Plus Klapstoel

Berend Boudewijn: 'Ik bewonder haar, zij bewondert mij'

Berend Boudewijn (1936) is regisseur voor toneel en televisie, presentator, acteur en schrijver. Hij is getrouwd met Martine Bijl. Donderdag verschijnen zijn herinneringen, Ik Stond Erbij En Ik Keek Ernaar.

Beeld Harmen de Jong

De Bilt

"Mijn eerste associatie is het KNMI. Mijn oudere broer was meteoroloog, dat wilde hij al vanaf dat hij vier was. Ik ben er geboren, maar heb er verder geen enkele herinnering aan."

Peu en Sacha

"De bijnamen van mijn ouders. Maar die van mijn vader is na de echtscheiding in zijn nieuwe omgeving nooit meer gebruikt, die was voorbehouden aan het eerste huwelijk. Zeven was ik toen mijn ouders uit elkaar gingen. De vervolgvraag is natuurlijk: was het erg? Maar ik weet er niet veel van."

"Ik herinner me ook geen ruzies. Het was harmonieus en ineens was het afgelopen. En het was ook nog oorlog, die nam nogal wat aandacht. We werden tweemaal geëvacueerd, kwamen uiteindelijk terecht in de Sarphatistraat, mijn moeder nam onderduikers in huis. Er was zo veel reuring in huis."

Rondvaartboot

"Bietspraatje. Als gids op een rondvaartboot kreeg je een heel mager salarisje, verder moest je het doen met fooien. Maar je mocht niet vragen om geld, dat was verboden. Je moest op een handige manier laten doorschemeren dat een fooi welkom was. Dus ergens iets zeggen over je studie en dat die duur was. En of ze wel of niet iets gaven, bij de eerste drie deed je alsof ze iets gegeven hadden."

"Je moest de fooien delen met de kapitein. Een van die kapiteins gooide alle stuivers, kwartjes en dubbeltjes in een doos. En een keer per jaar stortte hij die berg kleingeld op tafel, glaasje erbij, en dan ging hij met zijn vrouw zitten tellen. Ook een manier om het spannend te houden."

RADA

"Royal Academy of Dramatic Art, 62-64 Gower Street, London, West One. Twee jaar op gezeten, na de Toneelschool Amsterdam, waar ik was afgestuurd. Dat was misschien wel terecht, ik ga niet mokken, maar het was wel een triomf dat ik in Londen werd aangenomen én het heb uit­gezongen. Ik vond het er heerlijk. Wat mij aansprak, is dat ze het acteren erg als ambacht zagen."

"Ze zeiden: persoonlijkheid en uitstraling, daar kunnen we niet zoveel aan doen, maar we kunnen je wel technische vaardigheid bijbrengen. Nederland heeft op het ogenblik ontzettend veel goede acteurs en actrices. Maar Engelse ­acteurs hebben het voordeel dat ze altijd Shakespeare hebben moeten spelen. En als je Shakespeare kunt spelen, kun je alles spelen."

John Gielgud

"Die heb ik een keer bij de artiesteningang van de Stadsschouwburg met een aantal anderen opgewacht na een voorstelling tijdens het Holland Festival. Heel even hadden we oogcontact. Ik geloof dat Carmiggelt er ook bij was."

"Een van de interessantste voorstellingen die ik heb gezien was een solo van hem voor studenten van de RADA. Shakespeare, gewoon vanachter een lessenaartje, met een boek waar hij niet inkeek. In Engeland had je twee toneelreuzen, Laurence Olivier en John Gielgud."

Amorpheus

"Kijken of ik het kort kan houden. De Toneelschool Amsterdam had een extra cursus toegevoegd voor aankomend toneelschrijvers en ik was erin geslaagd me in dat groepje te nestelen. We schreven eenaktertjes die we aan elkaar voorlazen. Die van mij ging dus over Amor en Morpheus en was ook wel een beetje amorf."

"Op een middag hebben we ze in het De La Mar gespeeld en kreeg ik als enige een pluimpje van Gomperts, de gevreesde toneelcriticus van Het Parool. Toen kwam er bericht dat de V.P.R.O., toen nog met puntjes, het wilde uitzenden. Ik kwam ervoor terug uit Londen en speelde met Nel Wiegel, Frijda heet ze nu, in mijn eigen prachtige stuk de hoofdrol. Twintig minuten."

De Jantjes

"Dat is misschien toch een musical. Een ­toneelstuk met veel liedjes erin van Herman Bouber en muziek van Louis Davids, die ze zoals we nu weten niet zelf schreef, dat deed zijn vrouw. Het Amsterdams Volkstoneel speelde het in de Kleine Komedie."

"Ik werkte toen net bij de ­Vara en mocht het uitzenden, dat was live. Er was maar één net, dus je keek of je keek niet. Naast de Kleine Komedie is de Halvemaansteeg, met woningen boven de winkels. Toen we met de acteurs uit de artiesteningang naar buiten kwamen om flink te gaan drinken in Schiller, ­hingen de bewoners uit de ramen en applaudisseerden voor ons."

Ophef & Vertier

"En radioprogramma dat ik ettelijke jaren heb gedaan op zondagochtend. Met Hanneke Groenteman, en dat ging hartstikke goed, terwijl ik geen voorstander ben van duopresentatie. Ik was de betweter, de schoolmeester die ­alle cijfertjes wil weten, zij was meer van de innerlijke drijfveren."

"Een heel goede mengeling van serieus en toch ook ontspannen. Het was van elf tot één, dan had je al gewerkt en lag de dag nog open. We hebben nogal wat witte wijn zitten drinken op het terras in het Vondelpark."

Aftershave

"Schrijver Jan Willem Hofstra, oorspronkelijk acteur, nam me toen ik was aangenomen op de Toneelschool mee naar de Nieuwezijds Voorburgwal om een broodje te eten. Hij gaf me raad over het toneelleven en vooral met wie je wel of niet naar bed moest gaan voor je carrière, wat mijn warme belangstelling had."

"Hij was een gedistingeerd man, altijd met pochet. Toen we afscheid namen zei hij: 'Beter geen aftershave dan verkeerde aftershave.' Eau Sauvage was zijn aanbeveling, ik gebruik het nog steeds. En bij het weggaan: 'En elke dag je pik wassen.' ­Allemaal goede raadgevingen."

Beatles

"De muziek van die Beatles en het gedrag van dat viertal was symbolisch voor hoe zonnig die periode was in mijn beleving. Het had iets bevrijdends. Ik heb de mazzel gehad ze te mogen interviewen toen ze in Nederland waren, ze hadden mij gevraagd omdat ik in Londen had gewoond en grotere kans maakte ze te verstaan. En ik heb op de rondvaartboot gezeten, die ­zegetocht met rijendik langs het water, al die opwinding en flauwekul eromheen. Maar die jongens vonden alles tamelijk normaal."

BB-stoel

"De enige echte onverbeterlijke Berend Boudewijnkleurentelevisiestoel... Ik deed op zaterdagavond een kwis, er werden prijzen ver­geven. Er was een afspraak tussen de zend- gemachtigden hoeveel die maximaal mochten kosten. Jos van der Valk, de bedenker van de kwis, had twaalf imitatie-exemplaren van een designstoel op de kop getikt."

"Elke keer werd er een stoel weggeven, de mensen vonden het mooi. Ik durf het bijna niet te zeggen maar we hebben een paar keer meer dan 10 miljoen kijkers gehad. Nou was er ook maar één ander net. En het werd ­tegelijkertijd in België uitgezonden. Maar ik was wereldberoemd in Nederland en delen van België."

Stadsschouwburg

"Een van de mooiste theaters in ons land. Het irriteert mij dat er weleens een beetje op gemopperd wordt. Ze hebben grote mazzel dat er een geweldig goed gezelschap zit. Er is nu sprake van een fusie van gebouw en gezelschap. Het gaat toch heel goed zo, ik weet niet welk probleem ze ermee willen oplossen. Zo'n gebouw is nog een heel gezeik, weet ik uit mijn ervaringen als directeur. Dan is de verwarming weer stuk, dan kraken de stoelen."

Hajo de Boer

"Die is heel erg slim, heeft veel talenten en is ook heel erg grappig. Toevalligerwijze draagt mijn zoon niet mijn naam. Maar er staat hier een trampoline in de tuin die er zonder hem niet zou staan."

Baantjer

"Uniek in de wereld, een politieserie die heet naar de schrijver, maar de schrijver heeft 'm nooit geschreven. Alleen de karakters, inspecteur De Cock en zijn handlangers heeft hij bedacht. Van de meer dan honderd afleveringen heb ik er twaalf geschreven en dertien geregisseerd. Met een heel dwingend format, zoals ze dat zeggen, maar noem het maar keurslijf."

Keukentafel

"Dit is de derde geloof ik, of de vierde? Nee, de derde. Ze worden elke keer groter. Nu is er ruim plaats voor acht tot tien mensen, maar als je je kwaad maakt voor nog veel meer. Alle gesprekken over voorstellingen vinden hier plaats. Die van Diederik van Vleuten hebben we zelfs in de keuken gerepeteerd; je ziet, het is nogal ruim. Deze keukentafel is speciaal op maat gemaakt, het centrum van het huis."

Martine

"Licht van mijn leven. Godzijdank mijn vrouw. We zijn 27 jaar bij elkaar, de laatste twee jaar waren zwaar na haar hersenbloeding. De Grote Scenarioschrijver geeft het leven soms een andere wending, nogal bruusk mag ik wel zeggen. Maar ze heeft zich daar met ijzeren wilskracht en grote discipline uitgewerkt. Het gaat steeds beter."

"Toen we bij elkaar kwamen heeft dat nogal wat stof doen opwaaien, we waren allebei bekend van tv. Maar het is een groot geluk dat ik tegen haar aan ben gelopen. Dit huis is ontzettend veel leuker geworden toen zij daar binnenstapte. Ik bewonder haar, zij bewondert mij. En zo zitten we elkaar de hele dag te bewonderen."

Max Meser

"Ik heb al z'n platen! Maar nee, wat doet die jongen? O, hij maakt platen, dan klinkt dit wel heel bitchy en onaardig. Maar het leven is te kort voor alles, er zijn ook zo veel boeken niet gelezen. Als ik voor mijn verjaardag een boek krijg, hoop ik stiekem dat het een beetje dun is."


Berend Boudewijn, Ik stond erbij en ik keek ­ernaar. Verschijnt 7/9, uitg. Magonia, €21,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden