Plus

Bewoners Columbusbuurt boos om overlast tijdens renovatie

Woningcorporaties experimenteren met renovaties terwijl bewoners thuis wonen. Als het snel en goed gaat, is dat voor bewoners prettig. Loopt het niet lekker, dan volgt een horrorscenario, zoals bij tientallen woningen van De Key in de Columbusbuurt.

Bewoner Ryan wekt met megafoon op tot actie Beeld Dingena Mol

Bij de net geschilderde deuren van het appartement naar het balkon aan de Marco Polostraat in De Baarsjes hangt de verf erbij. De deuren waren niet afgeplakt. Bewoonster Sandra de Groot is de wanhoop nabij. Overal in de muren zitten gaten die niet of nauwelijks zijn gevuld. In de keuken vallen diverse leidingen op, die niet zijn weg gefreesd. Aan het plafond zitten op diverse plekken kunststof dozen. Als ze begint te vertellen kan ze niet meer ophouden.

"Ze komen er bij mij voorlopig niet meer in," zegt ze over de bouwvakkers. "Die zeggen niet wat ze komen doen. En ze staan in de keuken te roken." 11 december is het werk in haar woning begonnen, maar het is nog niet af.

Haar benedenbuurman Jeroen Stassen en Diana van den Brandt, die verderop in de straat woont, hebben dezelfde ervaringen. "Er zijn dagen dat ik huilend door het huis loop," zegt Diana. Enorme scheuren in de muren door werkzaamheden, die niet worden hersteld. In de keuken heeft ze een gat in de vloer zitten, waar de werklieden lappen in gepropt hebben.

Overal zitten verdwaalde vlekken latex. Op diverse plaatsen heeft een werkman, op zoek naar asbest, een schroevendraaier in het stucwerk of het behang gestoken. De schade is niet goed hersteld. De woning van Khalid Saadi en zijn gezin aan de Postjesweg moet nog gedaan worden. Maar hij houdt na vele bezoeken aan buren zijn hart vast.

Onacceptabel
Tijdens het gesprek wordt buiten actie gevoerd. Bewoner Ryan loopt met een megafoon door de Davisstraat, de Marco Polostraat, de Postjesweg naar het Columbusplein, waar de buurt samendromt. Overal hangen pamfletten: 'De Key knapt op; bewoners knappen af'. "Kom uit de huizen," roept Ryan. "Het werk dat wordt afgeleverd is onacceptabel. Het enige wat we willen is een normaal leefbaar huis."

Nadat vele jaren achterstallig onderhoud, werd de bewoners ongeveer twee jaar geleden door De Key 'woningverbetering tijdens bewoning' voorgesteld. Ze zouden centrale verwarming krijgen, nieuwe ramen en kozijnen en een verfbeurt aan de buitenkant. Binnen zou schade alleen gerepareerd worden als die aan de renovatie te wijten is. Het project is aanbesteed bij Logchies uit Beverwijk, dat diverse onderaannemers en technische bedrijven heeft ingezet.

Het gaat om 360 appartementen en nog eens zo'n twintig winkelpanden. Er werd enkele malen gepeild om de vereiste 70 procent instemming van de bewoners te halen. Zij kregen 250 euro vergoeding voor de overlast. Beloofd werd het werk in een tijdsbestek van acht tot twaalf dagen uit te voeren.

Niet beantwoord
Voor studenten, bejaarden en zieken zijn wisselwoningen geregeld. Andere bewoners kregen, anders dan bij grootschalige renovatie, geen verhuisvergoeding van bijna 6000 euro en geen vervangende woningen.

In april 2017 is met het project gestart. De uitvoering is inmiddels diverse malen vertraagd. De praktijk verschilt volgens bewoners sterk van wat De Key heeft voorgesteld. De kwaliteit van uitvoering noemen zij diep droevig. De werknemers komen niet op de afgesproken data, waardoor bewoners extra vakantiedagen moeten opnemen.

Houten opbergkasten op de balkons zijn vervangen door plastic kasten die snel stukgaan door de wind. De Key heeft een telefoonnummer voor klachten, maar dat wordt volgens bewoners beantwoord door wisselende medewerkers die niets weten van afspraken. De uitvoerder van Logchies en de opzichter van De Key wijzen volgens bewoners naar elkaar.

Kalmeringsmiddelen
In december gingen bewoners door het lint en volgde er overleg met De Key, die beterschap beloofde. Nadat sommige bewoners al vier maanden in de troep zaten in plaats van acht dagen, en de kwaliteit niet verbeterde, is sinds april de bewonersactiegroep Keyhard opnieuw actief. Bewoners slapen niet meer als gevolg van de stress. Sommigen houden zich op de been met kalmeringsmiddelen. De SP begeleidt de boze bewoners.

Deze week kwamen rond de twintig bewoners bij elkaar op een actievergadering. Ze hebben handtekeningen bij tweehonderd huizen opgehaald. Een van de bewoners vertelde dat bouwvakkers bij haar een schoorsteen met asbest lieten instorten in de huiskamer.

De SP wordt door De Key gezien als opruiende factor. "Maar wij houden mensen rustig," zegt oud-partijsecretaris Hans van Heijningen na afloop van de tumultueuze bijeenkomst. "Wij halen stress weg, zorgen dat er geen klappen vallen en dat bewoners afspraken maken en brieven schrijven."

Geen draagvlak
Deze week stuurt Keyhard een eisenpakket naar de verhuurder. De actievoerders vragen een gesprek met de directie en raad van toezicht van De Key en stellen een ultimatum: bezoek binnen twee weken gedupeerden, waarna terugkoppeling binnen drie dagen volgt. Er moet een officiële oplevering komen als het werk klaar is, en avondspreekuren.

De renovatie is door De Key voorbereid met de bewonerscommissie. Voorzitter Jan de Wilde zegt dat, fouten en incidenten daargelaten, het gros van de werkzaamheden aanvaardbaar gedaan wordt. Hij ziet wel de enorme boosheid bij een deel van de bewoners, maar merkt dat hij bij die groep geen draagvlak heeft. De stortvloed aan pamfletten in de straat ziet hij als het resultaat van intimidatie.

In een reactie laat De Key weten dat werken in bewoonde woningen een ingrijpend proces is. "Het is een groot project en complexer dan wij hebben voorzien. Wij doen er alles aan om werkzaamheden in overleg met bewoners zo goed mogelijk af te ronden." De corporatie stelt graag in gesprek te gaan met de groep ontevreden bewoners om oplossingen te zoeken.

Klussen tussen de mensen extra complex

Veel woningcorporaties in Amsterdam worstelen met woningverbetering in bewoonde staat. Eigen Haard staat momenteel voor de rechter, die uitspraak moet doen of bepaalde grootschalige onderhoudsprojecten wel of niet uitgevoerd mogen worden als de bewoners er nog wonen. Twee rechters zijn poolshoogte komen nemen in de Wegener Sleeswijkbuurt, waar bewoners een zaak aanspanden nadat ze werden geconfronteerd met schimmel, gaten in muren, diverse lekkages en muizen.

De overlast was enorm. Maar er zijn ook andere projecten van Eigen Haard, zoals de verduurzaming van 150 woningen in de Maria Montessoribuurt, waar het werk tot tevredenheid van veel bewoners werd uitgevoerd. "We renoveren in Amstelveen al veel huizen in bewoonde staat," zegt Wim de Waard van Eigen Haard. "Dat waren eengezinswoningen." Bij appartementencomplexen zijn de ervaringen wisselend.

Wisselende ervaringen
Woningcorporaties experimenteren sinds 2012 vaker met renoveren in bewoonde staat. Vanwege milieueisen moeten ze vaker renoveren. Het wordt corporaties te duur om steeds bewoners uit te plaatsen, hen zo'n 6000 euro verhuiskosten te moeten betalen en wisselwoningen te regelen. Voor bewoners is het vaak prettiger niet te verhuizen, tenzij de overlast groot wordt. De gedachte is dat dit goed mogelijk is als het werk snel wordt uitgevoerd.

Ook Stadgenoot, Ymere en de Alliantie hebben wisselende ervaringen. "Van tevoren zijn bewoners bang dat het vervelend wordt," stelt Pim de Ruiter van Stadgenoot. "Tijdens het werk lopen de spanningen vaak op. Maar achteraf zitten de meesten opgelucht en blij in hun vernieuwde woning."

Rochdale zet in bepaalde wijken woningverbetering in bewoonde staat niet door. "Wij hebben besloten een project in de Postjesweg, dat te vergelijken is met wat De Key doet in de Columbusbuurt, niet in bewoonde staat uit te voeren."

De Woonbond signaleert landelijk stijgende klachten over renovaties bij huizen terwijl daar nog gewoond wordt: "De rechter moet er vaak aan te pas komen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.