gemeente een hoorzitting plaats over de zaak. De bewoners zijn ook van plan om naar de rechter te stappen, om een bouwstop af te dwingen.

8.400.000

Met een vraagprijs van 8,4 miljoen euro was Vondelstraat 87 vorig jaar op Funda een van de duurste huizen in Amsterdam.

Ijsberghuizen
De buurtbewoners die nu protest aantekenen, maken de vergelijking met de Londense 'ijsberghuizen': gigantische ­kelders onder de toch al grote herenhuizen. Makelaar Leslie de Ruiter van Christie's International Real Estate vindt dat de ­eigenaar van het pand aan de Vondelstraat zich nog bescheiden opstelt.

"Hij bouwt een verdieping onder de grond, in Londen gaan ze naar min twee. Maar begrijp me niet verkeerd: een kelder van 200 vierkante meter is een heel serieuze kelder." Bij 'high-end kopers' is volgens De Ruiter veel vraag naar dit soort kelders.

"Niemand heeft een huis van 8,4 miljoen aan de Vondelstraat echt nodig. Je koopt het omdat je het kan betalen en het gaaf vindt. En als het toch een luxeproduct is, moet het ook een beetje ­spannend worden. Naast een wijnkelder wordt er ook vaak een bioscoop en een bar gemaakt."

Met een drie meter hoge kelder wordt het huis nog meer waard. "Ik merk dat ondergrondse vierkante meters meestal op de helft worden ­gewaardeerd. Dus als het boven de grond 10.000 euro per vierkante meter is, is het ondergronds 5000 euro."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden