Plus

Beroepsklager Schiphol: 'De inspectie gebruikt kulargumenten'

Wie te ver van Schiphol woont, mag de luchthaven niet ter verantwoording roepen. Wat ver is, blijkt rekbaar. Een inwoner van Baarn woont pal onder de vliegroute en maakte bezwaar. Hij trok een beerput open.

Ingenieur Its van der Es uit Baarn is volgens de luchtvaartinspectie geen belanghebbende bij Schiphol Beeld Mark van der Zouw

''Ik ben van oordeel dat inwoners van gemeenten buiten de directe kring van gemeenten rondom Schiphol niet als belanghebbende kunnen worden aangemerkt.''

Was getekend, de inspecteur-generaal leefgomgeving (sic) en transport. Met dat oordeel, eerder deze maand verstuurd aan Its van der Es, een inwoner van Baarn, zet luchtvaartinspectie ILT honderdduizenden Nederlanders die hinder van Schiphol ondervinden buitenspel.

Niet alleen een groot deel van de Schipholregio wordt zo buitengesloten. Ook inwoners van onder meer de Amsterdamse binnenstad, Hoofddorp-centrum of Ouderkerk zijn geen 'belanghebbende' bij Schiphol.

Als Lelystad Airport opent, zal de inspectie daar dezelfde grenzen aanhouden. Dat betekent dat het merendeel van de huidige Lelystadklagers, waaronder de succesvolle lobby van Overijsselaren en Veluwebewoners, straks geen handhavingsverzoeken of bezwaren kunnen indienen tegen het vliegveld.

Papieren strijd
Het besluit, gesteund door het ministerie van Infrastructuur en Milieu, is het eindresultaat van een lange papieren strijd die Its van der Es de afgelopen maanden met ILT uitvocht.

Van der Es is boos op 'de doofpot'. Iedereen spreekt maar over die keiharde grens van 500.000 starts en landingen, maar die is volgens hem vorig jaar overschreden. En er wordt niet gehandhaafd.

Dus schreef hij eind vorig jaar een handhavingsverzoek om de inspectie te dwingen die grens wél te handhaven. Hij schreef ook een bezwaarschrift: moet niet alle vliegverkeer op Schiphol worden meegeteld, dus ook zakenvluchten waarvoor tickets zijn verkocnt? Beide worden afgewezen, waarop Van der Es bezwaar aantekent. Vervolgens hoort hij niks meer.

Door de knieën
Tot luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen eind april op een bijeenkomst in de Tweede Kamer tussen neus en lippen door meedeelt dat twee 'handhavingsverzoeken' zijn afgewezen. 'Deze zijn in het kader van het anticiperend handhaven door ILT afgewezen omdat in 2016 gevlogen is volgens de regels.'

Het zijn de verzoeken van Its van der Es. Maar Van Nieuwenhuizens luchtvaartinspectie nog helemaal niets afgewezen. Dat gebeurt pas 19 dagen later.

Provincie Noord-Holland Beeld LVDB/Het Parool

Daarop aangesproken, gaat Van Nieuwenhuizen door de knieën. Ze laat weten de Kamer verkeerd te hebben voorgelicht. Achter de schermen wordt duidelijk dat ILT haar eigen baas op het verkeerde been heeft gezet.

De bezwaren van de Baarnse ingenieur zijn ook niet afgewezen, maar vanwege Van der Es' woonplek 'niet ontvankelijk verklaard'. In inspecteurstaal 'onderscheiden de belangen van Van der Es zich in onvoldoende mate van de belangen van andere bewoners in de rest van de wijde omgeving'.

Baarn ligt niet binnen de geluidszone van Schiphol en dus bestaat Baarn niet voor de luchtvaartinspectie. Volgens een woordvoerder voert ILT daarmee staand beleid van het ministerie uit.

Geografisch argument
Van der Es heeft naar eigen zeggen last van vliegverkeer van en naar drie, misschien wel vijf Schipholbanen. Eerder dit jaar concludeerde vliegklachtendienst BAS dat het aantal klagers uit 't Gooi flink stijgt, omdat veel vaker boven het gebied is gevlogen.

'Belanghebbende' kunnen de inwoners echter niet zijn. 'De omstandigheid dat Baarn geheel of gedeeltelijk onder luchtverkeerswegen ligt, is onvoldoende,' vindt de inspecteur. 'Deze voeren over vele honderdduizenden, zo niet miljoenen woningen in Nederland. Waarbij niet valt in te zien waarom inwoners van Baarn zich daarvan onderscheiden.'

Ook ILT lijkt niet helemaal zeker van zijn geografische argument en haalt een tweede reden van stal: 'Baarn is niet vertegenwoordigd in de Omgevingsraad Schiphol'. Dat de provincie waarin Baarn ligt - Utrecht - wel in dat overlegorgaan zit, maakt volgens de inspectie niet uit.

Speelterrein
Het is opvallend dat die raad als maatstaf wordt gebruikt terwijl minister Van Nieuwenhuizen deze juist de wacht heeft aangezegd. Mede omdat onduidelijk is wie precies door wie wordt vertegenwoordigd.

De raad, die nu vecht voor zijn bestaan, doet er ook alles aan om hinder buiten het eigen speelterrein te bagatelliseren. 'Buiten de geluidscontour is de ernstige hinder kleiner dan erbinnen, waar vliegtuiggeluid de dominante vorm van geluidhinder is.'

Van der Es noemt de afwijzingen van de luchtvaartinspectie 'heel begrijpelijk'. "De inspectie zit aan alle klanten klem. Ze kunnen het vliegverkeer op Schiphol niet handhaven, maar willen dat niet aan de grote klok hangen. Dus komen ze met kulargumenten."

Hij vermoedt ook dat de gang van zaken vooral bedoeld is om het aanspannen van zaken te ontmoedigen. Van der Es is 'beroepsklager' - zelf ziet hij zich liever als lucghtvaartactievoerder - iemand die procedures door en door kent en daar ten volle gebruik van maakt. Een klant voor ILT-afdeling 'aviation approvals' in Hoofddorp, of zoals de ingenieur het zelf noemt: de divisie zoekgeraakte handhavingsverzoeken'.

Dwangsom
Dat stempel leidt er blijkbaar toe dat bezwaarmakers geen antwoord krijgen binnen de tijd die daarvoor staat. En als ze daartegen bezwaar maken, ontvangen ze geen reactie in de tijd die dáár weer voor staat.

En als ze, zoals ingenieur Van der Es, vervolgens met succes naar de rechter stappen om daar beroep tegen in te stellen uiteindelijk exact gelijke afwijzingsbrieven ontvangen over twee verschillende onderwerpen - waarin de ondertekenaar haar functie ook nog eens consequent verkeerd schrijft.

Zijn gelijk haalt Van der Es vooralsnog niet, maar hij heeft wel recht op een dwangsom van 310 euro. Die is, geheel in lijn met het voorafgaande, niet binnen de wettelijke termijn overgemaakt. Inmiddels is het geld binnen, maar wacht de ingenieur nog op de bijbehorende vergoeding voor griffierechten.

500.000

Jaarlijks mogen er rond Schiphol maximaal 500.000 vluchten worden gemaakt.

Geen harde grens
500.000 vluchten mogen er jaarlijks maximaal van Schiphol worden gemaakt, maar in 2017 waren het er 514.000. Hoe hard is de grens dan?

Het verschil zit in definities. De grens van 500.000 vluchten betreft 'handelsverkeer', vliegverkeer met commerciële doeleinden, waarvoor bijvoorbeeld tickets of vrachtkosten zijn betaald. Vanaf (veelal) Schiphol-Oost vertrokken vorig jaar ook ruim 12.000 vluchten zonder commercieel oogmerk.

Het gaat onder andere om helikoptervluchten van de politie en de traumaheli, maar daar is het Van der Es niet om te doen. Ook 'klein zakelijk verkeer met vliegtuigen die eigendom zijn van de inzittenden, of waarvoor tickets zijn verkocht vallen eronder. "Die vallen wel onder de definitie van handelsverkeer en moeten dus door de inspectie worden meegeteld bij de controle op de naleving van de 500.000 vliegbewegingen grens."


Meer klachten
Op de geluidnormen voor Schiphol wordt volgens luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen door de luchtvaartinspectie 'anticiperend gehandhaafd'.

Volgens de ingenieur heeft de inspectie al in 2016 niet gecontroleerd of de geluidnormen van het nieuwe normen en handhavingstelsel worden nageleefd. Dat kon de inspectie toen ook niet, omdat de Europese geluidsnormen toen nog niet op maat gemaakt waren voor Schiphol.

Volgens de inspectie - en de minister - kunnen die afspraken niet worden gehandhaafd omdat ze formeel nog niet in de wet zijn vastgelegd. Om die reden wees de rechter dit jaar ook gelijkluidende bezwaren van een inwoner van Aalsmeer af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden