Plus

Bewoners Noord vrezen Manhattan aan het Noordhollandsch Kanaal

Plots moeten er twee keer zo veel woningen komen rond de oude voetbalvelden van DWV in Noord. De omliggende buurten vrezen voor een Manhattan aan het Noordhollandsch Kanaal.

Links, aan de overkant van het water, moeten de nieuwe woningen komen. Beeld Jean-Pierre Jans

Op de impressies van stadsdeel Noord baadt de nieuwe woonwijk Elzenhagen-Zuid in het groen. Groen is de kleur die de dijk langs het Noordhollandsch Kanaal heeft meegekregen, groen is ook de achtergrond van de appartementencomplexen die worden gebouwd op de voormalige voetbalvelden van DWV. Daar tussendoor slingert water. En dan is er nog de nieuwe plek voor de atletiekbaan: groen.

Maar of Noords nieuwste nieuwbouwwijk echt zo groen wordt? Het aantal woningen dat er moet komen is in korte tijd meer dan verdubbeld, zo bleek vorige week bij een informatiemarkt van het stadsdeel.

1600 tot 2200 woningen
In het bestemmingsplan uit 2014 voor dit gebied werd nog gesproken van achthonderd tot duizend woningen. Inmiddels zet de gemeente hoger in, zo verklapten de posters aan de muur bij de informatiemarkt: dit jaar wordt bekeken of de bouw van 1600 tot 2200 woningen tot de mogelijkheden behoort.

Vooral in de noordelijke helft, grofweg tussen het BovenIJ Ziekenhuis en de nieuwe metrohalte voor de Noord/Zuidlijn, schieten de bouwblokken de lucht in.

Voor de zuidelijke helft wordt losse bebouwing beloofd in een parkachtig gebied, waarbij het Funenpark in stadsdeel Centrum als voorbeeld werd genoemd.

Manhattan
Maar dan wel hoger, concluderen de bewoners van de omliggende buurten op basis van de aantallen woningen. Ze vrezen voor een Manhattan aan het Noordhollandsch Kanaal.

Voor de hoogbouw langs de IJdoornlaan wordt gedacht aan twaalf tot zestien etages, zo hebben ze begrepen van de stedenbouwkundigen van het stadsdeel. De 'urban villa's' in de zuidelijke helft zouden altijd nog vijf tot zeven woonlagen krijgen.

Dringen
De gemeente heeft Elzenhagen-Zuid eind 2014 aangewezen als een van de plekken waar de stormachtige groei van de stad wordt opgevangen. Het vanouds vooral voor sportcomplexen gebruikte groen werd in 2005 genoemd als locatie voor elfhonderd woningen, maar daar kwam toen niets van terecht door de economische ­crisis.

De vrees in de omliggende buurten: nu de woningmarkt weer in beweging is geschoten, wil de stad te veel tegelijk in het gebied proppen.

"Het wordt dringen geblazen," zegt Pieter Hettema. Als voorzitter van de bewonersvereniging Buiksloot spreekt hij namens de bewoners van het dijklint even verderop, maar ook namens de overige buurten rondom de voetbalvelden - die hebben hun krachten gebundeld in het Elzenhagen-Zuid Overleg (Elzo).

Behalve de woningen zijn voor het gebied ook een middelbare school, een atletiekbaan, een daklozenopvang en een moskee gepland. De waterpartijen zijn volgens de bewoners toch vooral bedoeld voor de afwatering van de polder, omdat daarvoor op het winkelcentrum, het stenige Buikslotermeerplein, geen plek is.

Parkeeroverlast
En dan is er nog krijtmolen d'Admiraal aan de overkant van het Noordhollandsch Kanaal. Om de 'molenbiotoop' te verzekeren van voldoende wind blijft een deel van Elzenhagen-Zuid onbebouwd, met als gevolg des te meer woningen elders.

"Omdat Elzenhagen-Zuid nu leeg is, worden allerlei ambities en wensen zonder enige visie of prioritering in dit kleine gebiedje geconcentreerd," zegt Hettema.

'Voor de hoogbouw langs de IJdoornlaan wordt gedacht aan twaalf tot zestien etages' Beeld Laura Van Der Bijl

In de omliggende buurten wordt gevreesd voor parkeeroverlast en verkeersopstoppingen op 'hun' uitvalswegen naar de Nieuwe Leeuwarderweg. Langs die weg zijn ook nog wat woonblokken ingetekend, waar met angst en beven naar uitgekeken wordt.

Buikslotermeerplein
Hun alternatief: kijk voor woningen, waterpartijen, de middelbare school en de moskee ook naar het Buikslotermeerplein. Er zijn plannen om het winkel­centrum nieuw leven in te blazen, met een bioscoopcomplex om te beginnen. Met een paar nieuwe publiekstrekkers wordt het winkelcentrum meteen een stuk gevarieerder.

"Het is woekeren met de ruimte," zegt Kees van Lier, ook van Elzo. Hij vreest voor het groene karakter van het gebied. "De landschappelijke kwaliteit, de cultuurhistorische elementen, de samenhang met de laagbouw in de omliggende buurten.

Noord compleet stedelijk
Noord is historisch gezien een overgangsgebied tussen de compacte stad aan de andere kant van het IJ en het groene Waterland. Wordt Noord nu compleet stedelijk?"

Dan denkt hij vooral aan de dijk langs het Noordhollandsch Kanaal, nu de beeldbepalende lijn in het landschap. Langs de IJdoornlaan kan hoogbouw een lelijke onderbreking worden in het groen dat van het centrum doorloopt tot in Waterland. "Een kostbaar iets."

Groene dijk
Maar over het groen van Waterland gesproken: als de nieuwbouw niet binnen de stadsgrenzen een plek vindt, komen onherroepelijk de veenweiden ten noorden van de A10 in het vizier. En hoogbouw op loopafstand van de eindhalte van de Noord/Zuidlijn is toch niet onlogisch?

"Ik ben geen voorstander van bouwen in Waterland," zegt Van Lier. In woningen bij het station kan hij zich wel vinden, zolang de dijk maar groen blijft, zoals eerder afgesproken.

Ook hij ziet het winkelcentrum als alternatief. "Of leegstaand industrieel terrein, daarvan is er nog veel in Noord."

"Het groen zal zeker niet verdwijnen," zegt een woordvoerder van de gemeente in een reactie. "Wat de exacte afmeting wordt van de strook groen langs het kanaal, is nog niet bekend." ­

Datzelfde geldt voor de hoogte van de nieuwbouw. De gemeente broedt nog op de precieze plannen voor Elzenhagen-Zuid. Die moeten er tegen het einde van dit jaar zijn. Daarna krijgen de omliggende buurten de kans om inspraak te geven.

Weinig vertrouwen
Maar de in Elzo gebundelde bewonersgroepen hebben daar weinig vertrouwen in. De plotselinge verdubbeling van het aantal woningen zien ze als een valse start. De analyse van Van Lier: niet de groene polder is het uitgangspunt van de plannen, maar het aantal woningen dat er moet komen. "Het is gewoon boekhoudkundig uitgerekend: er moet zoveel huis in."

Vorige week hebben Hettema en VanLier ingesproken bij de gemeenteraad, toen het ging over het bouwrijp maken van Elzenhagen-Zuid, een investering van tien miljoen euro.

Pas bij de precieze plannen moet blijken welk weerwerk ze verder kunnen geven, zegt Van Lier. "We houden er rekening mee dat we tot aan de Raad van State moeten gaan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden