Bewoners Rozengracht vrezen effecten straling 4G-mast

Bewoners van de Rozengracht zijn verbijsterd dat 'telecomcowboys zomaar 4G-masten op hun dak mogen planten'. Ook de Ombudsman vindt dat de gemeente beter moet informeren.

Harald Vlugt ligt niet lekker meer in zijn waterbed, dat volgens hem de straling beter zou geleiden Beeld Charlotte Odijk

Bij het raam boven zijn bed is het probleemgeval te zien: een metalen constructie, waar je, als je er geen verstand van had, niks op tegen zou hebben. Dat was ook het geval bij kunstenaar Harald Vlugt (60). Totdat zijn bezoek hem erop attendeerde: 'Pardon, daar staat een 4G-mast'.

Het telecomgevaarte had hij nooit opgemerkt. Vlugt begon vervolgens te googelen, en werd naarmate hij meer las over straling steeds bezorgder over zijn gezondheid en die van zijn buren. Er drong zich bovendien steeds meer de vraag op: als het effect van antennes op de gezondheid zoveel discussie losmaakt, waarom worden ze dan onaangekondigd neergezet?

Bezwaar
Inmiddels is er veel meer duidelijk. Dat er al drie masten op het dak van Rozengracht 133 staan, en dat er hoogstwaarschijnlijk nog twee antenne-installaties op hetzelfde dak bij komen.

De omgevingsvergunning werd op 7 februari verleend. Dat besluit werd door het stadsdeel naar buiten gebracht. Tegenstanders konden zes weken bezwaar maken, maar Vlugt en zijn medebewoners hebben dat niet gedaan, omdat ze van niets wisten.

Toen ze ervan hoorden was de datum verstreken. Ze hebben bezwaar aangetekend, maar te laat.

Vlugt: "Van die site heeft geen mens gehoord. Waarom publiceert de gemeente de vergunningen niet op een website in Calcutta, als toch niemand het ziet?"

De kunstenaar zit met geluidsman Ton von der Möhlen (53) in zijn woning annex atelier, een bonte verzamelplaats: Er ligt een envelop met de naam van een advocate. 'Stoer wijf' staat erbij gekrabbeld.

Op tafel prijkt een kaart van Amsterdam, volgestippeld met de locaties van gsm-installaties. Daarnaast een knaloranje envelop met een brief die in knalrode letters vraagt: 'G4 Gevaar?!'.

Vlugt heeft bij het hele woonblok briefjes in de bus gegooid. "Ik heb vijftig e-mailadressen teruggekregen en een hoop sympathiebetuigingen."

De bewoners van de oude destilleerderij van Bols zijn verbolgen. Niet eens zozeer vanwege 'de BMW-jongens van de telecom, want die willen gewoon geld verdienen'. De verbazing is er toch vooral over de rol van de gemeente.

"Als er een kastanjeboom wordt weggehaald, dan worden we wel met een brief op de hoogte gesteld, maar als er iets komt wat potentieel impact heeft op onze gezondheid, krijgen we daar geen melding van. Dan wordt het sneaky op een vage website gezet. Als je ouder bent en geen computer hebt, dan pies je dus sowieso naast de pot."

Kanker
Vlugt ligt niet lekker meer in zijn bed. Het waterbed, dat volgens hem de straling beter zou geleiden, doet hij waarschijnlijk weg.

In het gebouw met zestien bewoners zijn er vier personen onder de zestig jaar die het afgelopen jaar kanker hebben gekregen. Een direct verband willen ze niet leggen, maar wel dat het wordt uitgezocht.

Vlugt: "Die masten worden aangekondigd op een site die niemand ziet. Als je het ons vraagt verzaakt de gemeente Amsterdam hiermee haar zorgplicht. Dat is niet democratisch met je mensen om gaan. Als dit hun officiële beleid is, dan vinden wij dat ronduit schandalig."

Een gemeentewoordvoerder van stadsdeel Centrum benadrukt dat de gemeente júist graag wil dat de bewoners goed geïnformeerd zijn. Voor antennes kleiner dan vijf meter is echter geen omgevingsvergunning nodig. Voor het plaatsen van masten in beschermd stadsgezicht moet wel altijd een vergunning worden aangevraagd, ook voor de kleintjes, en dan wordt dat via www.amsterdam.nl/bekendmakingen bekend gemaakt.

Overigens wordt er dan naar de bouwkundige aspecten van het plan gekeken. Niet naar milieu- of gezondheidsbelasting, omdat, zo zegt de woordvoerder 'stralingsgevaar van telefoonpalen nooit wetenschappelijk is bewezen'. "Bij zo'n mast is het aan de aanvrager zelf of hij de buurt informeert. Het is niet aan het stadsdeel om dat op te leggen."

Ombudsman: inlichting moet beter

Amsterdammers worden door de gemeente onvoldoende geïnformeerd over belangrijke aanpassingen in de buurt, zegt de Ombudsman Metropool Amsterdam, Arre Zuurmond.

Een evenement in het buurpark of de plaatsing van hoge antennes worden sinds 2015 vrijwel alleen digitaal aangekondigd. Veel Amsterdammers missen deze digitale bekendmakingen, waardoor ze geen bezwaar kunnen maken.

Onlangs heeft Zuurmond er twee stadsdelen mondeling op gewezen dat zij naast de online bekendmakingen extra maatregelen moeten nemen. "Je kunt dan denken aan het Franse systeem, waarbij aanvragen fysiek, op een bord, op de betreffende locatie moeten worden aangebracht," aldus Zuurmond. Ook pleit de Ombudsman voor het verplicht flyeren in de buurt door de aanvrager van de vergunning.

Eén lijn
"De gemeente heeft van heel veel bewoners mailadressen of mobiele nummers, dus een elektronisch bericht naar deze mensen kan ook. Ook zijn er buurtagenten, buurtregisseurs en gebiedsmakelaars die bijvoorbeeld Whatsapp gebruiken. Die kunnen dergelijke berichten ook verspreiden."

De gemeente plaatst vanaf 1 januari 2015 alle informatie op www.amsterdam.nl/bekendmakingen. Hiermee wil de gemeente één lijn trekken - zodat niet elk stadsdeel zijn eigen kanalen gebruikt.

Voorheen verschenen berichten onder andere in huis-aan-huisbladen als het Stadsblad en de Echo; ook verre van ideaal, stelt de Ombudsman, want 'veel mensen lezen die bladen ook niet'.

Zuurmond vindt dat de gemeente moet kunnen aantonen dat ze zich heeft ingezet om de informatie bij de buurtbewoners te krijgen. "En dat daarbij een mix van kanalen is gebruikt, zodat iedereen een reële kans heeft gehad om op tijd te reageren."

Volgens een Centrumwoordvoerder verstuurt het stadsdeel bij eigen projecten nog steeds bewonersbrieven, afhankelijk van de impact op de omgeving. In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld bij een festival, neemt het stadsdeel in de vergunning op dat de organisatie de buurt op de hoogte stelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden