Plus

Berenklauw en distel eten in het groene hart van West

In het groene hart van Amsterdam-West, natuurgebied De Bretten, groeit veel eetbaars. Voor de onervaren wildplukker is er nu een begeleide wandeling. 'Lekker, gefrituurde bladeren van de Japanse duizendknoop.'

Wildplukker Steven Dirven geeft uitleg over de eetbare natuur in De Bretten.Beeld Dingena Mol

Grote kans dat u nog nooit gefrituurde berenklauw of rauwe distel met een saus van kruilook en zevenblad heeft gegeten. Maar wist u dat u de ingrediënten voor deze bijzondere gerechten gewoon uit de Amsterdamse stadsnatuur kunt halen?

Bij de wildplukwandelingen in natuurgebied De Bretten, een samenwerking tussen Hemelse Tuinen, café-restaurant Bret en Landschap Noord-Holland, sluit u een middag lang aan bij fanatieke wildplukkers, die u alles kunnen vertellen over eetbare planten uit de stadsnatuur. De oogst wordt aan het einde van de dag door een profes­sionele chef bereid.

Verbinding leggen
Voor de eerste editie verzamelt een groep van ongeveer twintig man zich bij Bret, dat een jaar geleden is gebouwd op het plein bij Station Sloterdijk, om wat vroeger landbouwgrond was weer groen te maken. "Vijf jaar geleden was alles hier nog van beton. Met Bret wilden we de oude boer terugbrengen," zegt Jair Schalkwijk (32) van Bret. "We wilden iets doen om de verbinding te leggen tussen het kantoorgebied en de Bretten. In samenwerking met Landschap Noord-Holland en de NS bedachten we een wandeling, en nu leek het me leuk die samen te lopen met wildplukkers."

Vanaf Bret neemt de groep de bus naar het natuurgebied, dat ook wel Amsterdams laatste stukje wilde natuur wordt genoemd. Nog geen vijf minuten nadat de bus de groep heeft afgezet, ziet wildplukker Steven Dirven (29) in de berm het eerste eetbare plantje: koolzaad, te herkennen aan zijn gele bloem.

"Door de economische crisis werd er niet naar De Bretten omgekeken, waardoor dit soort gewassen de kans kreeg te groeien. Dat komt mooi uit, want de zaadjes kunnen we gebruiken om bio-olie uit te persen. Het plantje zelf kun je eten als een soort minibroccoli: lekker in een wokgerecht."

Tussenweg
Dirven is tijdens zijn tuinopleiding in aanraking gekomen met wildplukken. "Ik begon alles uit de natuur te eten en dat gaf me een gevoel van authenticiteit terug. Ik was mezelf kwijt en hervond mezelf in de natuur." Hij wil alleen niet afgezonderd leven. "Ik vind het belangrijk mensen om me heen te hebben, daarom ben ik op zoek naar een tussenweg tussen stad en natuur."

Alle deelnemers krijgen een papieren tasje mee om de oogst in te verzamelen. Voordat het plukken begint, benadrukt Dirven het belang van goed nadenken voordat je iets plukt. "Stel, ik haal nu al het koolzaad weg, dan groeit er volgend jaar niks meer en hebben de dieren en wij minder te eten."

Voorzichtig met fluitenkruid
De wandeling gaat verder over een fietspad, waarna al snel duidelijk wordt dat het geen rustig gebied is. De route ligt in de schaduw van fabrieksschoorstenen en volgt een weg langs het treinspoor en snelwegen. Dit contrast maakt de route apart: de stadsnatuur is erg afwisselend.

"Dit gebied kent drie verschillende soorten grond en hoogtes, wat zorgt voor een grote diversiteit," zegt boswachter Lothar Valentijn, die ook meewandelt. "Je komt hier 55 vogelsoorten tegen. Ook leven er wezels, hermelijnen, hazen en ongeveer tien vossen." Valentijn is blij met het initiatief. "We zorgen ervoor dat De Bretten meer bekendheid krijgt, wat belangrijk is voor het behoud. Als niemand het gebied kent, wie zorgt er dan voor?"

Rietstengels
De groep is verrast over de hoeveelheid eetbare plantensoorten. Binnen een uur zijn we er al zo'n tien tegengekomen. "Zonde dat er inmiddels een schat aan kennis verloren is gegaan, je kunt eigenlijk zo veel uit de natuur halen," zegt een wandelaar. "Normaal zou ik het als onkruid zien." De verbazing is groot als de groep leert dat rietstengels eetbaar zijn. "Ik ga het meteen proberen," zegt boswachter Valentijn.

Voordat Dirven zijn verhaal heeft afgemaakt steekt hij het in zijn mond, waarna hij het snel uitspuugt. "Je moet ook niet de oude eten, die zijn niet meer lekker," zegt Dirven lachend. "Het is bovendien cruciaal dat je de stengel pelt en alleen de binnenkant eet."

Het blijkt dat bijna alles wat in het gebied groeit te eten is, alleen met fluitenkruid moet je voorzichtig zijn. "Je kunt de soort verwarren met de gevlekte scheerling. Een groepje hippies uit Portugal zag het plantje aan voor een andere soort. Na het eten ervan zijn ze allemaal gestorven. Het schijnt zelfs dat filosoof Socrates met dit gif is gedood. Je kunt beter met een andere plantenfamilie beginnen, bijvoorbeeld met de kruisbloemigen. Die herken je zo, en kun je allemaal eten."

Rauwe distel
Vlak voor het einde van de wandeling loopt de groep langs een berm vol berenklauw. "Kun je die ook eten?" vraagt een wandelaar. En ja, ook dat kan. Het is zelfs Dirvens favoriet. "Maar dan moet je wel de haartjes er afhalen. In combinatie met licht kunnen die gevaarlijk zijn, dan krijg je allemaal blaren. Pluk ze dus in de ochtend of aan het einde van de middag, als de zon niet zo sterk is. En geloof me, ze zijn heerlijk: er is niks anders in de natuur dat zo apart smaakt."

Dan begint plotseling de zon te schijnen, net als een wandelaar zijn mond volstopt met berenklauw. "Pas op, de zon!" wordt er gegrapt.

Zodra de groep terug is in Bret worden de overvolle tasjes overgedragen aan de keuken. Niet lang daarna staat het eerste gerecht op tafel: gefrituurde bladeren van de Japanse duizendknoop met sojasaus. Er wordt nog geaarzeld en al snel is iedereen laaiend enthousiast. Net als over de rest, zoals smeerwortel, gefrituurde berenklauw of rauwe distel met een saus van kraailook en zevenblad. De kok weet van elke plant een bijzonder gerecht te maken.

De eerstvolgende wandeling is op zaterdag 7 mei. Kosten: 30 euro voor volwassenen, 10 euro voor kinderen (incl. drankje). Meer informatie: www.wildplukwandelingen.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden