Klimaatdemonstratie

Betoog leerling Spinoza Lyceum: stop met dat papier

Duizenden scholieren demonstreerden vandaag in Den Haag voor een beter klimaat. Volg hier de laatste ontwikkelingen.

Jongeren spijbelen om actie te voeren tegen klimaatverandering Beeld ANP

Als voorbereiding op de klimaatdemonstratie liet Nederlands docent Kasper Soeters zijn leerlingen van het Spinoza Lyceum een betoog schrijven over de mars.

De resultaten stemden hem hoopvol. Eén van zijn leerlingen wilde zelfs graag aan de docent duidelijk maken dat een beter klimaat toch écht bij jezelf begint.

Bomen kappen voor schrijfgerei is allang niet meer van deze tijd, vindt de nieuwe generatie klimaatbetrokkenen.

De organisatie achter de klimaatmars in Den Haag roept scholieren op om volgende week weer te demonstreren. Of er weer op het Malieveld of regionaal gedemonstreerd gaat worden is nog onbekend, zegt een van de initiatiefnemers.

De opkomst was vandaag veel groter dan verwacht. Onderwijsminister Arie Slob vindt het "sympathiek" als scholieren willen actievoeren, maar zegt dat ze het niet onder schooltijd moeten doen. De leerplicht gaat volgens hem voor.

Op het Haagse Malieveld zijn veel meer scholieren bijeengekomen voor het klimaatprotest dan op voorhand werd verwacht.

Ondanks dat is alles rustig verlopen. Rekening werd gehouden met ongeveer 4000 jongeren, maar de organisatie schat het aantal uiteindelijk op maar liefst 15.000.

Een politieagent zag ook meer scholieren dan verwacht: "Maar als alles dan zo rustig verloopt, is dat echt kicken.''

Duizenden scholieren uit het hele land kwamen samen op het Malieveld om te demonstreren voor een beter klimaat en om de politiek op te roepen tot maatregelen.

Veel bekijks
De demonstranten liepen via de Hofvijver en de Mauritskade terug naar het Malieveld. De stoet trok veel bekijks. De demonstranten kregen applaus, werden toegezongen en konden rekenen op steun.

Toch was de politie blij dat er geen 'foute' groepen zich aansloten bij de mars. "We zijn altijd beducht op tegenstanders van een protest, daarom zijn we ook met veel. Het gaat immers om kinderen en die moeten altijd veilig zijn. Ik ben blij dat dit gelukt is.''

Ook de NS merkte grote drukte en heeft mensen op verschillende perrons ingezet om reizigers te begeleiden. Het was vooral druk vanuit Utrecht, Leiden en Rotterdam.

Premier Mark Rutte vindt het fantastisch dat duizenden jongeren zich donderdag hebben aangesloten bij de klimaatmars. "Ik heb ze gezien, het waren er heel veel'," zei de premier. "Ik vind het een belangrijk signaal dat jonge mensen zo betrokken zijn."

De scholieren - naar schatting zeker 10.000 - vinden dat de regering niet genoeg doet om klimaatverandering tegen te gaan, maar volgens Rutte is Nederland qua ambities al een koploper in Europa. "Geen kabinet waar dan ook in Europa heeft ambities zoals deze regering," stelt Rutte.

Maar, daarmee wil hij niet aan de scholieren meegeven dat "Nederland al genoeg doet. Dat vind ik een lullige reactie.'' Volgens hem is de vraag hoe je de "energie van de jongeren kan gebruiken om de rest van Europa mee te krijgen in de Nederlandse ambities''.

Vanwege de drukte op het treinstation in Den Haag houdt de politie scholieren tegen op het Malieveld. Ze mogen in groepen naar het station.

Luc Maree (17) in het midden, Daan Demes (16) rechts en Joris Rijssingen (17) vinden het heel vet dat er zoveel jongeren zijn komen opdagen. “Het is echt mooi dat we ons zo hebben verenigd voor een gemeenschappelijk doel," zegt Rijssingen.

“Veel hebben ook de moeite genomen borden te maken, iedereen roept klimaatgerelateerde dingen, dat maakt impact.”

De jongens zelfs zijn vanuit Noord-Brabant naar Den Haag gereisd omdat zij vinden dat er iets moet gebeuren. “Om te beginnen met vervuilers, grote en kleine bedrijven, die moeten harder aangepakt worden," zegt Maree.

“Meer doen, minder praten en onze mentaliteit moet veranderen. Daar kan de overheid in sturen. Beter informeren en belasting heffen op CO2-uitstoot. Dat zou een goed begin zijn.”

Beeld Raounak Khaddari

Lot van Roosmalen (16) vond het eerst alleen gezellig om mee te doen aan de klimaatmars. “Pas later toen ik met erin ben gaan verdiepen ontdekte ik hoe ernstig de problemen eigenlijk zijn. De veranderingen gaan veel sneller dan we denken en het is heel bijzonder dat we hier met zijn allen zijn. Zoveel scholieren, dit moet een duidelijk signaal zijn, toch?”

Beeld Raounak Khaddari

De klimaatmars is afgelopen. Op hef Malieveld zoeken scholieren elkaar op en is er muziek.

Beeld Raounak Khaddari

Hayley Headley (17) vindt het onbegrijpelijk dat er zo weinig wordt gedaan aan het klimaat in Nederland. “Een groot deel bevindt zich onder de zeespiegel en nog dringt de noodzaak van een streng beleid niet door tot de Nederlandse overheid.”

De tiener vindt dat veranderingen op individueel niveau niet genoeg zijn. “De overheid moet stoppen met het helpen van bedrijven die de aarde vervuilen, meer aansturen op recyclen en de economische focus veranderen naar een ecologische focus. Dat had gisteren gebeurd moeten zijn.”

Beeld Raounak Khaddari

Vera Meerpoel (16) uit Haarlem kreeg geen toestemming van haar school om te protesteren vandaag. “Mijn ouders vinden het oké, al vinden ze ook dat ik zelf de consequenties moet dragen.”

Dat betekent dat de 16-jarige straf krijgt voor haar ‘spijbelen’ vandaag, maar dat weerhield haar er niet van de straat op te gaan. “Er wordt door de overheid zoveel gepraat. Het gaat ook enkel over de economie, maar zonder klimaat kunnen we geeneens een economie hebben straks.”

Beeld Raounak Khaddari

Jesse Klaver (GroenLinks) liet ook zijn neus even zien bij de actie. Ze eisen dat hun regering meer actie onderneemt om klimaatverandering tegen te gaan

Beeld ANP

Leonie Borgedorff (17) (links) Dana van der Spel (12) (midden) en Iris van Heeswijk (14) zijn alle drie veganist. “Dat is een van de beste dingen die je kunt doen voor het klimaat," zegt Van der Spel.

Ze is vandaag de enige van haar klas die meeloopt met de klimaatmars. “Ik moet wel. De overheid wil niet naar ons luisteren dus moeten we het zelf regelen.”

Dat er wordt geroepen dat de protesterende scholieren spijbelen vindt Van Heeswijk onterecht. “We zijn allemaal geoorloofd afwezig en als het toch spijbelen wordt genoemd, dan ben ik er trots op dat ik het doe.”

De vriendinnen stemmen ‘later als ze groot zijn' sowieso op de Partij voor de Dieren. "Die denken wél na over de aarde."

Beeld Raounak Khaddari

Luna Koolen (15) mag nog niet stemmen, maar weet al wel welke partij haar stem krijgt later: GroenLinks. “We moeten veel meer bezig zijn met het klimaat. We hebben er maar één en die zijn we nu aan het verpesten met z’n allen.”

Zelf doucht Koolen zo kort mogelijk, doet ze altijd alle lichten uit en let ze op alle andere kleine dingen. Al weet ze dat het niet genoeg is. “We moeten het met zijn alleen doen. Daarom moet de overheid ingrijpen en van ons klimaat snel prioriteit afgaan maken.”

Beeld Raounak Khaddari

Merle van Beest (16) en Mette de Haas (17) hebben twee uur gewerkt aan hun spandoek. “We wilden iets doen, vandaag is de dag.”

Het zit de meiden dwars dat volwassenen beleid maken terwijl het hún probleem wordt later. "Van Beest heeft duidelijke ideeën over wat er moet gebeuren: “Meer belasting op CO2-uitstoot, meer acties tegen vlees eten en de bevolking beter informeren over de gevolgen van klimaatverandering.”

Van Beest is zelf al gestopt met vlees eten omwille van het klimaat. “Zo moeilijk is het niet.”

Beeld Raounak Khaddari

Ook grootouders zijn erop uit om mee te doen aan de klimaatstaking. “Voor onze kleinkinderen. Als de politiek niets doet, moeten wij het doen.”

Beeld Raounak Khaddari

Lisse Roland (16): “Dit had ik niet verwacht, zoveel mensen. Geweldig! Het verkeer is zelfs afgezet en de sfeer is tot nu toe heel goed. Gelukkig.” Roland is er vandaag niet alleen voor zichzelf. “Kijk: ik ga dood, maar de aarde blijft, daarvoor moeten we in actie komen."

Lisse Roland links Beeld Raounak Khaddari

Het is nog steeds bijzonder druk in de treinen richting Den Haag Centraal. Vanuit Utrecht, Leiden en Rotterdam zijn "grote reizigersstromen'' op weg naar Den Haag, waar scholieren demonstreren voor een beter klimaat.

"Dat zijn duidelijk demonstranten, want de ochtendspits is voorbij. Het is drukker dan vooraf was verwacht," aldus een woordvoerder van de NS.

Stationshal
De vervoerder vraagt de demonstranten om na aankomst in Den Haag niet in de stationshal te blijven hangen, maar meteen naar het Malieveld te gaan, zodat ze ruimte maken voor mensen die later aankomen.

De NS ziet wel dat het aan het einde van de ochtend langzaamaan wat rustiger wordt in Utrecht, Leiden en Rotterdam en dat de meeste demonstranten in Den Haag zijn of onderweg zijn.

Op de perrons van vertrekstations en op Den Haag Centraal staan extra veiligheidsmedewerkers om de stroom reizigers in goede banen te leiden. Volgens de NS is het in de treinen druk en "niet comfortabel," maar is de situatie "beheersbaar''.

Op het Malieveld in Den Haag zijn duizenden scholieren aangekomen om te demonstreren voor een beter klimaat. Volgens de politie gaat het om 4000 tot 5000 jongeren.

Zoals gebruikelijk bij dergelijke demonstraties blijkt ook dit protest weer voedingsbodem voor creatieve protestslogans.

Zo heeft een scholier een bord gemaakt met de tekst 'You Shell Not Pass' - wat natuurlijk een knipoog is naar de gevleugende uitspraak van tovenaar Gandalf the Grey in Lord of the Rings.

Ook nog het vermelden waard is het bord dat een vrouwelijke scholier heeft meegebracht: 'Ik val op mannen met een kleine ecologische voetafdruk.' Aan creativiteit in elk geval geen gebrek, bij de begeesterde scholieren.

Kiran Woudstra (14) van het Hyperion Lyceum is naar Den Haag gereisd omdat ze het belangrijk vindt dat haar generatie een toekomst heeft. “Ik heb mijn spandoek vanmorgen gemaakt maar het is nog niet af.”

Ze heeft stiften bij zich. “Ik heb een goed voorbeeld: mijn moeder. We nemen bijvoorbeeld altijd onze eigen bekers mee als we ergens een smoothie of milkshake kopen en ik eet vegetarisch.”

De overheid is op de goede weg. “We moeten niet alleen negatief praten, laten we realistisch blijven. Ze hebben bijvoorbeeld al het verstrekken van gratis plastic tasjes verboden. Dat is iets, maar nog altijd te weinig.”

Beeld Raounak Khaddari

De NS merkt grote drukte en heeft extra mensen ingezet om het vervoer naar Den Haag in goede banen te leiden. "We zien drukte op weg naar Den Haag vanuit Utrecht, Leiden en Rotterdam. Vooralsnog lijkt het erop dat iedereen kan meegaan. Misschien dat mensen later op de ochtend een trein later moeten nemen."

De trein van tien voor tien naar Den Haag zit vol. Scholieren staan op de trap, zitten op de deurscharnieren of bij elkaar op schoot.

De treinrit duurt net geen uur, genoeg tijd voor de scholieren om te Tinderen- “swipe naar links, ieeel jij valt echt op kakkers”-, selfies te maken, snoep uit te delen en foto’s te liken op Instagram. Een enkeling speelt een spelletje op zijn telefoon.

En er wordt veel, heel veel gepraat. Niet over het klimaat of het milieu maar over de de achterklap van het Amsterdamse schoolleven, wanneer er nu eindelijk gerookt kan worden en wat er geluncht gaat worden.

Bij elk station stappen er nog meer scholieren in de al volle trein. De scholieren blijven alert en zijn niet te beroerd op te staan voor ouderen. “Lukt het mevrouw?” vragen Floor van Zijl en haar vriendinnen als een oudere vrouw vaststaat in de hal.

Ze helpen naar een zitplek voor ze weer hun telefoons erbij pakken.

Op Amsterdam Centraal verzamelden vanmorgen zeker honderd Amsterdamse scholieren om samen naar het Malieveld te reizen.

“We mogen niet stemmen. Formeel hebben wij niets in te brengen. Dit is onze manier om van onze stem te laten horen," zei Romane Babled (16), die samen met zes vriendinnen van het Montessori Lyceum Amsterdam wachtte op de trein naar de Hofstad.

“Het voelt niet als spijbelen, zegt Juno Valk (15). “Dat is het ook niet. School heeft er rekening mee gehouden, de absentie is bij voorbaat al geoorloofd en we doen dit niet voor onszelf. De klimaatveranderingen gaan mijn generatie weinig opleveren. Ik ben hier voor volgende generaties: zij gaan hier profijt van krijgen.”

Juno Valk en Floor van Zijl Beeld Raounak Khaddari

Adwin Bosschaart, docent aan de Hogeschool van Amsterdam, onderzocht hoe betrokken Amsterdamse scholieren zijn bij het klimaatprobleem. 'De meest betrokken leerlingen zijn afkomstig uit de buurt van de grachtengordel.'

Beeld ANP

Dat scholieren van heinde en verre naar het Malieveld in Den Haag zouden komen werd al voorspeld. Toch lijkt het erop dat de NS niet helemaal berekend is op de massale opkomst van jongeren die per trein naar de Zuid-Hollandse stad willen reizen. Filmpjes verschijnen op social media van overvolle treinen.

Beeld ANP

De Zweedse scholier Greta Thunberg (16) is de initiator van de schoolstaking. Ze is het grote voorbeeld van honderdduizenden scholieren in België, Duitsland en talloze andere landen die al weken de straat op gaan om actie te eisen tegen de opwarmende aarde. Heeft ze dit zelf bedacht of is zij een marionet van haar markante familie? 'Ik laat me door niemand brainwashen.'

Het Parool interviewde kinderen die vandaag demonstreren en hun ouders. Wat vinden de ouders ervan? 'Ik ben verbaasd over de politici die zo hard uit de hoek komen over die kinderen die gaan staken.'

Beeld Ivo van der Bent

In een open brief in Trouw betuigen 350 Nederlandse wetenschappers hun steun aan de klimaatdemonstratie. Vandaag staan naar verwachting enkele duizenden demonstrerende jongeren op het Haagse Malieveld. 'Nederland voldoet niet aan de zelf opgestelde klimaatdoelen,' schrijven de wetenschappers.

Ze noemen het Klimaatakkoord 'niet afdoende en te vrijblijvend'. In de brief staat: 'Op basis van de feiten die de klimaatwetenschap verschaft, hebben de actievoerders groot gelijk. Daarom steunen wij als wetenschappers deze actie. Het is inderdaad nu hoog tijd voor ingrijpende maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen snel en drastisch te reduceren, en zo de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius en bij voorkeur tot 1,5 graden Celsius.'

Elders in Europa protesteren ook jongeren tegen het klimaatakkoord. In België krijgen de - inmiddels massaal en regelmatig - spijbelende scholieren steun van wetenschappers.

Vandaag komen demonstrerende scholieren uit heel het land naar Den Haag. Ze roepen allemaal de politiek op om meer ambitie te tonen voor het klimaat.

Veel Amsterdamse scholen maken er geen probleem van en ook de Algemene Vereniging van Schoolleiders (AVS) steunt de middelbare scholieren. Maar zowel minister Arie Slob (ChristenUnie) als de Amsterdamse wethouder Marjolijn Moorman verzetten zich tegen de aangekondigde staking.

Jongeren bereiden zich op het Malieveld voor om actie te voeren. Beeld ANP
Jongeren bereiden zich op het Malieveld voor om actie te voeren. Beeld ANP
Jongeren bereiden zich op het Malieveld voor om actie te voeren. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden